Web
Analytics
Κινητική αναπηρία και σεξουαλικότητα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία

Κινητική αναπηρία και σεξουαλικότητα

Τα αυξανόμενα ατυχήματα, τροχαία και εργατικά, κυρίως σε νέους ανθρώπους, πέρα των πολλών και σημαντικών προβλημάτων που προκαλούν στην ψυχοκοινωνική ζωή και τη βιολογική ισορροπία των ατόμων αυτών, έχουν επιπτώσεις και στη σεξουαλικότητα τους.

Μολονότι τα θέματα αναπηρίας εξετάζονται από την ιατρική κοινότητα και τους ειδικούς ψυχικής υγείας, το θέμα της σεξουαλικής έκφρασης των ατόμων με κινητική αναπηρία δεν προβάλλεται προς το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο, με αποτέλεσμα να μη διευκολύνεται η έκφραση της σεξουαλικότητάς τους και των αναγκών τους.       

Από το γενικό πληθυσμό το 4% αφορά άτομα με σωματική-κινητική αναπηρία. Οι παράμετροι που εμπλέκονται στη σεξουαλική έκφραση των ατόμων με αναπηρία είναι πολλές. Ενδεικτικά αναφέρονται κινητικά προβλήματα, απώλεια αισθήσεων, προβλήματα επικοινωνίας, απώλεια ελέγχου, κούραση, ελαττωμένη ικανότητα ελέγχου της κύστης, σεξουαλικές δυσλειτουργίες, πόνος, φόβος, κατάθλιψη, μειωμένη αυτοπεποίθηση.

Η σιωπή αντανακλά αφενός τη δυσκολία, που υπάρχει στην αναφορά σε θέματα σεξουαλικής υγείας και αφετέρου την κοινωνική αντίληψη, που θέλει τους ανθρώπους με αναπηρία να έχουν λιγότερα δικαιώματα και απαιτήσεις και ως εκ τούτου να είναι άτομα χωρίς σεξουαλική επιθυμία.

Χωρίς αμφιβολία κάθε δυσκολία του ανθρώπινου σώματος σημαδεύει τη λειτουργικότητά του, απαιτεί από τον άνθρωπο αυτόν να προσαρμοστεί σε συνθήκες δύσκολες, δύσκαμπτες, δυσλειτουργικές. Αν σκεφτεί κανείς οτι ένας άνθρωπος με κινητική αναπηρία είναι συνήθως νέος άνθρωπος, που μετά από ένα ατύχημα, αλλάζει τελείως η ζωή του, έχοντας μια πραγματικότητα μπροστά του που οφείλει να τη δεχτεί να ζήσει μέσα από αυτή και να προσπαθήσει να επιβιώσει όσο γίνεται πιο καλά, αντιλαμβάνεται τη σημαντικότητα στον όρο ποιότητα ζωής, στον άνθρωπο με κινητική αναπηρία.

Ποια είναι η σχέση του ατόμου με κινητική αναπηρία με τον σύντροφό του;

askitis_1

Η επόμενη μέρα γι αυτόν τον άνθρωπο είναι μια μέρα που επαναπροσδιορίζει όλες τις ανάγκες του, μπαίνει σε ένα μεγάλο πρόγραμμα ιατρικής φροντίδας και κοινωνικής αποκατάστασης, δίνοντας μάχη συστηματικά και επίμονα σε όλα αυτά που σύγχρονη θεραπευτική ορίζει.

Η ψυχολογία του είναι μία από τις πιο δύσκολες παραμέτρους της νέας ζωής του, που όσο και αν αποδεχτεί το γεγονός της κινητικής αναπηρίας του, δεν παύει να βλέπει με άλλα μάτια τη ζωή του και να διαφοροποιεί τις προσδοκίες του και τις σχέσεις που είχε πριν τη κάκωση, ιδιαίτερα τις διαπροσωπικές και αυτές με το άμεσο κοινωνικό του περιβάλλον.

