Web
Analytics
Υπερικό: Το Χρυσοκίτρινo Ηλιοπαθητικό βότανο - Ο Δρόμος για την Θεραπεία

Υπερικό: Το Χρυσοκίτρινo Ηλιοπαθητικό βότανο

Γράφει: Νίκος Σαμαρίδης Ν.D., Φυσικοπαθητικός - Βοτανολόγος Α.Π.Θ.

 

"Ουδέν άλλο φυτό υπάρχει τόσο ιαματικό, όσον η Petforata". Παράκελσος

 

Το βότανο με τα διάφορα ονόματα. Κάθε όνομα κι ένας θρύλος.

  • Hypericum perforatum, το λατινικό όνομα "υπέρ και εικών", σημαίνει το φυτό πού είναι υπεράνω της εικόνας (φανταστικό), διώχνει τους δαίμονες.
  • Βάλσαμο ή βαλσαμόχορτο, λαϊκό όνομα από το βαλσαμώνω, "ταρριχεύω".
  • Σπαθόχορτο, από το σχήμα των φύλλων του.
  • Λειχηνόχορτο, από την επουλωτική δράση.
  • St' Johns wort, το βοτάνι του Αγ. Ιωάννη του Προδρόμου, συνδέοντας τις κηλίδες των φύλλων του φυτού με το αίμα και τον αποκεφαλισμό του Αγ. Ιωάννη. Οι σταυροφόροι του Αγ. Ιωάννη το χρησιμοποιούσαν στις πληγές τους.
  • Το ειδικό όνομα Perforatum (διάτρητο) οφείλεται στις πολυάριθμες κηλίδες των φύλλων του.

Οι ονομασίες του Υπερικού έχουν θρησκευτική προέλευση, διότι οι αρχαίοι Έλληνες διακοσμούσαν με αυτό τα θρησκευτικά τους είδωλα και καταμαρτυρούν θεραπευτική χρήση.

Στο Μεσαίωνα το χρησιμοποιούσαν σαν μαγικό φυτό, προστατευτικό σε φυλακτά, και ως εξαγνιστικό.

Η μανιοκατάθλιψη δίνει συμπτώματα που προσομοιάζουν με το «δαιμονισμένο» του Μεσαίωνα.

Το Υπερικό στους αρχαίους χρόνους

Μύθοι που σχετίζονται με το υπερικό, υπάρχουν και στην αρχαία Κίνα, Ινδία, και Αίγυπτο. Τις θεραπευτικές ιδιότητες του γνωρίζουν οι Άραβες, Πέρσες και άλλοι.

Οι λαοί στις χώρες αυτές πίστευαν πως τα φυτά που ανθίζουν στις αλλαγές των εποχών θεωρούνταν θεραπευτικά και μαγικά. Το υπερικό που ανθίζει στο θερινό ηλιοστάσιο, θεωρούνταν ένα τέτοιο φυτό, και με τα κίτρινα τους άνθη γιόρταζαν τον Ήλιο, το Φως, τη Ζωή. Στην Ευρώπη, όπου και ενδημεί, έχει χρησιμοποιηθεί από αιώνες.

Ο «πατέρας της Ιατρικής» Ιπποκράτης, χρησιμοποιούσε το Υπερικό ως αναλγητικό, νευροτονικό, για στομαχικές διαταραχές και για τα έλκη. Ο Διοσκουρίδης το χρησιμοποιούσε ως διουρητικό, εμμηναγωγό, αντιπυρετικό, για την ισχυαλγία.

Ο Γαληνός ως διουρητικό, ξηραντικό, εμμηναγωγό και για επούλωση εγκαυμάτων.

Ο Αέτιος, επίσης, το χρησιμοποιούσε κατά της θλίψης, ανορεξίας, επιληψίας, μανίας και ημικρανίας. (Ιερά συνταγή Γαληνού από Αέτιο). Ο Παράκελσος το χορηγούσε για κατάθλιψη, "ψυχωτικά φαντάσματα", για παράσιτα, πληγές, κατάγματα οστών και όλα τα δεινά, θεωρώντας το οικουμενικό φάρμακο.

