Web
Analytics
Χρόνια αϋπνία: Συμπτώματα, Αίτια και Τρόποι Αντιμετώπισης - Ο Δρόμος για την Θεραπεία

Χρόνια αϋπνία: Συμπτώματα, Αίτια και Τρόποι Αντιμετώπισης

Ερευνητικά και κλινικά δεδομένα υποστηρίζουν τον σημαντικό ρόλο του ύπνου στην αναζωογόνηση του οργανισμού η οποία επηρεάζει την καθημερινή δραστηριότητα και τη σωματική και διανοητική υγεία. Η χρόνια αϋπνία αποτελεί παράγοντα κινδύνου που μπορεί να οδηγήσει σε μια σειρά παθογόνων καταστάσεων όπως την εμφάνιση ψυχιατρικών και άλλων ιατρικών διαταραχών. Στατιστικές υποστηρίζουν ότι ένα μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού αντιμετωπίζει ή μπορεί να εμφανίσει προβλήματα και δυσκολίες με τον ύπνο σε κάποια φάση της ζωής του.

Ως αϋπνία ορίζεται μια υποκειμενική ενόχληση που σχετίζεται με την επάρκεια ή την ποιότητα του ύπνου. Το άτομο μπορεί είτε να παρουσιάζει δυσκολίες στο να αποκοιμηθεί, είτε να ξυπνά κατά τη διάρκεια της νύχτας χωρίς να μπορεί να ξανακοιμηθεί, είτε να ξυπνά πολύ νωρίτερα από ότι συνήθως είτε τέλος να μην ξεκουράζεται. Η αϋπνία δεν χαρακτηρίζεται από τον αριθμό των ωρών που κάποιος κοιμάται ή από τον χρόνο που χρειάζεται μέχρι να αποκοιμηθεί. Υπάρχει όμως διαφοροποίηση τόσο ποσοτική όσο και ποιοτική όσον αφορά τις ανάγκες για ύπνο από το ένα άτομο στο άλλο. Η αϋπνία διακρίνεται σε βραχεία, διαλείπουσα όπου το άτομο κατά περιόδους εμφανίζεται και άλλες εξαφανίζεται και σε χρόνια. Η ποσότητα ύπνου που χρειάζονται οι άνθρωποι εξαρτάται από έναν αριθμό παραγόντων, συμπεριλαμβανομένης της ηλικίας, της γενετικής του προδιάθεσης, της άσκησης, των καθημερινών δραστηριοτήτων και της ποιότητας του ύπνου του.

Η διάγνωση της χρόνιας αϋπνίας μπαίνει όταν τα συμπτώματα διαρκούν για πάνω από ένα μήνα. Υπάρχουν παράγοντες που προδιαθέτουν στην αϋπνία όπως η Τρίτη ηλικία, το γυναικείο φύλο και ιστορικό ψυχικής ή συναισθηματικής διαταραχής (συχνά κατάθλιψης).

Παρατεταμένες περίοδοι στρες, άγχους ή ιατρικών προβλημάτων αλλά και φαρμακευτικές αγωγές μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα αϋπνίας. Σε κάθε περίπτωση, η ένταση των συμπτωμάτων έχει να κάνει και με το πόσο βαριάς μορφής είναι η ψυχική ασθένεια εξαιτίας της οποίας προκαλούνται οι αϋπνίες. Φυσικά οι ασθένειες αυτές, εκτός από την αϋπνία και τις διαταραχές του ύπνου, συνοδεύονται και από άλλα συμπτώματα, όπως είναι το υπερβολικό άγχος (στην αγχώδη διαταραχή), η κακή ψυχική διάθεση, η έλλειψη ενδιαφέροντος για όσα συμβαίνουν.

Ιατρικές παθήσεις μπορεί να περιλαμβάνουν καρκίνο, παθήσεις του αναπνευστικού, αρθρίτιδα, χρόνια κόπωση ή χρόνιοι πόνοι, καρδιακή ανεπάρκεια, άσθμα, η νόσος του Parkinson αλλά και ο υπερθυρεοειδισμός. Επίσης, κάποια φάρμακα μπορεί να διεγείρουν το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (αντιυπερτασικά, αντικαταθλιπτικά, αποσυμφορητικά, καφεΐνη και κορτιζόνη) και να προκαλέσουν ανησυχία και να οδηγήσουν σε συμπτώματα αϋπνίας.

