Web
Analytics
Ερωτήσεις και Απαντήσεις για τους Γονείς και το Παιδί (Μέρος δεύτερο) - Ο Δρόμος για την Θεραπεία

Ερωτήσεις και Απαντήσεις για τους Γονείς και το Παιδί (Μέρος δεύτερο)

 Αυτό το άρθρο με τις ερωτήσεις – απαντήσεις που αφιερώνεται με υπεύθυνο και επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο, στον γονιό που αγαπά το παιδί του και θέλει αύριο να δει ένα υγιή ενήλικα, δίνει σημαντικές πληροφορίες με απλό και κατανοητό τρόπο σε ερωτήσεις που κάθε γονιός σκέπτεται για το παιδί του, τον έφηβο και κυρίως βοηθά να απενοχοποιηθούν φυσιολογικές συμπεριφορές.

Θα πρέπει να έχει διαφορετικό δωμάτιο η κόρη μου από το γιό μου;

Τα αδέλφια του αντίθετου φύλλου, κυρίως μετά την ηλικία των 5 ετών, είναι σημαντικό να κοιμούνται σε διαφορετικό δωμάτιο. Μετά από αυτήν την ηλικία το κάθε παιδί έχει ανάγκη την ιδιωτικότητα του χώρου του, καθώς χρειάζεται να μπορεί να αισθάνεται ελεύθερο να διερευνά τις αλλαγές στο σώμα του, αλλαγές που ορίζουν ουσιαστικά τη διαφορετικότητα του φύλου του. Όσο το κάθε παιδί μεγαλώνει και ανακαλύπτει το σώμα του, ανακαλύπτει και την ευχαρίστηση που μπορεί να πάρει από αυτό. Είναι σημαντικό να λάβουμε υπόψη μας, ότι υπάρχει η πιθανότητα μέσα σε αυτή τη διαδικασία να αναπτυχθεί κάποιο σεξουαλικό παιχνίδι μεταξύ αδελφών του αντίθετου φύλου. Με την οριοθέτηση των δύο διαφορετικών δωματίων αποφεύγουμε πιθανότητες τέτοιων συμπεριφορών καθώς μπορεί να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στη ψυχική και σεξουαλική τους υγεία.

Είναι αλήθεια ότι σε πάρα πολλές περιπτώσεις δεν υπάρχει η δυνατότητα να έχει κάθε παιδί το δικό του δωμάτιο λόγω έλλειψης χώρου. Παρόλα αυτά, πρέπει να τονιστεί ότι ακόμα και όταν δεν υπάρχει η δυνατότητα να έχει το κάθε παιδί το δικό του χώρο, είναι αναγκαίο να διαμορφωθεί ένας χώρος στο σπίτι ή στο υπάρχον δωμάτιο, όπου το ένα από τα δύο παιδιά θα κοιμάται και θα μπορεί να αισθάνεται αυτόνομο.

Είναι κακό αν τα παιδιά μας εκδηλώνουν την επιθυμία να κοιμούνται μαζί στο ίδιο κρεβάτι;

Δεν είναι σπάνιο, τα αδέρφια του αντίθετου φύλου να μοιράζονται το ίδιο δωμάτιο όταν είναι μικρά. Καθώς όμως μεγαλώνουν και ειδικά μετά την ηλικία των 4-6 ετών, τα παιδιά αρχίζουν να ανακαλύπτουν περισσότερο τη σεξουαλικότητά τους και έχουν μεγαλύτερη περιέργεια να γνωρίσουν το σώμα τους. Όσο το κάθε παιδί μεγαλώνει και ανακαλύπτει το σώμα του, ανακαλύπτει και την ηδονή που μπορεί να πάρει από αυτό.

Για το λόγο αυτό, καθώς τα παιδιά διαφορετικού φύλου μεγαλώνουν, είναι σημαντικό να εξασφαλίζουμε ότι θα έχουν χωριστά δωμάτια και δεν θα μοιράζονται το ίδιο κρεβάτι. Πρέπει να λάβουμε υπόψη μας, ότι υπάρχει η πιθανότητα μέσα σε αυτή τη διαδικασία να αναπτυχθεί κάποιο σεξουαλικό παιχνίδι μεταξύ αδελφών του αντίθετου φύλου και να δημιουργηθεί μια σχέση βασισμένη στη σεξουαλική έλξη. Κάτι τέτοιο σαφώς και χρειάζεται να αποφευχθεί καθώς μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στη ψυχική και σεξουαλική τους υγεία.

Είδα το γιό μου γυμνό με τη ξαδερφούλα του που χαϊδευόντουσαν. Πως πρέπει να αντιδράσω;

Είναι γεγονός ότι τα παιδιά έχουν την τάση της σωματικής περιέργειας και εξερεύνησης. Η σωματική αυτή επαφή μπορεί να επιφέρει αισθήματα ευφορίας και το παιδί μπορεί να θέλει να το επαναλάβει. Ο γονιός που βρίσκεται απέναντι σε μια τέτοια κατάσταση μπορεί να νιώσει αναστάτωση, φόβο, τρόμο και να αναρωτηθεί τι συνέπειες θα υπάρξουν στο ίδιο το παιδί και στο συγγενικό περιβάλλον. Στην περίπτωση αυτή, οι αντιδράσεις του γονιού δε θα πρέπει να περιλαμβάνουν τιμωρία και αρνητικό σχολιασμό. Είναι καλό εκείνη τη στιγμή τα παιδιά να απομακρυνθούν χωρίς να θορυβηθούν. Αν αναζητήσει το ένα την παρέα του άλλου μελλοντικά, δεν θα πρέπει να το αρνηθούν απαραίτητα. Ωστόσο είναι καλό να μη βρίσκονται μόνα τους χωρίς την επίβλεψη ενός γονιού.