Η σχέση του με το σύντροφό του είναι ίσως μια από τις πιο δύσκολες καταστάσεις που και ο ίδιος ως κινητικά ανάπηρος αλλά και ο άλλος, δεν μπορούν εύκολα να διαχειριστούν και να ζήσουν όπως πριν. Ο τρόπος ζωής τους αλλάζει δραματικά, η καθημερινότητά τους μεταβάλλεται συνεχώς, η ένταση που παράγεται από τις απαιτητικές ιατρικές οδηγίες και τις συνεχείς προσπάθειες κινητικής αποκατάστασης, φέρνει εκνευρισμό, δυσκολία στην επικοινωνία και ευερεθιστότητα, όσο και αν πράγματι ο υγιής σύντροφος προσπαθεί να στηρίξει τον άρρωστο κινητικά ανάπηρο σύντροφό του. Tο καροτσάκι μπαίνει ανάμεσά τους, δημιουργώντας φόβο έκφρασης και προσέγγισης του ενός προς τον άλλο, βλέποντας και οι δύο οτι έχουν αλλάξει μεταξύ τους, προκαλώντας συναισθήματα αντίδρασης, λύπης και καταθλιπτικής διάθεσης μεταξύ τους.

Πως μπορεί να αισθάνεται ο/η σύντροφος του ατόμου με κινητική αναπηρία;

Όταν περάσει η κρίση που προκαλείται από την ανακοίνωση της διάγνωσης, συχνά το άτομο με κινητική αναπηρία και η οικογένειά του βιώνουν μια αίσθηση κοινωνικής απομόνωσης, καθώς οι συγγενείς και οι φίλοι αποστασιοποιούνται και επιστρέφουν στην προσωπική τους ζωή. Σ' αυτή την περίοδο ο/η σύντροφος του ατόμου με κινητική αναπηρία μπορεί να παρουσιάσει οργανικά και ψυχολογικά προβλήματα. Διακατέχεται από σκέψεις και συναισθήματα θυμού, ανησυχίας, θλίψης. Τα συμπτώματα αυτά συχνά αποτελούν ενδείξεις κατάθλιψης.

Ο υγιής σύντροφος προσπαθεί να δώσει οτι μπορεί περισσότερο για τον άνθρωπο που αγάπησε, παντρεύτηκε, έκανε ίσως και παιδί μαζί του. Ο ρόλος του όμως μεταβάλλεται σιγά-σιγά λειτουργώντας «ως νοσοκόμος» αφαιρώντας κάθε ερωτική και σεξουαλική αίσθηση, κάτι που δεν μπορεί να διανοηθεί στη πορεία που ο σύντροφός του ταλαιπωρείται με όλες αυτές τις ιατρικές προσεγγίσεις, φοβούμενος μάλιστα ποια θα είναι η πορεία της υγείας του άρρωστου συντρόφου του.

Ο υγιής σύντροφος, εάν μάλιστα είναι γυναίκα, κλειδώνει σημαντικά τον εαυτό του, μη θέλοντας να προκαλέσει τη ζήλια ίσως και ζηλοτυπία του άνδρα της, κατανοώντας οτι δεν μπορεί στη θέση που βρίσκεται να εκφραστεί ερωτικά μαζί της. Η ψυχολογία μάλιστα αυτής της γυναίκας σε πολλές περιπτώσεις γεμίζει από φόβο, αγωνία αλλά και ενοχές, αν πράγματι του συμπαραστέκεται όσο πρέπει, λειτουργώντας ως ένας άνθρωπος που εγκαταλείπει αρκετές δραστηριότητες της προσωπικής του ζωής, αλλά και φίλους, προκειμένου να βρίσκεται όσο γίνεται κοντά στον αγαπημένο της και την δοκιμασία που περνάει.