Επίσης αϋπνία μπορεί να προκληθεί από παρατεταμένο και υπερβολικό θόρυβο στο περιβάλλον, υψηλές θερμοκρασίες και αλλαγή στην τοποθεσία όπου έχει συνηθίσει κάποιος να κοιμάται.

Τα προβλήματα στον ύπνο αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα οδηγούν σταδιακά στην χρονιότητα με σοβαρές συνέπειες τόσο στην ψυχική όσο και την σωματική υγεία. Οι γυναίκες έχει βρεθεί να είναι πιο ευάλωτες στην αϋπνία λόγω έλλειψης οιστρογόνων ειδικότερα κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης.

O ύπνος δίνει την ευκαιρία στον εγκέφαλο να επεξεργαστεί τις εμπειρίες της ημέρας και να τις καταχωρήσει. Βοηθάει στην παγίωση της μνήμης, τη μάθηση και τη σκέψη. Η απόδοση ενός ατόμου σε γνωστικές δοκιμασίες (τεστ μνήμης, προσοχής και εκτελεστικών λειτουργιών) είναι σημαντικά μειωμένη όταν υπάρχει στέρηση ή κακή ποιότητα ύπνου, ενώ η έλλειψη επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό και τη συγκέντρωση. Κατά τη διάρκεια του ύπνου, οι νευρώνες ξεκουράζονται, επιτρέποντας έτσι την επιδιόρθωση οποιασδήποτε βλάβης και την ανάκτηση της βέλτιστης λειτουργίας τους. Στο βαθύ ύπνο εκκρίνεται αυξητική ορμόνη, ενώ κατά τη διάρκεια του ύπνου είναι επίσης καλύτερη η κυτταρική ανάπτυξη και επιδιόρθωση. Τα άτομα που πάσχουν από στέρηση ύπνου έχουν αίσθημα έντασης, ευερεθιστότητα και καταθλιπτικό συναίσθημα. Το τμήμα του εγκεφάλου που ελέγχει τη διάθεση, τα συναισθήματα και την κοινωνική λειτουργικότητα - οι μετωπιαίοι λοβοί- μεταβάλλει τη λειτουργία του κατά τη διάρκεια του ύπνου προκειμένου να διασφαλισθεί η βέλτιστη απόδοσή του κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Οι συνέπειες της αϋπνίας επηρεάζουν αρνητικά και την γενικότερη νοητική κατάσταση εφόσον δεν είναι σπάνια συμπτώματα αδυναμίας συγκέντρωσης, ικανότητα απομνημόνευσης και κατά συνέπεια ανάκλησης πληροφοριών, επιβράδυνση στην εκκίνηση δραστηριοτήτων και μείωση της ψυχοκινητικής ταχύτητας επεξεργασίας ερεθισμάτων τόσο οπτικών όσο και ακουστικών.

Ερευνητικά δεδομένα βέβαια υποστηρίζουν και την εκδήλωση υπερκινητικότητας και εγρήγορσης λόγω στρες. Τα συμπτώματα που εκδηλώνονται είναι αλλαγές στη διάθεση (ευερεθιστικότητα ή επιθετικότητα) που συμβάλλουν σε αυξημένη αρτηριακή πίεση και κίνδυνο εμφραγμάτων και εγκεφαλικών. Η χρόνια αϋπνία διαταράσσει και τα επίπεδα ορμονών που ρυθμίζουν την όρεξη και τον μεταβολισμό σύμφωνα με ενδοκρινολογικές μελέτες οδηγώντας όχι μόνο σε παχυσαρκία αλλά και σε σύνοδες διαταραχές όπως υπερφαγία, διαβήτη και κατάθλιψη.