p31

Ο γιός μου δείχνει να το ενδιαφέρει ένα κοριτσάκι που γνώρισε σε μια γιορτή. Είναι σωστό να επιδιώξω τη γνωριμία με τους γονείς του ή όχι;

Είναι φυσιολογικό για ένα αγόρι να συμπαθήσει ή και να εντυπωσιαστεί από ένα συνομήλικό κορίτσι που μπορεί να συναντήσει στο σχολείο, στην παρέα του ή σε μια κοινωνική εκδήλωση. Πολλές φορές μάλιστα, το παιδί έχει μια επίμονη απαίτηση να ξαναδεί αυτό το κορίτσι και να πιέζει τους γονείς το προς αυτή την κατεύθυνση. Στην περίπτωση αυτή, οι γονείς δεν είναι υποχρεωμένοι να επιδιώξουν μια κοινωνική επαφή μόνο και μόνο επειδή το παιδί τους το ζητάει. Μπορούν, ωστόσο, να αναπτύξουν μια τέτοια κοινωνική συναναστροφή αν και οι ίδιοι αισθάνονται ότι επιθυμούν κάτι τέτοιο.

Σε περίπτωση που το παιδί μας λέει ότι είναι ερωτευμένο, εννοεί και το σεξ;

Το παιδί συχνά μπορεί να ερωτευτεί πρόσωπα από το συγγενικό, γονεϊκό ή και σχολικό περιβάλλον. Για παράδειγμα, ένα παιδί μπορεί να θαυμάζει και να έχει ερωτευτεί το δάσκαλό του, το φίλο του, τη συμμαθήτριά του, ακόμη και να έχει σαν πρότυπο ένα παιδί μεγαλύτερης τάξης από το ίδιο. Είναι σημαντικό οι γονείς να κατανοήσουν ότι το να ερωτεύεται, να ενθουσιάζεται ή και να απογοητεύεται το παιδί, αποτελεί θετικό μήνυμα για τη συναισθηματική του εξέλιξη. Παρόλα αυτά, πρέπει να γνωρίζουμε ότι το παιδί στις περιπτώσεις που λέει ότι είναι ερωτευμένο, δεν εννοεί τη σεξουαλική συμπεριφορά του ενηλίκου, την οποία αγνοεί και δεν μπορεί να τη διεκδικήσει στην ηλικία που βρίσκεται. Ο «παιδικός έρωτας» δεν έχει να κάνει με τη σεξουαλικότητά και με τη σεξουαλική έλξη, οι οποίες δημιουργούνται και εξελίσσονται με την πάροδο των ετών, κυρίως κατά το στάδιο της εφηβείας.

Είναι αλήθεια ότι κατά την παιδική ηλικία η συμπεριφορά των γονιών μπορεί να επηρεάσει το σεξουαλικό προσανατολισμό του παιδιού;

Είναι γεγονός ότι η σεξουαλικότητα του παιδιού κάνει την εμφάνισή της από τη γέννησή του και δέχεται συνεχώς επιρροές από το περιβάλλοντός του. Οι επιρροές αυτές γίνονται κατά την παιδική αλλά κυρίως κατά την εφηβική ηλικία. Οι γονείς είναι απαραίτητο να ενισχύουν την ταυτότητα του παιδιού τους καθώς μεγαλώνει, δηλαδή το αγόρι να ενισχύει τη ταυτότητά του ερχόμενο σε επικοινωνία με τον πατέρα και αντίστοιχα το κορίτσι με την μητέρα. Πιο συγκεκριμένα, ο πατέρας μπορεί να αφιερώνει ποιοτικό χρόνο στο γιο με κοινές συζητήσεις σε θέματα ανδρικού περιεχομένου, κοινά παιχνίδια που λειτουργούν θετικά στην αρρενωπή συμπεριφορά, ώστε αργότερα να ενισχυθεί ο σεξουαλικός προσανατολισμός προς το άλλο φύλλο. Αντίστοιχα, η μητέρα είναι ωφέλιμο να ενισχύει την εικόνα της προς την κόρη της με αποτέλεσμα η κόρη να θαυμάζει και να μιμείται τις συμπεριφορές της μητέρας.

ΓΟΝΙΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙ

ΟΜΟΦΥΛΗ ΤΑΥΤΙΣΗ

- Γονεϊκός ρόλος 6-12 χρόνια
- Επικοινωνία 12-14 χρόνια
- Ενίσχυση, πρωτοβουλία «εγώ» 14-17 χρόνια

 

Όταν οι γονείς λείπουν καθημερινά πολλές ώρες από το σπίτι λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων αυτό μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ανάπτυξη του παιδιού;

Είναι γεγονός ότι στις μέρες μας και οι δύο γονείς συχνά απουσιάζουν αρκετές ώρες από το σπίτι λόγω επαγγελματικών ενασχολήσεων. Πράγματι, και ο πατέρας και η μητέρα σήμερα εργάζονται και επιστρέφουν αργά στο σπίτι μη έχοντας αρκετό χρόνο να επικοινωνήσουν, όχι μόνο μεταξύ τους, αλλά και με τα παιδιά τους. Αυτό που είναι σημαντικό να συνειδητοποιήσουν οι γονείς όμως, είναι ότι δεν έχει τόσο σημασία η ποσότητα του χρόνο που αφιερώνουν στα παιδιά όσο η ποιότητα που τον χαρακτηρίζει.

