Γράφει: Νίμερ Γ. Σαχίν, Διευθυντής Χειρουργός, Γενικής, Λαπαροσκοπικής Χειρουργικής Ογκολογίας, Ιατρικού Κέντρου Αθηνών

Ο πάγκρεας είναι εξωκρινής και ενδοκρινής άδενας μήκους 15cm,περίπου και βρίσκεται πίσω από το στομάχι στο ύψος του 01,02 σπονδύλου. Η πρώτη περιγραφή του έγινε το 300 π.χ. από τον Ηρόφιλο. Ο πάγκρεας αποτελείται από τέσσερα ανατομικά τμήματα: κεφαλή, αυχένας, σώμα και ουρά.

Παράγει και τροφοδοτεί τον οργανισμό μας με πολλές ορμόνες, όπως η ινσουλίνη, το γλυκογόνο και η αυξητική ορμόνη. Επίσης, παράγει το παγκρεατικό υγρό, το οποίο περιέχει πολλά ένζυμα τα οποία είναι απαραίτητα για την πέψη των τροφίμων.

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ο καρκίνος του παγκρέατος προσβάλει κατά κανόνα άτομα τα οποία βρίσκονται στην 7η με 8η δεκαετία της ζωής τους και προσβάλει και τα δυο φύλλα εξίσου.

Ο καρκίνος του παγκρέατος αποτελεί την 4η αιτία θανάτου από όλα τα κακοήθεις νεοπλάσματα στο πληθυσμό του δυτικού κόσμου και της Αμερικής, κυρίως στο ανδρικό πληθυσμό.

Η βαρύτητα της νόσου εξαρτάται από το στάδιο που βρίσκεται ο καρκίνος, από την έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία, αλλά και από τη θέση που προσβάλει ο καρκίνος (κεφαλή, σώμα ή ουρά του παγκρέατος).

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

• Το κάπνισμα έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο, παρόλο που η συσχέτιση είναι μικρή.
• Η αυξημένη κατανάλωση λίπους και το μεγάλο σωματικό βάρος αυξάνουν, επίσης, τον κίνδυνο του καρκίνου.
• Χημικοί παράγοντες, όπως ναφθυλαμίνη και βενζυδίνη, σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης του καρκίνου του παγκρέατος.
• Το ιστορικό χρόνιας παγκρεατίτιδας και έναρξης σακχαρώδους διαβήτη κατά την ενήλικη ζωή (πρόσφατο ιστορικό λιγότερα από δυο έτη), σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του παγκρέατος.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

Ανάλογα με την εντόπιση της νόσου -κεφαλή, σώμα, ούρα- ο καρκίνος δίνει διαφορετική συμπτωματολογία, η οποία περιλαμβάνει απώλεια βάρους, ίκτερο (κεφαλή παγκρέατος), στεατόρροια, κοιλιακό ή οσφυϊκό άλγος (σώμα ή ουρά παγκρέατος), δυσπεψία, ναυτία και ενδεχομένως κατάθλιψη.

Η οξεία παγκρεατίτιδα, χωρίς εμφανή αιτία, αποτελεί υποψία της νόσου. Ομοίως, ισχυρή υποψία αποτελεί και η αιφνίδια εμφάνιση σακχαρώδους διαβήτη, σε ασθενείς άνω των 50 ετών, χωρίς οικογενειακό ιστορικό.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Κλινική Εξέταση

Αυτή συνήθως δεν βοηθάει σημαντικά στην τελική διάγνωση του καρκίνου, εκτός από τις περιπτώσεις όπου παρατηρούνται εμφανή συμπτώματα, όπως π.χ. ίκτερος.

Υπερηχογραφικός έλεγχος

Ο υπερηχογραφικός έλεγχος αποτελεί το πρώτο βήμα στη διάγνωση, αναδεικνύει τη διάταση του χοληδόχου και του παγκρεατικού πόρου και την ύπαρξη χωροκατακτητικής εξεργασίας.

Αξονική τομογραφία (CΤ)

Αυτή η εξέταση δίνει πληροφορίες για την εξαιρεσιμότητα του όγκου. Η Μαγνητική Τομογραφία (ΜRΙ), επίσης, χρησιμοποιείται για το ίδιο σκοπό.

Η ενδοσκοπική παλίνδρομη και η μαγνητική χολαγγειοπαγκρεατογραφίας (ΜRCΡ) γίνονται σε ασθενείς τους οποίους δεν αναδεικνύεται σαφή μάζα.

Το ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα και η λαπαροσκοπική χειρουργική συμβάλουν τόσο στην διάγνωση όσο και στη σταδιοποίηση της νόσου, όταν αυτή είναι υπαρκτή.

Οι καρκινικοί δείκτες και η ιστολογική επιβεβαίωση της νόσου είναι χρήσιμες εξετάσεις μόνο στη νέο - ή επικουρική θεραπεία, όταν η νόσος είναι μη εξαιρεσιμότητα ή είναι μεταστατική.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Για την θεραπεία του καρκίνου του παγκρέατος, ισχύει ο ίδιος κανόνας για όλους τους καρκίνους, όσο νωρίτερα τόσο καλύτερο είναι το αποτέλεσμα της χειρουργικής επέμβασης

Η πρόληψη στην ομάδα αυξημένου κινδύνου (αιφνίδια εμφάνιση σακχαρώδους διαβήτη και η ανεξήγητη οξεία παγκρεατίτιδα), αποτελεί το πρώτο σοβαρό βήμα και για την έγκυρη διάγνωση και θεραπεία του καρκίνου του παγκρέατος με αποτέλεσμα την μείωση της θνησιμότητας από αυτήν την νόσο.

Νίμερ Γ. Σαχίν, Διευθυντής Χειρουργός
Γενικής, Λαπαροσκοπικής Χειρουργικής Ογκολογίας
Ιατρικού Κέντρου Αθηνών
www.iatriko.gr