Ο χρόνος που κυλά, τόσο για τον ίδιο τον κινητικά ανάπηρο όσο όμως και για τον υγιή σύντροφο, δεν είναι πάντα φιλικός στη πορεία των πραγμάτων. Πολλές αλλαγές έρχονται όχι μόνο στο καινούργιο περιβάλλον που διαμορφώνεται για την επιβίωση του κινητικά ανάπηρου, αλλά και στην ίδια τη συναισθηματική τους επικοινωνία, που αρχίζει να βαραίνει, να αποστασιοποιείται ή να περνάει περιόδους ζηλοτυπικών εκρήξεων. Η ζήλια «εγώ είμαι ο άρρωστος ενώ εσύ είσαι καλά» τρώει πολλές φορές τη σχέση, προκαλώντας τυραννική συμβίωση και στους δύο, ενώ συχνά ο κινητικά ανάπηρος άνθρωπος εξωθεί με τη στάση του τον υγιή σύντροφό του να τον εγκαταλείψει. Δυστυχώς, σε πολλές περιπτώσεις ο χωρισμός είναι η μοιραία απάντηση μετά από μια τέτοια πορεία, απόρροια της τραυματικής κάκωσης και της αναπηρίας του ενός εκ των δύο.

Ωστόσο, οι τρόποι συμπεριφοράς και οι αντιδράσεις μπορεί να είναι διαφορετικές σε κάθε ζευγάρι. Η αλήθεια είναι πως η αποδοχή του γεγονότος είναι αυτή που θα επιτρέψει στο ζευγάρι να παραμείνει μαζί, το οποίο μέσα από την επικοινωνία θα μπορέσει να αντιμετωπίσει όποιο πρόβλημα και να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα της σχέσης.

Κινητική αναπηρία και διαφυλικές σχέσεις

Ένας άνθρωπος χωρίς αναπηρία μπορεί να φλερτάρει σε ένα πάρτι, σε ένα μπαράκι, όμως δεν ισχύει το ίδιο για εκείνον που χρησιμοποιεί ηλεκτροκίνητο κάθισμα. Ένας άνθρωπος με περιορισμό στις κινήσεις του μπορεί να αισθάνεται ότι περιορίζεται και στις σχέσεις του.

Η αντίληψη για τη σωματική του εικόνα μπορεί να είναι αρνητική και να του δημιουργεί συναισθήματα δυσφορίας και έτσι η δημιουργία μιας σχέσης μπορεί να φαντάζει στον ίδιο είτε κάτι ακατόρθωτο, είτε ότι θα πρέπει να περιοριστεί στο να συνάψει σχέση με άτομα που και αυτά θα έχουν εξίσου κάποια αναπηρία, χωρίς να έχει το δικαίωμα να ερωτευτεί έναν αρτιμελή άνθρωπο. Η ανάγκη που βιώνει το άτομο με κινητική αναπηρία να έχει μια ερωτική σχέση συγκρούεται με την αμφιβολία του αν ως σύντροφος θα δύναται να λειτουργήσει επαρκώς στο ρόλο του.

Από την άλλη η ελκυστικότητα του κινητικά ανάπηρου κρίνεται από τον αρτιμελή ανάλογα με το είδος των προκαταλήψεων και των στερεοτύπων του, κάτι που ενισχύει η ίδια η κοινωνία μας, η νοοτροπία δηλαδή να βλέπουμε την αναπηρία και όχι τον άνθρωπο. Κι αυτό γιατί η εξωτερική εικόνα του ατόμου με αναπηρία τις περισσότερες φορές δεν ανταποκρίνεται στα ιδανικά πρότυπα ομορφιάς της κοινωνίας.

Αναμφισβήτητα, η σχέση με το άλλο φύλο είναι βασικό ανθρώπινο δικαίωμα για κάθε άνθρωπο με ή χωρίς αναπηρία. Κάθε άνθρωπος έχει τις δικές του δυνατότητες, ικανότητες και ιδιαιτερότητες ως προς την αλληλεπίδραση με τους υπολοίπους, γεγονός που τον καθιστά μοναδική και αυθύπαρκτη προσωπικότητα.