Πράγματι, ένας γονιός μπορεί απλά να είναι παρών στο σπίτι αλλά στην ουσία να μην επικοινωνεί ουσιαστικά με το παιδί. Για παράδειγμα, ένας πατέρας που περνάει ατέλειωτο χρόνο παρακολουθώντας τηλεόραση ή διαβάζοντας εφημερίδα φαίνεται να μην αφιερώνει ουσιαστικό χρόνο στην οικογένεια. Ένα παιδί δεν αποκτάει προβλήματα επειδή οι γονείς δεν είναι συνέχεια κοντά του, αλλά επειδή δεν επικοινωνεί ουσιαστικά με τους γονείς. Επιπλέον, σημαντική είναι και η ταύτιση του παιδιού με τον ομόφυλο γονιό, δηλαδή η ταύτιση του γιού με τον πατέρα και της κόρης με τη μητέρα. Το σημαντικό θέμα σε όλα τα παραπάνω δεν είναι η ποσότητα του χρόνο αλλά η θέληση των γονιών να συμβάλλουν θετικά και ουσιαστικά στην ανάπτυξη και ψυχική ωρίμανση του παιδιού τους.

p34

Συχνά, ο σύζυγός μου ρωτάει επίμονα το γιο μας αν έχει κορίτσι και αν του αρέσουν οι γυναίκες. Είναι σωστό αυτό;

Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι τέτοιου είδους ερωτήσεις συχνά προέρχονται από την αμηχανία και την ανασφάλεια που νιώθει ο ίδιος ο πατέρας για τον εαυτό του. Πολλές φορές, ο πατέρα βλέπει στον γιό του τη «συνέχεια» του εαυτού του και αναμένει να εκπληρώσει τις δικές του προσδοκίες μέσα από τα «κατορθώματα» του παιδιού του. Ωστόσο μια τέτοια συμπεριφορά μπορεί να προκαλέσει σημαντική σύγχυση και αγωνία στο παιδί που με τη σειρά του αναρωτιέται αν τα «καταφέρνει» με τις γυναίκες και αν στο μέλλον θα είναι «επαρκής» προκειμένου να ανταποκριθεί στη σχέση του με το άλλο φύλο.

Για το λόγο αυτό, ο πατέρας αλλά και η μητέρα θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεχτικοί στον τρόπο που προσεγγίζουν το παιδί. Το μήνυμα των γονιών δε θα πρέπει να μεταδίδει άγχος και ανασφάλεια αλλά θα πρέπει να ενισχύει το παιδί και να του επιτρέπει να εμπιστευτεί τους γονείς του για τα θέματα της σεξουαλικής του υγείας και των διαπροσωπικών του σχέσεων.

Σε πολλές περιπτώσεις διαφωνώ με τη στάση και τη συμπεριφορά του άνδρα μου απέναντι στο παιδί μας. Τι πρέπει να κάνω για αυτό;

Πιο συχνά συμβαίνει οι δύο σύζυγοι να διαφωνούν για τον τρόπο που θα πρέπει να συμπεριφέρονται στα παιδιά τους. Ο ένας γονιός είναι δυνατό να θεωρεί αυστηρή, αυταρχική και πιεστική τη συμπεριφορά του άλλου γονέα και εκείνος με τη σειρά του να θεωρεί πολύ ελαστική και χωρίς όρια τη δική του συμπεριφορά. Η παραπάνω κατάσταση δημιουργεί εντάσεις στο ζευγάρι, αλληλοχρεώσεις και διαπληκτισμούς για το ποιος τελικά έχει δίκιο. Ακόμα και αν διαφωνούν οι γονείς, που είναι αναμενόμενο να συμβεί σε κάποιες περιπτώσεις, δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να διαφωνούν μπροστά στο παιδί και να ακυρώνει ο ένας τη στάση του άλλου. Έτσι, μεταφέρονται διπλά μηνύματα στο παιδί και αυτό μπερδεύεται, μη καταλαβαίνοντας τελικά τι είναι σωστό να κάνει και ποιος από τους δύο γονείς έχει δίκιο.

Οι γονείς οφείλουν σε προσωπικό επίπεδο και χωρίς να είναι παρών το παιδί να συζητήσουν για τις διαφωνίες τους, να βρουν έναν κοινό κώδικα και να υιοθετήσουν μια σταθερή και από κοινού συμπεριφορά σε ζητήματα διαπαιδαγώγησης. Διαφορετικά προκαλούν αισθήματα ανασφάλειας και αβεβαιότητας που επιδρούν αρνητικά στον ψυχισμό του μικρού παιδιού.

ΓΟΝΙΟΣ ΚΑΙ ΓΟΝΙΟΣ

- Γονεϊκός ρόλος και κοινωνική ταυτότητα
- Συντροφικότητα
- Κοινωνικοί κώδικες
- Ομάδα και συμπεριφορές
- Ο ρόλος των Μ.Μ.Ε. στην οικογένεια και τοπική κοινωνία
- Ταμπού και προκαταλήψεις
- Αξίες και δομές του γάμου
- Μορφωτική και επαγγελματική εικόνα του γονιού
- Προσδοκίες και οράματα στο παιδί του

 

Το τελευταίο διάστημα με το σύζυγό μου έχουμε συνεχείς καυγάδες με αποτέλεσμα πολλές φορές εκείνος να μην κοιμάται στο κρεβάτι μας αλλά στον καναπέ. Ο γιός μας συχνά γίνεται θεατής αυτής της κατάστασης. Πόσο επικίνδυνο είναι αυτό για την ψυχική του υγεία;

Η συγκρουσιακή σχέση των γονιών έχει σαφώς επιβαρυντικό χαρακτήρα για την ψυχολογία του παιδιού. Ένα παιδί που αντιλαμβάνεται την ψυχρότητα και την απομάκρυνση των γονιών του διακατέχεται από αισθήματα ανασφάλειας. Η εικόνα του γονιού που απουσιάζει από το κρεβάτι εύκολα γίνεται αντιληπτή από το παιδί, ακόμα και αν είναι μικρό, ως μια αλλαγή στην σχέση των γονιών του και μια απειλή γα την οικογενειακή ισορροπία. Για αυτό είναι σημαντικό να προστατεύουμε τα παιδιά από τέτοιου είδους σκηνές και πολύ περισσότερο από μεγάλες εντάσεις και καυγάδες

