Web
Analytics
Η κοινωνική ζωή του παιδιού και του εφήβου με σακχαρώδη διαβήτη - Ο Δρόμος για την Θεραπεία

Η κοινωνική ζωή του παιδιού και του εφήβου με σακχαρώδη διαβήτη

Γράφει: ΜΑΓΔΑ ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Παιδοψυχίατρος, Αναπληρώτρια Διευθύντρια ΕΣΥ, Πανεπιστημιακή Παιδοψυχιατρική Κλινική Νοσοκομείου Παίδων «Η Αγία Σοφία»

 

Οι σχέσεις που αναπτύσσει ένα παιδί σχολικής ηλικίας με τους άλλους γύρω του είναι πολύ σημαντικός παράγοντας για την ομαλή εξέλιξη του. Αναφέρομαι στις σχέσεις με τους δασκάλους στο σχολείο και εκτός σχολείου και με τα παιδιά, τους συμμαθητές, που σιγά σιγά γίνονται φίλοι. Στην αρχή ένας φίλος ή φίλη είναι σημαντικοί, αργότερα δύο και κατόπιν περισσότεροι.

 

Μέσα από άλλες εξωσχολικές δραστηριότητες, π.χ. μέσα από τα σπορ, αποκτώνται και άλλοι φίλοι. Οι φιλίες αυτές συμβάλλουν στην ανάπτυξη του παιδιού νοητικά και ψυχικά αλλά και επηρεάζονται από το οικογενειακό του περιβάλλον. Επηρεάζονται δηλαδή από το είδος των σχέσεων με τη μητέρα αλλά και τον πατέρα και από την εν γένει ισορροπία της οικογένειας, που με τη σειρά της επηρεάζεται από οικονομικούς αλλά και κοινωνικούς παράγοντες.

Ένα παιδί με στερεή, γερή σχέση με τη μητέρα του ή τον πατέρα θα κάνει πιο εύκολα σχέση με άλλα παιδιά. Επίσης, τις σχέσεις με τα άλλα παιδιά επηρεάζει και η ιδιοσυγκρασία του παιδιού, το εάν είναι δηλαδή εκ φύσεως ιδιαίτερα αγχώδες ή ιδιαίτερα κινητικό ή πιο δύσκολο στην προσαρμογή σε καινούριες καταστάσεις.

Στην εφηβεία, ιδιαίτερα στην αρχή και στη μέση της, λιγότερο στα τελικά στάδια της, η συμμετοχή σε παρέες και σε ομάδες είναι πολύ σημαντική. Φτάνουν μερικές φορές οι έφηβοι σε σημείο να υποτάσσονται πλήρως στα χαρακτηριστικά της παρέας.

Η έντονη λειτουργία του σεξουαλικού ενστίκτου στην εφηβεία συμβάλλει επίσης στη συμμετοχή στις παρέες. Εάν δεν συμμετέχει ο έφηβος σε μια παρέα αισθάνεται απομονωμένος και ότι έχει απορριφθεί. Η παρέα, οι φιλίες της εφηβείας δίνουν επίσης τη δυνατότητα ενός ενδιάμεσου σταθμού στη διεργασία της ανεξαρτητοποίησης από την οικογένεια. Ενας έφηβος ευκολότερα θα αναπτύξει τις φιλίες αυτές και θα τις διατηρήσει όταν βασίζεται πάνω σε καλές σχέσεις με τους γονείς του, δηλαδή σχέσεις εμπιστοσύνης και καλής επικοινωνίας. Επίσης, οι σχέσεις του είναι καλύτερες όταν η οικογένεια έχει συνοχή, δηλαδή δεν ταράζεται από έντονες εσωτερικές συγκρούσεις και όταν ο ίδιος από τη φύση του αλλά και την ώς τώρα εμπειρία έχει μάθει να προσαρμόζεται αρκετά και να συνεργάζεται αρκετά με τους άλλους.

Η συμμετοχή του εφήβου σε φιλικές ομάδες θα αυξήσει την αυτοεκτίμησή του, αλλά συμβαίνει και το αντίστροφο. Για να μπορέσει δηλαδή ο έφηβος να συμμετάσχει σε παρέες και να κάνει φιλίες θα πρέπει να εκτιμά αρκετά τον εαυτό του, να έχει δηλαδή αυτοεκτίμησή. Μέσα σε αυτή την αυτοεκτίμησή περικλείεται και ο τρόπος που βλέπει το σώμα του, δηλαδή τι εικόνα έχει για το σώμα του, αλλά και γενικότερα για τις ικανότητες του, της απόδοσης στο σχολείο και τις κοινωνικές.