Η λαϊκή ιατρική χρησιμοποιεί το υπέργειο τμήμα του βαλσαμόχορτου, ως παυσίπονο, αντελμινθικό (καταπολέμηση σκωλήκων του εντερικού σωλήνα), αντιπυρετικό, αντισηπτικό, αντιφλογιστικό (καταπολέμηση εσωτερικού καψίματος), αποχρεμπτικό, διεγερτικό, εμμηναγωγό (βοηθά στην καλή λειτουργία της έμμηνης ρήσης), επουλωτικό, στυπτικό (καταπολέμηση της διάρροιας), τονωτικό για την αποκατάσταση του νευρικού συστήματος.

Αστρολογικά, πλανήτης του Υπερικού θεωρούνταν ο Ήλιος, και στοιχείο του η φωτιά και συλλέγεται στην Ανατολή του Ηλίου. Εθεωρείτο ως αντιφάρμακο εναντίον πάσης φύσεως μαγγανειών και βασκανιών (Γκράβιγγερ).

Βοτανολογική Οικολογία

Το Hypericum perforatum - Υπερικό το διάτρητο (κηλίδες φύλλων) ανήκει στην οικογένεια Hepericaceae (Υπερικίδες) με 12 ενδημικά είδη. Υπάρχουν περίπου 450 είδη Υπερικίδων. Λαϊκές ονομασίες Περική, χελωνόχορτο, Ψειροβότανο κ.α.

Είναι πολυετής πόα. Αρωματικό και φαρμακευτικό φυτό, ιθαγενές της Ευρώπης και της Ελλάδας. Έχει βλαστό όρθιο, ισχυρό, πολύκλαδο ύψους 60 έκ.

Τα φύλλα είναι επιμήκη, μικρά, αυγοειδή με στίγματα, και άνθη ακτινόμορφα κιτρινόχρυσα, διάστικτα σεταξιανθίες κορύμβους. Αυτοφύεται σε εύκρατες ζώνες, σε χέρσα και καλλιεργούμενα μέρη, όλη την Ελλάδα, στις πλαγιές και στις άκρες των δρόμων.

Προτιμά (ηλιόλουστες) θέσεις. Καλλιεργείται από σπόρους και παραφυάδες. Η άνθιση αρχίζει από τον Ιούνιο και διαρκεί μέχρι το Σεπτέμβριο.

Δρόγη και σύσταση

Η δρόγη (το χρησιμοποιούμενο φαρμακευτικά μέρος του φυτού) είναι οι ανθισμένες κορυφές του φυτού που συλλέγονται το μέσον του θέρους. ο χαρακτήρας του βοτάνου είναι: γλυκόπικρος, ψυχρός, ξηραντικός και στυπτικός.

Τα κύρια συστατικά της δρόγης είναι το πτητικά αιθέριο έλαιο (καρυοφυλλένιο) και διάφορα πολυφαινολικά παράγωγα. Επίσης ταννίνες (διουρητικό) ρητίνες (επουλωτικό).

Επίσης περιέχει κύριες ενώσεις τις χρωστικές ουσίες (υπερικίνες) και υπερφορίνη (ασταθής στο Φως), με υψηλή αντιϊκή δράση και διατήρησητης σεροτονίνης (αναστολή επαναπρόσληψης σεροτονίνης) σε υψηλό επίπεδο (όπου οφείλεται η αντικαταθλιπτική του δράση). Η σεροτονίνη μετασχηματίζεται σε μελατονίνη. Έτσι η χρήση του επηρεάζει τα βράδια τα επίπεδα της μελατονίνης, της νευρο-ορμόνης του ύπνου. Επίσης παρουσιάζει δράση αντιμικροβιακή που οφείλεται στην υπερφορίνη, και είναι εναντίον ιδιαίτερα του Staphylococcus), helicobacter pilori.