Έχει επιβεβαιωθεί επιστημονικά, ότι το κλίμα έντασης και η κακή σχέση μεταξύ των γονέων μπορεί να τραυματίσει τη συναισθηματική ισορροπία του παιδιού και να υπονομεύσει τη δική του προσωπική συναισθηματική εξέλιξη στο μέλλον. Συχνά, τα συμπτώματα διαταραχών της διάθεσης ή του άγχους πηγάζουν ή ενισχύονται από τέτοιες αρνητικές καταγραφές που το παιδί μπορεί να ζει από πολύ νωρίς, σε μικρή ηλικία. Άλλες φορές, η διαταραγμένη ισορροπία στο οικογενειακό περιβάλλον γεννά στο παιδί αντιδραστικές ή αντικοινωνικές συμπεριφορές που παρεμποδίζουν την ομαλή κοινωνική και διαπροσωπική του ζωή και εξέλιξη.

Ακόμα, όμως, και να μη βλέπει τον γονιό του να κοιμάται στον καναπέ, το παιδί μπορεί να αντιληφθεί ότι κάτι δεν πάει καλά στην γονεϊκή σχέση. Το πιο σημαντικό είναι λοιπόν, οι γονείς να αντιλαμβάνονται τις δυσκολίες στον γάμο τους και να δουλεύουν συστηματικά για να αντιμετωπίσουν αυτά τα προβλήματα, προτού γίνουν αντιληπτά στο παιδί τους.

Μπορεί το διαζύγιό μας να επηρεάσει την ψυχοσεξουαλική ανάπτυξη του παιδιού μας;

Το διαζύγιο είναι μια δύσκολη και συχνά επώδυνη διαδικασία τόσο για τους γονείς όσο και για τα παιδιά. Σίγουρα, σε ένα βαθμό επηρεάζεται η ψυχολογική κατάσταση του παιδιού και διαταράσσεται η ψυχική του ηρεμία. Το κλίμα μέσα στην οικογένεια πριν αποφασίσουν να χωρίσουν, ο τρόπος που χειρίστηκαν το διαζύγιο και φυσικά η προσωπικότητα του κάθε παιδιού, είναι μερικοί από τους παράγοντες που συμβάλλουν στη διαφοροποίηση των επιπτώσεων που μπορεί να έχει ένα διαζύγιο για κάθε παιδί.

Τις περισσότερες φορές τα παιδιά μένουν με την μητέρα. Η απουσία όμως του πατέρα, που αποτελεί το ανδρικό πρότυπο στη ζωή του μικρού αγοριού, στερεί από το παιδί τη δυνατότητα να ταυτοποιηθεί μαζί του. Είναι σημαντικό λοιπόν να αναπληρώνει ο πατέρας της απουσία του από το σπίτι, με τη συνεχή παρουσία του στη ζωή του παιδιού.

p38

Ένα παιδί που έχει βιώσει πολλές οικογενειακές εντάσεις και τσακωμούς πριν το διαζύγιο, είναι πιθανό να σχηματίσει μια διαστρεβλωμένη εικόνα για τις σχέσεις των δύο φύλων, γενικεύοντας αυτή τη συμπεριφορά που είδε τόσες φορές να επαναλαμβάνουν οι γονείς του. Αυτό μπορεί να του δημιουργήσει πρόβλημα στις ερωτικές του σχέσεις στο μέλλον ή μια γενικότερη αίσθηση ανασφάλειας, φόβο δέσμευσης ή φόβο πιθανής απόρριψης.

Επίσης, το παιδί μπορεί να αισθάνεται ότι φταίει το ίδιο για αυτό που συμβαίνει. Άλλοτε, μπορεί να προσπαθεί να τραβήξει την προσοχή των γονέων του ώστε να ασχολούνται περισσότερο μαζί του και λιγότερο με τις διαφωνίες και τον χωρισμό τους. Έτσι, είναι πιθανό να αναπτύξει μια έντονη σεξουαλική συμπεριφορά που θα ανησυχήσει τους γονείς και θα τους κάνει να ασχοληθούν μαζί του.

Αξίζει να αναφέρουμε πως το διαζύγιο δεν καταδικάζει σε καμία περίπτωση τη σεξουαλική ζωή του παιδιού. Οι γονείς που συνειδητά αποφασίζουν να χωρίσουν δεν θα πρέπει να νιώθουν ενοχικά γι' αυτό. Οφείλουν όμως να προσπαθήσουν έστω και χωριστά να δημιουργήσουν μια υγιή σχέση με το παιδί τους, να είναι κοντά του συναισθηματικά και να το στηρίζουν.

Η κόρη μου είναι 10 χρονών και τον τελευταίο καιρό κλείνεται στο δωμάτιό της με κάποιο συμμαθητή της και αντιδρά όταν θέλω να μπω μέσα. Πως πρέπει να συμπεριφερθώ;

Στο προθάλαμο της εφηβείας, τα παιδιά αρχίζουν να συνειδητοποιούν περισσότερο την ατομικότητα τους και να διεκδικούν τα όρια και την αυτονομία τους. Είναι μια φυσιολογική συμπεριφορά που προετοιμάζει το παιδί για την εφηβεία και την σταδιακή ανεξαρτητοποίηση από τους γονείς του. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια, το παιδί μπορεί να θέλει να κλείνεται περισσότερο στο δωμάτιό του και να περνάει εκεί χρόνο με τους φίλους του ακόμα και με παιδιά του άλλου φύλου.