Η κοινωνική ζωή των παιδιών του σχολείου με σακχαρώδη διαβήτη

Όπως αναφέραμε πριν, ένα παιδί του σχολείου που εύκολα δημιουργεί φιλίες, είναι δηλαδή κοινωνικό, θα συνεχίσει να έχει αυτή την ικανότητα και μετά την εμφάνιση του διαβήτη. Το παιδί που ήταν διστακτικό ως προς τη δημιουργία φιλίας μετά την εμφάνιση του διαβήτη μπορεί να έχει την τάση να προσκολληθεί λίγο περισσότερο στην οικογένεια. Εκεί χρειάζεται η υποστήριξη από το γονιό για να κάνει βήματα προς τα έξω, προς τα άλλα παιδιά και να σταθεροποιήσει αυτή τη στάση του.

Έχουμε τονίσει πολλές φορές ότι είναι σημαντικό να μπορεί να πει άνετα το παιδί στους φίλους του ότι έχει διαβήτη και να μην το κρύψει. Η ενσωμάτωση αυτής της αλήθειας στην εικόνα του εαυτού του παιδιού θα το προστατέψει από το συνεχές άγχος της αποκάλυψης της αλήθειας στους φίλους του. θα υποστηρίξει επίσης την αυτοεκτίμησή του παιδιού γιατί έτσι εκείνο θα νιώσει ότι αξίζει σεβασμό και αναγνώριση, παρά το γεγονός ότι έχει αυτό το ιατρικό πρόβλημα. Αναφέρω εδώ την περίπτωση νεαρής εφήβου που ακόμη και μέχρι τις γενικές εξετάσεις του λυκείου έκρυβε ότι είχε διαβήτη, με αποτέλεσμα να προσποιείται στις παρέες της ότι δίνει εξετάσεις, ενώ δεν έδινε γιατί είχε απαλλαχτεί από αυτές.

Όπως γνωρίζουμε, πολλές φιλίες παιδιών της σχολικής ηλικίας διακόπτονται επειδή τα παιδιά πειράζονται μεταξύ τους και, λόγω των πειραγμάτων, πληγώνονται. Ένα παιδί ντροπαλό, με άγχος, που έχει διαβήτη, όταν ακούσει ένα πείραγμα σχετικά με το πρόβλημα του, μπορεί να απομονωθεί στον εαυτό του ακόμη περισσότερο, που σημαίνει ότι θα στερηθεί τη δυνατότητα να συμμετάσχει στην παρέα με συνομηλίκους και να μαθαίνει από αυτή τη συμμετοχή. Εδώ χρειάζεται η στήριξη από το γονιό και το δάσκαλο για να μπορέσει το παιδί να αντιμετωπίσει αυτή την επιθετικότητα των άλλων.

Μια άλλη δυσκολία του παιδιού της σχολικής ηλικίας με διαβήτη έχει σχέση με το δεκατιανό που φέρνει από το σπίτι και που αισθάνεται ότι το διαφοροποιεί από τα άλλα παιδιά και το κάνει στόχο για πειράγματα. Εδώ πάλι η στήριξη του παιδιού από το γονιό ως προς το θέμα αυτό και η αντιμετώπιση του θέματος με ευελιξία θα βοηθήσει το παιδί.

Σήμερα που δεν υπάρχει η γειτονιά για να βγουν έξω να παίξουν τα παιδιά τα παιδικά πάρτι υποκαθιστούν εν μέρει αυτή την ανάγκη να βρεθούν όλα μαζί και να εκτονωθούν μέσω του παιχνιδιού. Μέσα και από αυτές τις κοινωνικές εκδηλώσεις ενθαρρύνεται η ανάπτυξη του κοινωνικού εαυτού του παιδιού. Αναφέρω εδώ την περίπτωση παιδιού που οι γονείς του προσπαθούσαν να το αποτρέψουν να πάει σε πάρτι από το φόβο της αύξησης του σακχάρου. Φυσικά, το παιδί πρέπει να ενθαρρύνεται να επισκέπτεται τους φίλους του, αλλά παράλληλα να εκπαιδεύεται και να ενημερώνεται για τη στάση που πρέπει να κρατά στις καταστάσεις αυτές.

Το παιδί που ήταν διστακτικό ως προς τη δημιουργία φιλίας μετά την εμφάνιση του διαβήτη μπορεί να έχει την τάση να προσκολληθεί λίγο περισσότερο στην οικογένεια.