Το άτομο με κινητική αναπηρία έχει τη δυνατότητα να διεκδικήσει τον ερωτικό του συντρόφο, όπως και κάθε μέλος της κοινωνίας, με κύριο κριτήριο την προσωπικότητά του και όχι την κινητική του αναπηρία. Η διαφορά ανάμεσα στα άτομα με ή χωρίς αναπηρία είναι πως οι άνθρωποι με κινητική αναπηρία έχουν να υπερνικήσουν περισσότερα εμπόδια, όπως οι φυσικές δυσκολίες, η κοινωνική προκατάληψη και η χαμηλή αυτοεκτίμηση. Ένας άνθρωπος με κινητική αναπηρία μπορεί να φλερτάρει και να έχει πιο δύσκολα ανταπόκριση ερωτική και πιο εύκολα "μητρική" ή "φιλική". Ίσως να μοιάζει ακατόρθωτο το να διατηρήσει για κάποιο χρονικό διάστημα τη σχέση αυτή χωρίς ο/η σύντροφος να απογοητευθεί από τα προβλήματα και τις δυσκολίες. Τον πρωταγωνιστικό ρόλο παίζει η ποιότητα της σχέσης, η οποία μπορεί να βοηθήσει τον/την σύντροφο να κάνει την υπέρβαση της αναπηρίας και να κοιτάξει κατάματα το πρόσωπο που έχει απέναντί του.

Μπορεί να βελτιωθεί η ερωτική ζωή του ατόμου με κινητική αναπηρία;

Η ζωή όμως συνεχίζεται πάνω σε ένα αναπηρικό καροτσάκι, όσο και αν φαίνεται τραγική και δύσκολη σίγουρα είναι αξιοπρόσεκτη, αισιόδοξη, γεμάτη ελπίδα. Ο άνθρωπος αυτός προσπαθώντας να αναπτύξει πέρα των λειτουργικών δυνατοτήτων του, την ίδια τη ποιότητα της ζωής του, αναζητά και την ερωτική του ζωή, όχι ως κάτι υπερβολικό, πολυτελές και περιττό, αλλά ως μια αναγκαία και σημαντική παράμετρος που θα του δώσει χαρά και απόλαυση. Τα τελευταία χρόνια, οι ιατρικές θεραπείες που προσφέρονται για τη φυσική κινητική αποκατάσταση, εστιάζουν και στην αισθητηριακή αντίληψη περιοχών του σώματος που μπορεί να αναπτύξουν ηδονιστική έκφραση και οργασμό, με ασκήσεις που το ίδιο το άτομο εφαρμόζει στο σώμα του. Πιο συγκεκριμένα, μέσα στην ιατρική ομάδα σε πολλά σύγχρονα κέντρα υπάρχει και ο ειδικός κλινικός ψυχίατρος - ψυχολόγος, που προσεγγίζει το θέμα της σεξουαλικής ενεργοποίησης του ατόμου εφαρμόζοντας θεραπευτικές τεχνικές που αυξάνουν τη σεξουαλική επιθυμία, την αισθητηριακή διέγερση - αντίληψη και την αναζήτηση μιας πλήρους σωματο-αισθητηριακής ικανοποίησης, μεταφοράς σε σημεία του σώματος που προκαλούν την διέγερση αυτή, εφόσον οι κλασικές ερωτογενείς ζώνες έχουν αποκλειστεί λόγω της κάκωσης.

Αυτή η θεραπευτική προσέγγιση σωματο-αισθητηριακού αισθησιασμού επιτυγχάνει την οργασμική κορύφωση (διανοητικός οργασμός), φέρνοντας ικανοποίηση αλλά και αυτοεκτίμηση του ίδιου του ατόμου. Το σημαντικότερο ίσως όλων είναι η αναγνώρισή του ως ικανό να αντλήσει σεξουαλική χαρά μέσα από μια σεξουαλική επαφή με κάποιον άλλον άνθρωπο. Παρεμβάσεις θεραπευτικές γίνονται και σε επίπεδο οργανικότητας προσφέροντας την καλύτερη θεραπευτική αντιμετώπιση ενίσχυσης όπως π.χ. της στύσης στον άνδρα, της κολπικής εφύγρανσης της γυναίκας. Ειδικές ασκήσεις σεξουαλικού χαρακτήρα χορηγούνται στο ζευγάρι το οποίο εκπαιδεύεται πως μπορεί να έχει τη καλύτερη σωματική στάση μέσα από λειτουργικές κινήσεις των σωμάτων τους. Εστιακά σεξουαλικά παιγνίδια χορηγούνται σε ένα πρόγραμμα ζεύγους (sex therapy), προσφέροντας στους δύο συντρόφους την καλύτερη σωματική ηδονή και αισθησιασμό οδηγώντας το παιγνίδι τους σε οργασμική κορύφωση.