Μια τέτοια συμπεριφορά συχνά μπορεί να θορυβήσει την μητέρα και τον πατέρα του παιδιού. Πράγματι, οι ισορροπίες είναι λεπτές αφού οι γονείς δεν θα πρέπει να παραβιάσουν ή να προσβάλλουν το παιδί αγνοώντας την ανάγκη του για ιδιωτικότητα. Οφείλουν όμως από την άλλη, να οριοθετήσουν το παιδί εξηγώντας του ότι οι γονείς μπορούν να έχουν πρόσβαση στο δωμάτιο του παιδιού τους. Επίσης, οφείλουν να διεκδικούν συνεχώς μια ανοιχτή επικοινωνία με το παιδί τους που είναι η βάση της εμπιστοσύνης. Με αυτό τον τρόπο, δεν θα πανικοβάλλονται μπροστά στην θέα της κλειστής πόρτας.

Το τελευταίο διάστημα έχω παρατηρήσει ότι το παιδί μου, μου λέει ψέματα χωρίς να υπάρχει λόγος. Τι μπορεί να σημαίνει αυτό; Πώς να το χειριστώ;

Συχνά τα παιδιά μέχρι την ηλικία των δώδεκα ετών λένε ψέματα ή σκαρφίζονται διάφορες ιστορίες. Η παραπάνω συμπεριφορά σε ένα βαθμό είναι αναμενόμενη και εξηγείται από ανάγκη του παιδιού να προκαλέσει το ενδιαφέρον και να τραβήξει την προσοχή των γονέων του. Ωστόσο, αν ο γονιός αντιληφθεί ότι τα ψέματα αυτά πληθαίνουν όλο και περισσότερο και απασχολούν συχνά το παιδί αλλά και την οικογένεια, θα πρέπει να δώσει βαρύτητα και να επικοινωνήσει με το παιδί του, προσπαθώντας να καταλάβει το τι του συμβαίνει.

Πολλές φορές μέσα από τα ψέματα και τις ιστορίες του παιδιού μπορούμε να πάρουμε πληροφορίες για ην ψυχολογική του κατάσταση. Μπορεί να είναι αγχωμένο, η να συμβαίνει κάτι με κάποιον συμμαθητή του στο σχολείο που το έχει αναστατώσει. Μπορούμε λοιπόν, να δούμε ποιοι φόβοι βασανίζουν το μυαλό του και ποιες δυσκολίες μπορεί να αντιμετωπίζει. Ο γονιός όταν έρθει αντιμέτωπος με κάποιο ψέμα του παιδιού του δεν θα πρέπει να το χλευάσει, να το τιμωρήσει ή να το μειώσει λέγοντάς του «είσαι ψεύτης» ή «λες συνέχεια ψέματα». Θα πρέπει να προσπαθήσει να επικοινωνήσει με ήρεμο και ανοικτό τρόπο μαζί του χωρίς να προσβάλλει το παιδί μπροστά σε άλλα άτομα. Τέλος, ο γονιός μπορεί να οριοθετήσει αυτή τη συμπεριφορά λέγοντας στο παιδί πως δεν θα ανεχτεί άλλα ψέματα, ως συμβόλαιο αμοιβαίας ειλικρίνειας και όχι απειλής.

Ο γιος μου, μου είπε ότι θα ήθελε να ανήκει στο αντίθετο φύλο, να είναι δηλαδή κορίτσι. Τι σημαίνει αυτό; Και πώς θα πρέπει να αντιδράσω;

Δεν είναι σπάνιο στην παιδική ηλικία το αγόρι να εκφράσει κάποια δυσφορία για το φύλο του. Ωστόσο, η δυσφορία σε κάποιες περιπτώσεις είναι έντονη, επίμονη και επαναλαμβανόμενη και το παιδί νιώθει άσχημα με την ανατομική εικόνα του φύλου του ή ακόμα και για τον τρόπο με τον οποίο ντύνεται και ζητάει κάποιες φορές επίμονα να ντύνεται με ρούχα του αντίθετου φύλου. Σε αυτή την περίπτωση, είναι πιθανό να βρισκόμαστε αντιμέτωποί με την διαταραχή ταυτότητας φύλου που ξεκινά στην παιδική ηλικία και μπορεί να οργανωθεί περισσότερο στην εφηβική ή στην ενήλική ζωή. Το παιδί μπορεί να νιώθει έντονο άγχος και συναισθήματα κατάθλιψης.

Οι γονείς δεν θα πρέπει να αντιδράσουν υπερβολικά ή έντονα μπροστά σε αυτή την κατάσταση όσο και αν αυτή τους θορυβήσει ή τους απορυθμίσει ψυχικά. Θα πρέπει να αποφύγουν καταστάσεις πανικού ή φόβου και να αποφύγουν να αγχώσουν ή να τρομάξουν το παιδί τους. Σε κάθε περίπτωση, είναι σημαντικό να ενισχύουμε το παιδί μας, με συμπεριφορές που εκφράζουν την κοινωνική ταυτότητα του φύλου, αυτές δηλαδή που η κοινωνία ορίζει ως «αγορίστικες» ή «κοριτσίστικες». Καλό θα είναι ο γονείς να απευθυνθούν και να συμβουλευτούν παιδοψυχολόγο ή παιδοψυχίατρο, έτσι ώστε εκείνος να μπορέσει να εμβαθύνει περισσότερο σε αυτή τη συμπεριφορά και να τη δει σε σχέση με την οικογενειακή κατάσταση και με το περιβάλλον μέσα στο οποίο το παιδί μεγαλώνει.