Εφηβεία, κοινωνική ζωή και σακχαρώδης διαβήτης

Όπως ανέφερα πριν, οι έφηβοι δείχνουν μεγάλο ενδιαφέρον στο να ανεξαρτητοποιούνται από την οικογένεια τους και να ανήκουν σε παρέες, σε ομάδες, να δημιουργούν φιλίες και μάλιστα ερωτικές φιλίες και σχέσεις. Δεν διαφέρει, βέβαια, σε αυτή τη φάση ο έφηβος με διαβήτη. Εδώ όμως δημιουργούνται συγκρούσεις που είναι δύσκολες στην αντιμετώπιση τους από τους εφήβους. Οι συγκρούσεις αυτές επιλύονται αλλά χρειάζεται προσπάθεια. Ο έφηβος θέλει να ξεφύγει από την οικογένεια. Ο διαβήτης όμως τον κρατάει κοντά στην οικογένεια. Ο έφηβος θέλει να μην είναι διαφορετικός από τους άλλους, να μην έχει να σκεφτεί ποια ώρα θα γυρίσει στο σπίτι, πότε θα κάνει την ένεση, τι θα φάει, τι θα πιει. θέλει να είναι ελεύθερος. Ωστόσο, ο διαβήτης τον αναγκάζει να είναι διαφορετικός από τους φίλους ως προς αυτά τα θέματα. Κι έτσι υπάρχουν έφηβοι με διαβήτη που κάνουν παρατυπίες στο φαγητό τους, γράφουν ψεύτικες τιμές στα τετράδια τους, δεν μετρούν το σάκχαρο, προσπαθώντας να ξεπεράσουν αυτή τη βασανιστική σκέψη που λέει: «Δεν είμαι διαφορετικός από τους άλλους, δεν θέλω να είμαι διαφορετικός, δεν θα είμαι διαφορετικός».

Πιστεύουμε ότι οι νέοι με διαβήτη μπορούν να έχουν παρέες, μπορούν εκεί να γίνονται αποδεκτοί να συμμετέχουν σε εκδηλώσεις, π.χ. σε εκδρομές, σε πάρτι και συγχρόνως και ο διαβήτης τους να έχει καλή πορεία.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι για να γίνει αυτό χρειάζεται ο έφηβος με διαβήτη να μάθει να σέβεται και να αγαπάει τον εαυτό του και το σώμα του. Χρειάζεται να ενημερώνεται σχετικά με το διαβήτη και να ξέρει να επιλύει προβλήματα που σχετίζονται με αυτόν. Έτσι θα νιώθει την άνεση να συμμετέχει σε κοινωνικές συναναστροφές γιατί θα ξέρει τι θα κάνει εκεί. Αυτό έδειξε άλλωστε μια μελέτη σε 220 άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1, όπου όσα άτομα εκτιμούσαν τον εαυτό τους ήταν αισιόδοξα, είχαν μάθει πώς να αντιμετωπίζουν και να επιλύουν προβλήματα, πίστευαν στην αποτελεσματικότητα του εαυτού τους, χαίρονταν περισσότερο τη ζωή τους, είχαν επίσης καλύτερες τιμές γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης.

Για την καλύτερη προσαρμογή του εφήβου με διαβήτη στη ζωή, που σημαίνει όχι μόνο ρύθμιση του διαβήτη αλλά και ευχαρίστηση από τη ζωή και χαρά της ζωής, χρειάζεται να υπάρχουν υποστηρικτικοί φίλοι αλλά και υποστηρικτικοί γονείς. Αυτό προκύπτει και από μια μελέτη 52 εφήβων. Ωστόσο, εκτός από τους δύο παράγοντες που περιέγραψα, σημαντικοί άλλοι παράγοντες στη μελέτη αυτή ήταν οι προσωπικές αντιλήψεις και η πίστη των εφήβων για την αποτελεσματικότητα της θεραπείας του διαβήτη.

Για την καλύτερη προσαρμογή του εφήβου με διαβήτη στη ζωή χρειάζεται να υπάρχουν υποστηρικτικοί φίλοι αλλά και υποστηρικτικοί γονείς.

 

ΜΑΓΔΑ ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Παιδοψυχίατρος, Αναπληρώτρια Διευθύντρια ΕΣΥ
Πανεπιστημιακή Παιδοψυχιατρική Κλινική Νοσοκομείου Παίδων «Η Αγία Σοφία»

 

Σακχαρώδης Διαβήτης, τεύχος 3

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)
.

Κολύμβηση

Video

O Δρόμος για την Θεραπεία αποτελεί το site στον χώρο της υγείας, που απευθύνεται σε ασθενείς, ενημερώνοντάς τους για θέματα κλασικής ιατρικής αλλά και εναλλακτικών θεραπειών.

Η ιστοσελίδα περιέχει πληροφορίες και άρθρα, με σκοπό την ενημέρωση και μόνο. Στην περίπτωση που θέλετε να εφαρμόσετε μία θεραπεία που αναγράφεται στο dromostherapeia.gr, επιβάλλεται να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. Η πληροφόρηση που δίνεται εδώ δεν είναι, δεν μπορεί και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σαν βάση για διάγνωση ή επιλογή θεραπείας.
Ο dromostherapeia.gr δεν φέρει καμία ευθύνη για τυχόν λάθη ή παραλείψεις ή οποιοδήποτε πρόβλημα προκύψει που να έχει σχέση με υλικό που περιλαμβάνεται σ’ αυτήν.