Η σεξουαλική ενεργοποίηση σε έναν κυρίως νεαρό άνθρωπο, που αισθάνεται τη ζωή του να αλλάζει μέσα από ένα τραυματικό ψυχικό και σωματικό γεγονός, αποτελεί σημαντική και καθοριστική στάση ενίσχυσης της ζωής του, προσφέροντας την προσδοκία μιας καλύτερης ζωής.


Ποιες είναι οι σεξουαλικές δυσλειτουργίες σε άνδρες και γυναίκες με κινητική αναπηρία;

  1. Διαταραχές της επιθυμίας, τόσο στον άνδρα όσο και στη γυναίκα, είτε ψυχολογικής αιτιολογίας λόγω χαμηλής σωματικής αυτοεκτίμησης και αισθήματα μειονεξίας, είτε οργανικής, λόγω έλλειψης αίσθησης των γεννητικών οργάνων κάτω από τη διαταραχή της αισθητικής λειτουργικότητας.
  2. Νευρολογικές επιπτώσεις της επιπολής και εν τω βάθει αισθητικότητας προκαλούν σωματική υπαισθησία έως αναισθησία των ερωτογόνων περιοχών, λόγω υπαρχούσης βλάβης του κινητικού νευρώνα και των αντίστοιχων περιοχών του εγκεφάλου.
    3. Διαταραχή της ύγρανσης της γυναίκας και αδυναμία διατήρησης της κλειτοριδικής και κολπικής διέγερσης, λόγω βλάβης του περιφερικού τόξου των αισθητικών απολήξεων της περιοχής με τα κέντρα της σπονδυλικής στήλης (οσφυο-ιερά μοίρα Σ.Σ.). Διαταραχή της στύσης στον άνδρα είτε λόγω βλάβης του κέντρου της στύσης στο νωτιαίο μυελό είτε λόγω διακοπής της επικοινωνίας των κέντρων της στύσης στον εγκέφαλο με το κέντρο στο νωτιαίο μυελό, λόγω διατομής του νωτιαίου μυελού.
    4. Αδυναμία οργασμικής κορύφωσης της γυναίκας και αντίστοιχης εκσπερμάτισης του άνδρα, λόγω βλάβης των περιοχών του περιφερικού και του κεντρικού νευρικού τόξου στον εγκέφαλο. Ακόμη, και από ψυχολογικούς παράγοντες άγχους της σεξουαλικής συμμετοχής και έκφρασης και χαμηλής αυτοεκτίμησης του σωματικού εγώ (άγχος αυτοπαρατήρησης της σεξουαλικής δραστηριότητας).

Το πιο συνηθισμένο πρόβλημα που αντιμετωπίζει ένας άνδρας με κινητική αναπηρία στη σεξουαλική του ζωή είναι το πρόβλημα της στύσης, που θεωρείται το πιο αναμενόμενο και κυρίαρχο στην ερωτική του ζωήΗ στυτική δυσλειτουργία σκιαγραφεί τη βλάβη που υπάρχει στη σπονδυλική στήλη (σε τραυματική κάκωσή της), αλλά και ενδεχομένως στην ίδια την περιοχή των γεννητικών οργάνων μετά από βλάβη που μπορεί να υποστούν. Υπάρχει θεραπευτική αντιμετώπιση που δίνει τη δυνατότητα μεγάλης βελτίωσης της στυτικής σκληρότητας στον άνδρα τόσο με φαρμακευτική αγωγή ή ενδοπεϊκές ενέσεις, όσο και με χειρουργική επέμβαση, εξασφαλίζοντας το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.