Αντινεοπλασματική δράση: Η υπερικίνη και η υπερφορίνη εμφανίζουν καταστρεπτικές ιδιότητες σε νεοπλάσματα που μεγιστοποιούνται από την επίδραση του φωτός.

Αντιφλεγμονώδη δράση: Η υπερφορίνη αναστέλλει προ-φλεγμονώδεις παράγοντες. Θεραπεία με το φυτό, τοπικά, ανακουφίζει από φλεγμονή και φαγούρα του δέρματος, που προήλθε από νευροδερματίτιδα. Το εκχύλισμα του φυτού έχει ισχυρή αντιοξειδωτική δράση κατά των ελευθέρων ριζών και λιπιδικών υπερ-οξειδώσεων.

Παραδοσιακές και σύγχρονες χρήσεις

Όντας κίτρινο συνδέονταν με τη "χολερική" διάθεση και το έδιναν για τον ίκτερο και την υστερία, ως φυτό με κίτρινα άνθη που θεραπεύει τη χολή και το συκώτι.

Λαογραφικά κατά τον Γκράβιγγερ αναφέρεται ως αφροδισιακό. Στη λαϊκή θεραπευτική (Ελλάδα) χρησιμοποιείται ως αφέψημα, κατά της επιληψίας, για την αντιμετώπιση γαστρεντερικών διαταραχών, χολική στάση, διαταραχές της εμμηνορροής.

Είναι αποτοξινωτικό ως διουρητικό, κυρίως μαζί με τσουκνίδα (ξηρά φύλλα) και Αχίλλεια (άνθη), που έχουν συγγενείς ιδιότητες. Σε 2,1/2 φλιτζάνι νερό βράστε μια κουταλιά από το μίγμα για 10 λεπτά. Πίνετε 10 φλιτζάνια την ημέρα.

Το τεϊόμορφο αφέψημα των ανθισμένων κορυφών χρησιμοποιήθηκε κατά των χρόνιων πνευμονικών κατάρρων, του άσθματος, της φθίσης και των κατάρρων της κύστεως. Επίσης, ως διουρητικό και αντιπυρετικό.

Συνταγή (άσθμα, πυρετός)

Τσάι (έγχυμα)

Παρασκευάζεται ως εξής:

Ρίξτε 1 κοχλιάριο του τσαγιού αποξηραμένα άνθη ή μία κουταλιά της σούπας φρέσκα άνθη μέσα σ' ένα φλιτζάνι βραστό νερό (150 ml) και αφήστε το για 5-10 λεπτά. Ως γλυκαντικό προσθέστε μέλι. Διάρκεια χρήσης 1-2 μήνες.

Χρήσεις

  • Ως λάδι - ελαϊκό εκχύλισμα, το βάλσαμο χρησιμοποιείται εξωτερικά για αντιμετώπιση νευραλγιών, ρευματισμών, διαστρεμμάτων και θεραπεία έρπη ζωστήρα.
  • Εσωτερικά ως βάμμα (αλκοολούχο εκχύλισμα) χρησιμοποιείται κατά της δυσμηνόρροιας.
  • Στην Ομοιοπαθητική χρησιμοποιείται για τραυματισμό νεύρων ή κάκωση της Σπονδυλικής στήλης, εγκεφαλικές κακώσεις.

Η παρασκευή βαλσαμόλαδου γίνεται με εκχύλιση (εξανθοσμία) ως εξής:

Καθαρά πέταλα ανθέων, 120 γρ. αναμιγνύονται με 1/2 λίτρο ελαιόλαδο μέσα σε γυάλινο βάζο και τοποθετείται στον Ήλιο για περίπου 40 μέρες ή περισσότερο, μέχρι το υγρό να γίνει ανοικτό κόκκινο. Στη συνέχεια το μίγμα διηθείται και στραγγίζεται με ένα ύφασμα και απορρίπτεται η υδατική στοιβάδα. Διατηρείται το βαλσαμόλαδο σε σκουρόχρωμο βάζο.