Τελευταία, παρατηρώ ότι το παιδί μου θέλει να κάνει παρέα με άτομα μεγαλύτερης ηλικίας από το ίδιο. Πώς πρέπει να αντιδράσω;

Τα μικρότερα παιδιά συνήθως θαυμάζουν τα παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας γιατί φαίνονται στα μάτια τους πιο δυναμικά, πιο ανεξάρτητα και περισσότερο ελεύθερα. Λειτουργούν με αυτόν τον τρόπο ως πρότυπα και τι παιδί που γοητεύεται και θέλει να μιμηθεί τα παραπάνω χαρακτηριστικά, επιδιώκει να δημιουργήσει φιλική σχέση μαζί τους. Είναι λογικό σε ένα βαθμό αυτή η συμπεριφορά να ανησυχεί τους γονείς και να αναρωτιούνται για το αν είναι σωστό να επιτρέψουν στο παιδί αυτές τις παρέες.

Οι γονείς είναι πολύ σημαντικό να αφήνουν το παιδί να κάνει τις δικές του επιλογές και να υποστηρίζουν τις επιλογές του όταν δεν συντρέχουν ιδιαίτεροι λόγοι ανησυχίας. Ωστόσο, θα πρέπει σαφώς να ενισχύουν την παρέα του παιδιού με τους συνομηλίκους του, όπου το παιδί θα μπορέσει να ενταχθεί πιο εύκολα σε μια ομάδα που απαρτίζεται από άτομα της ίδιας ηλικίας, αλλά και που οι αναζητήσεις, τα ενδιαφέροντα και οι δραστηριότητες των μελών της ομάδας θα είναι περισσότερο συνυφασμένα με την ηλικία του. Και αυτό, γιατί σε κάποιες περιπτώσεις η συστηματική παρέα με ένα παιδί πολύ μεγαλύτερης ηλικίας μπορεί να κάνει το παιδί μας να βιαστεί να μεγαλώσει και να οδηγηθεί σε μια βιαστική, γρήγορη και αφύσικη ωρίμανση.

Παρατηρώ συχνά το παιδί μου να θέλει να ντύνεται με ρούχα του άλλου φύλου. Τι σημαίνει αυτό;

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου ένα παιδί μπορεί να εμφανίσει μη «αναμενόμενες» συμπεριφορές, όπως το να δυσφορεί με τα ρούχα του και να επιθυμεί να ντύνεται με ρούχα του αντίθετου φύλου, να επιλέγει αποκλειστικά να κάνει παρέα με παιδάκια του αντίθετου φύλου, ή ακόμη και τα παιχνίδια που του αρέσουν να είναι του αντίθετου φύλου. Δηλαδή για παράδειγμα, ένα αγόρι μπορεί να επιθυμεί να φοράει κοριτσίστικα ρούχα, να κάνει παρέα μόνο με κορίτσια αλλά και τα παιχνίδια που το ευχαριστούν να είναι κοριτσίστικα.

Υπάρχουν περιπτώσεις που η συμπεριφορά αυτή είναι απλά παροδική και οφείλεται στην παρουσία συγκεκριμένων καταστάσεων. Για παράδειγμα, ένα αγόρι μπορεί σε καθημερινή βάση να περνάει πολύ χρόνο με την αδερφή του. Έτσι είναι αναμενόμενο να μιμείται περιστασιακά κάποιες συμπεριφορές της, όπως το να παίζει με κούκλες ή να φορέσει τα ρούχα της. Άλλες καταστάσεις μπορεί επίσης να συμβάλλουν σε μια «κοριτσίστικη» συμπεριφορά του αγοριού, όπως για παράδειγμα, όταν ένα αγόρι μεγαλώνει και ανατρέφεται σε ένα σπίτι στο οποίο ζουν πολλές γυναίκες, όπως θείες ή γιαγιάδες, και όπου απουσιάζει η πατρική φιγούρα. Το παιδί αυτό που αναπαράγει και ταυτίζεται με τα πρότυπα του περιβάλλοντος του, πιθανώς να μιμηθεί τα κυρίαρχα γυναικεία πρότυπα.

Από την άλλη πλευρά όμως, όταν το παιδί παρουσιάζει συνεχώς και για μεγάλο χρονικό διάστημα συγκεκριμένες συμπεριφορές, όπως το να νιώθει δυσάρεστα συναισθήματα για το βιολογικό του φύλο, να δηλώνει επιθυμία να ανήκει στο αντίθετο φύλο, να προτιμά να ντύνεται με ρούχα, να έχει παρέες και να παίζει με παιχνίδια του αντίθετου φύλου, χωρίς να έχει να κερδίσει δευτερογενή οφέλη, τότε αυτά είναι πιθανό να φανερώνουν την έναρξη διαταραχής ταυτότητας φύλου. Στα παιδιά η διαταραχή αυτή εκδηλώνεται με ποικίλες συμπεριφορές. Τα αγόρια για παράδειγμα μπορεί να θεωρούν ότι το πέος και οι όρχεις είναι κάτι που τους προκαλεί δυσάρεστα συναισθήματα και δεν επιθυμούν να τα έχουν. Ακόμη, υιοθετούν κοριτσίστικες συμπεριφορές, όπως η καθιστή ούρηση. Επίσης, μπορεί να μην τους αρέσουν τα αγορίστικα παιχνίδια, δραστηριότητες και συμπεριφορές και να προτιμούν τις αντίστοιχες γυναικείες. Αντίστοιχα, τα κορίτσια με διαταραχή ταυτότητας φύλου αισθάνονται αρνητικά συναισθήματα για τα γεννητικά τους όργανα, επιθυμούν να αναπτύξουν πέος και δεν θέλουν να αποκτήσουν στήθος ή περίοδο. Επίσης, απαιτούν από τους άλλους να τους συμπεριφέρονται σαν αγόρια και πλήθος άλλων συμπεριφορών.