Κάποιοι άνδρες με κάκωση στο νωτιαίο μυελό εκσπερματίζουν τοποθετώντας δονητή στον κορμό του πέους, ενώ άλλοι εξαρτώνται από τη συσκευή vacuum. Ο τρόπος αυτός προϋποθέτει την τοποθέτηση μιας συσκευής, η οποία δημιουργεί στύση και ενός constricting band στη βάση του πέους. Επίσης, άλλος ένας τρόπος αντιμετώπισης του προβλήματος είναι η πεική πρόθεση, η οποία τοποθετείται με χειρουργική επέμβαση. Συνήθως, το ποσοστό της σεξουαλικής δραστηριότητας μέσα σε σχέση τείνει να μειώνεται μετά από ένα τραυματισμό του ΝΜ, αλλά περίπου ένα τρίτο των ατόμων συνεχίζουν να έχουν σεξουαλικές επαφές.

Στη γυναίκα ειδικότερα, το κόστος είναι πολύ μεγαλύτερο από ότι στον άνδρα, όσον αφορά τη σεξουαλικότητά της. Η εικόνα σώματος και η σεξουαλική ικανοποίηση αποτελούν ισχυρούς προσβλητικούς παράγοντες της αυτοεκτίμησης στα άτομα με κινητικές αναπηρίες. Στις γυναίκες με κινητική αναπηρία, η εικόνα σώματος συσχετίζεται περισσότερο με την αυτοεκτίμηση, σε σχέση με τους άντρες.

Η εικόνα σώματος των γυναικών με αναπηρία επηρεάζεται και από τη μη αντιπροσώπευσή τους από τα ΜΜΕ. Η έλλειψη της εικόνας σώματος των ατόμων με αναπηρία ενισχύεται από τη συνεχή προβολή της κανονικότητας του γυναικείου σώματος και από τη σιωπηρή πεποίθηση ότι μόνο το «κανονικό σώμα» μπορεί να είναι επιθυμητό. Η εσωτερίκευση αυτού του μηνύματος έχει ως αποτέλεσμα τα άτομα με αναπηρία πολλές φορές να προσπαθούν να κρύψουν το σώμα τους ή να αλλάξουν την εικόνα τους με ποικίλους τρόπους.

Η επερχόμενη αναπηρία της γυναίκας διαφοροποιεί τον τρόπο ζωής της, φέρνοντάς την αντιμέτωπη με την αδυναμία να προκαλέσει το σεξουαλικό ενδιαφέρον ενός άνδρα, που πριν από το ατύχημα μπορεί να είχε έντονη σεξουαλική επιθυμία για αυτή. Η ψυχική επιθυμία και η ανάγκη της σεξουαλικής επαφής εξακολουθεί να υφίσταται. Η σεξουαλική της έκφραση δεν αλλάζει και η ανάγκη της να την εκφράσει είναι η ίδια, ακόμη και αν το σώμα της μετά την κάκωση έχει διαμορφώσει άλλες αισθητικές ζώνες, έχοντας χάσει την αισθητικότητα στη γενετήσια περιοχή της.

Κατά συνέπεια, τίθεται ο προβληματισμός ως πως το ποιοι χειρισμοί μπορούν να γίνουν, ώστε αυτή η γυναίκα να μπορεί να αναζητήσει τη σεξουαλική της εικόνα, έχοντας χάσει μια εικόνα που είχε πριν, υποχρεωμένη πια να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες και στις βιολογικές επιπτώσεις που υπάρχουν από την κάκωση και μετά.