Χρήση: επαλείφεται στο δέρμα μετά από επιμελή καθαρισμό, και αφήνετε για 30 έως 60 λεπτά, έως ότου απορροφηθεί. Η χρήση του μπορεί να γίνεται καθημερινά, δύο - τρεις φορές την ημέρα, μέχρι την εξάλειψη του προβλήματος, (π.χ. δερματοπάθεια, πληγή). Προσοχή στη χρήση, σε πολύ υψηλές δόσεις μπορεί να προκαλέσει φωτοευαισθησία σε εκθέσεις στον ήλιο, σε άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα.

Κατά τους νεωτέρους χρόνους το βασικό κοινό χαρακτηριστικό των καταγραφών χρήσης του φυτού είναι:

  1. Η εσωτερική χρήση του για αντιμετώπιση ψυχικών παθήσεων
  2. Η εξωτερική χρήση του για επουλωτική και αντισηπτική, για δερματοπάθειες, καταπολέμιση αιμορροΐδων (ως βαλσαμέλαιο).

Από τις εθνοφαρμακολογικές καταγραφές και παραδοσιακές χρήσεις σε Β. Αμερική (Ινδιάνοι), Κανάρια νησιά, Βραζιλία και Ευρώπη, ξεχωρίζουν 3 κύριες δράσεις των ειδών του γένους Hypericum.

  1. Αντικαταθλιπτική
  2. Επουλωτική
  3. Αντισηπτική-Αντιμικροβιακή

Τέλος, σύγχρονες χρήσεις του Υπερικού είναι: σαν αντικαταθλιπτικό, σε καρδιοπάθειες και προβλήματα κυκλοφορικού.

Η χρήση της δρόγης του υπερικού μέσα από τη λαϊκή θεραπευτική έχει αποδειχθεί με το πέρασμα του χρόνου αρκετά ασφαλής, εδώ και 2.400 χρόνια. Παρ' όλα αυτά υπάρχουν ορισμένοι περιορισμοί κατά τη χρήση του.

Προσοχή

Δεν χρησιμοποιείται μαζί με αντισυλληπτικά, στην εγκυμοσύνη και σε ιστορικό με θυρεοειδικές διαταραχές και σε λήψη ουαρφαρίνης για αποφυγή πρόκλησης αιμορραγικών επεισοδίων.
Σε κάθε περίπτωση χρήσης υπερικού οι ασθενείς να ενημερώνονται για τυχόν παρενέργειες και να ενημερώνουν και να συμβουλεύονται το γιατρό τους.

 

Νίκος Σαμαρίδης Ν.D.
Φυσικοπαθητικός - Βοτανολόγος Α.Π.Θ.
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

 

Πηγή: vivere magazine

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)
.

Κολύμβηση

Video

O Δρόμος για την Θεραπεία αποτελεί το site στον χώρο της υγείας, που απευθύνεται σε ασθενείς, ενημερώνοντάς τους για θέματα κλασικής ιατρικής αλλά και εναλλακτικών θεραπειών.

Η ιστοσελίδα περιέχει πληροφορίες και άρθρα, με σκοπό την ενημέρωση και μόνο. Στην περίπτωση που θέλετε να εφαρμόσετε μία θεραπεία που αναγράφεται στο dromostherapeia.gr, επιβάλλεται να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. Η πληροφόρηση που δίνεται εδώ δεν είναι, δεν μπορεί και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σαν βάση για διάγνωση ή επιλογή θεραπείας.
Ο dromostherapeia.gr δεν φέρει καμία ευθύνη για τυχόν λάθη ή παραλείψεις ή οποιοδήποτε πρόβλημα προκύψει που να έχει σχέση με υλικό που περιλαμβάνεται σ’ αυτήν.