Η πρωινή αφύπνιση μπορεί να συμβαίνει χωρίς συγκεκριμένο πρόβλημα, αλλά λόγω άγχους ή λανθάνουσας κατάθλιψης λόγω του ότι η διάθεση παρουσιάζει διακυμάνσεις, ανάλογα με την ώρα με πιο έντονα συμπτώματα το πρωί, πρώιμη αφύπνιση και κακή διάθεση. Κοινό σύμπτωμα διαταραχής ύπνου είναι επίσης η μείωση της ποσότητας του ύπνου. Πολλοί άνθρωποι ξυπνάνε ύστερα από λίγες ώρες, και υπάρχει δυσκολία στο να ξανακοιμηθούν.

Η χρήση υπναγωγών και ηρεμιστικών χαπιών για τη χρόνια αϋπνία είναι αμφιλεγόμενη.

Διάφορες θεραπείες συμπεριφοράς μπορεί να βοηθήσουν σημαντικά στην αντιμετώπιση της χρόνιας αϋπνίας όπως τεχνικές χαλάρωσης που μπορούν να ελαττώσουν το άγχος και την ένταση του σώματος.

Η Γνωστική Συμπεριφορική ψυχοθεραπεία μπορεί να αποδειχθεί αποτελεσματικότερη από τα υπναγωγά ή ηρεμιστικά χάπια όσον αφορά τον έλεγχο της αϋπνίας. Κατά τη διάρκεια της θεραπείας τα άτομα διδάσκονται βελτιωμένες συνήθειες όσον αφορά τον ύπνο και εντοπίζουν τις δυσλειτουργικές σκέψεις γύρω από αυτόν. Συνήθεις απαιτήσεις και παρερμηνείες τροποποιούνται και περιλαμβάνουν:

  1. Μη ρεαλιστικές απαιτήσεις όσον αφορά τον ύπνο (για παράδειγμα πρέπει να κοιμάμαι 8 ώρες).
  2. Παρερμηνείες όσον αφορά την αϋπνία (έχω μια χημική ανωμαλία που προκαλεί την αϋπνία).
  3. Επεξεργασία των συνεπειών της αϋπνίας (δεν μπορώ να κάνω τίποτα μετά από έναν κακό ύπνο).
  4. Άγχος επίδοσης μετά την προσπάθεια να κοιμηθεί το άτομο καλά την νύχτα ελέγχοντας την διεργασία του ύπνου.
  5. Σκέψεις και συναισθήματα που εμποδίζουν το άτομο να κοιμηθεί ή να το κάνουν να ξυπνάει κατά τη διάρκεια της νύχτας ή πολύ νωρίς το πρωί.

Τα υπνωτικά χάπια έχουν βραχυπρόθεσμη δράση και δρουν εθιστικά με αποτέλεσμα το άτομα να εξαρτάται και να αναζητά υψηλότερες δόσεις για να κοιμηθεί. Η Γνωστική Συμπεριφορική θεραπεία έχει μακροπρόθεσμα αποτελέσματα ακόμα κι όταν το άτομο σταματάει την θεραπεία εφόσον έχει μάθει να διαχειρίζεται τα συμπτώματα και τις δυσκολίες γύρω από τον ύπνο.

 

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Κολύμβηση

Video

O Δρόμος για την Θεραπεία αποτελεί το site στον χώρο της υγείας, που απευθύνεται σε ασθενείς, ενημερώνοντάς τους για θέματα κλασικής ιατρικής αλλά και εναλλακτικών θεραπειών.

Η ιστοσελίδα περιέχει πληροφορίες και άρθρα, με σκοπό την ενημέρωση και μόνο. Στην περίπτωση που θέλετε να εφαρμόσετε μία θεραπεία που αναγράφεται στο dromostherapeia.gr, επιβάλλεται να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. Η πληροφόρηση που δίνεται εδώ δεν είναι, δεν μπορεί και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σαν βάση για διάγνωση ή επιλογή θεραπείας.
Ο dromostherapeia.gr δεν φέρει καμία ευθύνη για τυχόν λάθη ή παραλείψεις ή οποιοδήποτε πρόβλημα προκύψει που να έχει σχέση με υλικό που περιλαμβάνεται σ’ αυτήν.