Πιο έγκαιρη διάγνωση των μεταστάσεων και επομένως πιο επιτυχή αντιμετώπισή τους εξασφαλίζει μια νέα μέθοδος που αναπτύχθηκε σε ελληνικό εργαστήριο και μετρά τα καρκινικά κύτταρα που κυκλοφορούν στο αίμα. Η μέθοδος εκτιμά επίσης την ανταπόκριση των ασθενών στην αντικαρκινική θεραπεία.

«Το σπουδαιότερο κλινικό στάδιο στην εξέλιξη της καρκινικής νόσου, ιδιαίτερα των συμπαγών όγκων, είναι εκείνο κατά το οποίο η νόσος από τοπική μετατρέπεται σε συστηματική», εξηγεί ο Μιχάλης Κουτσιλιέρης, καθηγητής Πειραματικής Φυσιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

«Η θεωρία του Paget (seed & soil theory) από 50ετίας προέβλεπε ότι η διασπορά της καρκινικής νόσου γίνεται πολύ νωρίς στη φυσική ιστορία εξέλιξής της, παρ' ότι η εμφάνιση των δευτεροπαθών εστιών της κλινικά καθίσταται εμφανής ύστερα από μήνες, χρόνια ή και δεκαετίες από την αρχική διάγνωση».

Η κλινική προσέγγιση των ασθενών με καρκίνο βασίζεται κατ' αρχάς στη διάγνωση του πρωτοπαθούς όγκου και στην επιστράτευση κλινικών-εργαστηριακών εξετάσεων για τη διερεύνηση μεταστάσεων σε άλλα όργανα (ακτινογραφίες, αξονική τομογραφία, μαγνητική τομογραφία/PET scan, μεθόδους πυρηνικής ιατρικής κ.ά.).

«Δεδομένου ότι η ευαισθησία των διαγνωστικών μεθόδων που χρησιμοποιούνται σήμερα στην κλινική πράξη απαιτεί την ύπαρξη τουλάχιστον 20.000 - 50.000 μεταστατικών κυττάρων σε μία δευτεροπαθή εστία για να διαπιστωθεί η μεταστατική νόσος, οποιαδήποτε διασπορά της νόσου με μεταστατικό φορτίο χαμηλότερο αυτού παραμένει αδιάγνωστη», επισημαίνει ο. Κουτσιλιέρης.

«Αρα, η παρουσία μικρομεταστάσεων δεν διαγιγνώσκεται σήμερα. Πρόσφατα, η ανίχνευση των κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων (Circulating Tumor Cells; CTCs) στο περιφερικό αίμα ή και τον μυελό των οστών των ασθενών αποδείχθηκε ότι είναι δυνατή με την ανίχνευση του RNA ειδικών δεικτών για κάθε καρκίνο ή δεικτών κοινής επιθηλιακής προέλευσης».

Το Εργαστήριο Φυσιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών ανέπτυξε την τεχνολογία διαπίστωσης κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων (CTCs) στο αίμα ασθενών με τη χρήση της τεχνικής multiplex RT-PCR, για μια σειρά από κακοήθεις νεοπλασίες.

Οι μελέτες δημοσιεύθηκαν στα έγκριτα διεθνή περιοδικά «Molecural Medicine», «Cancer Treatment Reviews», «Clinical Chemistry Laboratory Medicine» και «Clinical and Experimental Metastasis».

«Η ευαισθησία της μεθόδου διαπιστώνει την ανίχνευση του φορτίου κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων, που σχετίζεται με την πρόγνωση, αλλά και αξιολόγηση της θεραπευτικής επάρκειας των εφαρμοζομένων θεραπειών», λέει ο καθηγητής. Η μέθοδος αφορά τους καρκίνους προστάτη, ουροδόχου κύστης, μαστού και γαστρεντερικού συστήματος, το μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα και το μελάνωμα.

Η μέθοδος είναι διαφορετική ανάλογα με τον καρκίνο που εξετάζεται. Τα δημοσιευμένα αποτελέσματα αναφέρονται ήδη σε περισσότερους από 500 ασθενείς με καρκίνο προστάτη, 100 ασθενείς με καρκίνο παχέος εντέρου και 100 ασθενείς με μελάνωμα, ενώ οι ερευνητές αναλύουν σήμερα τα αποτελέσματα από 100 ασθενείς με καρκίνο ουροδόχου κύστεως, πνεύμονα και μαστού (θα δημοσιευθούν το 2011).

Οι ερευνητές έχουν ζητήσει την κοστολόγηση των εξετάσεων από το Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας.

Ρεπορτάζ: Μαίρη Κατσανοπούλου

Πηγή: ΤΑ ΝΕΑ Ένθετο Υγεία