Σε περίπτωση που οι γονείς έρθουν αντιμέτωποι με τέτοιου είδους συμπεριφορές του παιδιού τους, είναι απαραίτητο να μην αντιδράσουν με πανικό και φόβο. Να μην αντιδράσουν με θυμό και σίγουρα να μην χρεώσουν ο ένας τον άλλο για τις συμπεριφορές αυτές του παιδιού. Είναι σημαντικό να πάρουν την επιστημονική γνώμη αλλά και την κατεύθυνση ειδικού παιδοψυχολόγου ή παιδοψυχιάτρου. Η διαταραχή ταυτότητας φύλου μπορεί να ξεκινήσει από την παιδική ηλικία αλλά παίρνει την τελική της μορφή κατά την εφηβική και ενήλικη ζωή και είναι πολύ σπάνια στον γενικό πληθυσμό.

Είδα το γιο μου να χρησιμοποιεί τα καλλυντικά μου. Τι σημαίνει αυτό;

Υπάρχουν φορές όπου το αγόρι, μέσα από την επιθυμία του να πλησιάσει και να εκφράσει το θαυμασμό του στη μητέρα του, προσπαθεί να μιμηθεί και να αντιγράψει κάποιες συμπεριφορές της. Είναι πιθανό να χρησιμοποιήσει ρούχα ή άλλα αντικείμενα περιποίησης της, όπως τα καλλυντικά της για παράδειγμα.

Η εικόνα του αγοριού, το οποίο έχει βάψει με κραγιόν τα χείλη του ή έχει φορέσει κάποια γυναικεία ρούχα πολλές φορές αναστατώνει και δημιουργεί πανικό στους γονείς. Ανησυχούν για τον σεξουαλικό προσανατολισμό του παιδιού και δημιουργείται ένταση μεταξύ τους. Σε τέτοιες καταστάσεις, οι γονείς οφείλουν να παραμένουν ψύχραιμοι και να μην προβαίνουν σε παρορμητικές αντιδράσεις. Δεν πρέπει να δοθεί έκταση στο γεγονός, και πρέπει να καταλάβουν ότι τις περισσότερες φορές πρόκειται για μια συμπεριφορά μίμησης και αντιγραφής του γονεϊκού προτύπου.

Έχω παρατηρήσει ότι ο γιος μου παίζει με κούκλες και κάνει παρέα με κορίτσια. Έχω αναστατωθεί. Πώς να αντιδράσω;

Είναι αναμενόμενο μια τέτοια συμπεριφορά να προκαλεί ανησυχία και αναστάτωση στους γονείς. Είναι σημαντικό σε τέτοιες περιπτώσεις να διατηρούμε τη ψυχραιμία μας και να δούμε αρχικά αν πρόκειται για μια παροδική ή πιο μακροχρόνια συμπεριφορά. Υπάρχουν φορές όπου η συμπεριφορά αυτή δεν είναι μόνιμη. Για παράδειγμα, μπορεί το αγόρι να μένει πολλές ώρες στο σπίτι με την αδερφή του που παίζει με κούκλες και να μιμείται τη συμπεριφορά της, ενώ έχει και τα δικά του αγορίστικα παιχνίδια. Το γεγονός ότι κάνει παρέα με κορίτσια δε δείχνει από μόνο του κάτι το παθολογικό. Σε περίπτωση όμως που προτιμάει αποκλειστικά κοριτσίστικες παρέες τότε αυτό μπορεί να είναι ένα σημάδι απόκλισης της αρρενωπότητας. Η αντίδραση των γονιών σε αυτές τις καταστάσεις δεν πρέπει να περιλαμβάνει θυμό ή τιμωρία. Αντίθετα, είναι ωφέλιμο να ενισχυθεί η αρρενωπή συμπεριφορά. Ο πατέρα είναι καλό να διατηρεί μια σχέση επικοινωνίας και ενίσχυσης προς τον γιο. Ο πατέρας μπορεί να αφιερώνει στο γιο του χρόνο για συζητήσεις με θέματα ανδρικού περιεχομένου, για κοινές εξόδους ή και να παίζει μαζί του παιχνίδια που ενισχύουν την αρρενωπή συμπεριφορά.

Αν η κόρη μου παίζει με αγορίστικα παιχνίδια, όπως μπάλα, και συμμετέχει σε ομάδες αγοριών, πρέπει να ανησυχώ;

Συχνά οι γονείς θορυβούνται από την εικόνα του παιδιού τους όταν βλέπουν ότι δεν υιοθετεί συμπεριφορές που «ταιριάζουν» περισσότερο στο φύλο τους. Ωστόσο, μια τέτοια συμπεριφορά του παιδιού έχει συχνά παροδικό χαρακτήρα και αποσβένει καθώς το παιδί μεγαλώνει και προσεγγίζει περισσότερο την σεξουαλική του ταυτότητα και τον σεξουαλικό του προσανατολισμό. Γι αυτό, οι γονείς δεν θα πρέπει να πανικοβληθούν και να αποδοκιμάσουν το παιδί τους, αλλά να το ενισχύσουν μέσα από την ανοιχτή επικοινωνία προς την υιοθέτηση συμπεριφορών που θα ενδυναμώσουν την ταυτότητα του φύλου του.

Ωστόσο, αν αυτή η συμπεριφορά επιμείνει και συνοδεύεται και από άλλα σημάδια όπως είναι η αποστροφή του σώματος και των γεννητικών οργάνων του παιδιού, αλλά και η επιθυμία του να ανήκει στο άλλο φύλο τότε υπάρχει η πιθανότητα για διαταραχή ταυτότητας φύλου, ένα ζήτημα το οποί οι γονείς οφείλουν να διερευνήσουν περισσότερο με τη βοήθεια του ειδικού.