Η σεξουαλική ζωή μιας γυναίκας με κινητική αναπηρία, εξακολουθεί να έχει το δικαίωμα να εκφράζεται και να διεκδικείται όπως και πριν. Πιο συγκεκριμένα:

Στις κακώσεις Ν.Μ. οι γυναίκες μπορεί να χάσουν την ικανότητα της αίσθησης στα γεννητικά τους όργανα ή να έχουν κανονικά εφύγρανση κατά τον σεξουαλικό ερεθισμό. Παρόλα αυτά, η αίσθηση στο στήθος μπορεί να παραμείνει ανεπηρέαστη, κάνοντας αυτό το σημείο του σώματος ακόμη πιο ερωτογενές. Οι περισσότερες γυναίκες με κακώσεις στο νωτιαίο μυελό μπορούν να εμπλακούν σε συνουσία, να μείνουν έγκυες και να γεννήσουν με φυσιολογικό τοκετό. Επίσης, μέχρι τη δεκαετία του '60 η ύπαρξη οργασμού στις ΚΝΜ θεωρούνταν φανταστική «οργασμός φάντασμα», ενώ βάσει σύγχρονων ερευνών περίπου 50% των γυναικών με ΚΝΜ επιτυγχάνει οργασμό. Οι γυναίκες με τραυματισμούς στο νωτιαίο μυελό μπορούν να εντείνουν τη σεξουαλική τους ικανοποίηση μαθαίνοντας να χρησιμοποιούν φαντασιωσικούς οργασμούς, οργασμικές εικόνες, και διεύρυνση των φυσικών τους αισθήσεων.

askitis_2

Επικρατούν οι μύθοι ότι τα άτομα με κινητική αναπηρία:

  1. Δεν έχουν σεξουαλικότητα.
  2. Είναι εξαρτημένα και έχουν ανάγκη προστασίας.
  3. Πρέπει να σχετίζονται μόνο με ανθρώπους που έχουν τα ίδια προβλήματα.
  4. Εάν έχουν κάποιο σεξουαλικό πρόβλημα είναι αποτέλεσμα της αναπηρίας τους.
  5. Οι γονείς τους δε θέλουν να διαπαιδαγωγούνται σεξουαλικά.

Τα τελευταία χρόνια έχουν αρχίσει να αναγνωρίζονται τα δικαιώματα των ατόμων με κινητική αναπηρία και όσον αφορά τη σεξουαλικότητά τους. Και τα ίδια τα άτομα αυτά έχουν αρχίσει να συνειδητοποιούν τις σεξουαλικές τους ανάγκες και να τις διεκδικούν. Όλοι έχουν δικαίωμα:

  1. Στη σεξουαλική έκφραση.
  2. Στην αυτοδιάθεση.
  3. Στην ενημέρωση και τη σεξουαλική αγωγή.
  4. Στην ελεύθερη επιλογή του σεξουαλικού συντρόφου τους.
  5. Στην παροχή και πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής και σεξουαλικής υγείας.
  6. Στο να αποφασίζουν για τη ζωή τους.

 

 

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)
Θάνος Ασκητής

Νευρολόγος – Ψυχίατρος, Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Παν/μίου Αθηνών
Πρόεδρος του Ινστιτούτου Ψυχικής & Σεξουαλικής Υγείας
Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Αγωγής Ψυχικής & Σεξουαλικής Υγείας

Ιστότοπος: https://www.askitis.gr

Κολύμβηση

Video

O Δρόμος για την Θεραπεία αποτελεί το site στον χώρο της υγείας, που απευθύνεται σε ασθενείς, ενημερώνοντάς τους για θέματα κλασικής ιατρικής αλλά και εναλλακτικών θεραπειών.

Η ιστοσελίδα περιέχει πληροφορίες και άρθρα, με σκοπό την ενημέρωση και μόνο. Στην περίπτωση που θέλετε να εφαρμόσετε μία θεραπεία που αναγράφεται στο dromostherapeia.gr, επιβάλλεται να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. Η πληροφόρηση που δίνεται εδώ δεν είναι, δεν μπορεί και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σαν βάση για διάγνωση ή επιλογή θεραπείας.
Ο dromostherapeia.gr δεν φέρει καμία ευθύνη για τυχόν λάθη ή παραλείψεις ή οποιοδήποτε πρόβλημα προκύψει που να έχει σχέση με υλικό που περιλαμβάνεται σ’ αυτήν.