Αν δω το παιδί μου να φιλάει ένα άλλο ομόφυλο παιδί στο στόμα, πως πρέπει να το χειριστώ;

Η παραπάνω ερώτηση σκιαγραφεί μια εικόνα που πολλοί γονείς απεύχονται να αντικρίσουν. Αποτελεί συχνή συμπεριφορά σε πολλές οικογένειες, που λόγω της αντίθεσης της με τις ηθικές εγγραφές των περισσοτέρων, χρειάζεται λεπτότητα στην αντιμετώπισή της. Όσοι έχουν παιδιά γνωρίζουν, ότι η μίμηση και ο παρορμητισμός αποτελούν ίσως δύο από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία των συμπεριφορών τους, που σε εικόνες σαν την προηγούμενη μπορούν να δημιουργήσουν πρόβλημα, όταν οι γονείς στην άγνοιά του παρασυρθούν και αντιδράσουν απότομα.

Συνοπτικά, θα μπορούσαμε να πούμε ότι το παιδί βρίσκεται σε μια κατάσταση όπου συνεχώς πειραματίζεται και αυτό οφείλει να κάνει, ώστε να βγει ένας ολοκληρωμένος και κοινωνικά ώριμος ενήλικας. Έτσι, πολύ συχνά μπορεί να εκφράσει τον ενθουσιασμό του για ένα φίλου του με το να τον φιλήσει στο στόμα ή να τον χαϊδέψει. Ή ακόμα μπορεί απλά να θέλει να μιμηθεί εικόνες που καθημερινά του προσφέρει απλόχερα η τηλεόραση, όπου για παράδειγμα πρωταγωνιστεί ένα ομοφυλόφιλο ζευγάρι. Η αλληλεπίδραση αυτή με τους συνομηλίκους τους, το βοηθάει να οριοθετηθεί αξιολογώντας τις αντιδράσεις των γύρω του. Αυτές τις συμπεριφορές του πειραματισμού, του αυθορμητισμού και της μίμησης, τα παιδιά είναι πολύ πιο πιθανό να τις επιδείξουν με συνομήλικα παιδιά, με τα οποία περνούν πολύ χρόνο και αισθάνονται άνετα και ασφαλή μαζί τους.

Σήμερα, αν και οι περισσότεροι γονείς είναι περισσότερο υποψιασμένοι και μορφωμένοι σε σχέση με το παρελθόν, συχνά αντικρίζουν μια τέτοια εικόνα με σοκ και έκπληξη. Δεν ξέρουν πώς να αντιδράσουν γιατί δεν έχουν ενημερωθεί για μια τέτοια συμπεριφορά. Ερμηνεύουν αυτό που είδαν μέσα από τα δικά τους μάτια, τις δικές τους πολιτιστικές εγγραφές και ηθικές αναστολές, αγνοώντας την πραγματικότητα του παιδιού τους. Έτσι, πολλοί γονείς στο φόβο της σκέψης ότι ο «ο γιός ή η κόρη μου είναι πιθανό να γίνει ομοφυλόφιλος/η» μπορεί να αντιδράσουν ακραία, να φωνάξουν στα παιδιά, να τους απαγορέψουν να κάνουν παρέα μεταξύ τους ή ακόμα και να τα χτυπήσουν. Πολλές φορές επηρεάζεται και η συμπεριφορά τους μετά από αυτό το συμβάν, «ωθώντας» πιεστικά τα παιδιά τους προς «ετεροφυλόφιλες συμπεριφορές»

Οι γονείς που σέβονται τον εαυτό τους και το παιδί που φέρανε στον κόσμο, οφείλουν να ασχολούνται και να ενημερώνονται συνεχώς για τη σωστή διαπαιδαγώγηση των παιδιών τους. Είναι θεμιτό, λοιπόν, να δείξουν την απαραίτητη ψυχραιμία απέναντι σε μια τέτοια εικόνα, να μην τρομάξουν τα παιδιά, ούτε βέβαια να τα χτυπήσουν. Τα παιδιά δεν πρέπει να ενοχοποιηθούν για αυτή τη συμπεριφορά τους, καθώς η ενοχοποίηση πολλές φορές έχει τα αντίθετα αποτελέσματα και οδηγεί σε δυσλειτουργικές συμπεριφορές στο μέλλον. Αντιθέτως, μπορούν να τα αποθαρρύνουν από ανάλογες συμπεριφορές, εξηγώντας τους με παραστατικό και κατανοητό τρόπο, ότι είναι σημαντικό να οριοθετούνται με τον φίλο τους και συζητώντας μαζί τους, τους πειραματισμούς και τις ανησυχίες τους.

 

Αν θέλετε να διαβάσετε το πρώτο μέρος του άρθρου πατήστε εδώ

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)
Θάνος Ασκητής

Νευρολόγος – Ψυχίατρος, Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Παν/μίου Αθηνών
Πρόεδρος του Ινστιτούτου Ψυχικής & Σεξουαλικής Υγείας
Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Αγωγής Ψυχικής & Σεξουαλικής Υγείας

Ιστότοπος: https://www.askitis.gr

Κολύμβηση

Video

O Δρόμος για την Θεραπεία αποτελεί το site στον χώρο της υγείας, που απευθύνεται σε ασθενείς, ενημερώνοντάς τους για θέματα κλασικής ιατρικής αλλά και εναλλακτικών θεραπειών.

Η ιστοσελίδα περιέχει πληροφορίες και άρθρα, με σκοπό την ενημέρωση και μόνο. Στην περίπτωση που θέλετε να εφαρμόσετε μία θεραπεία που αναγράφεται στο dromostherapeia.gr, επιβάλλεται να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. Η πληροφόρηση που δίνεται εδώ δεν είναι, δεν μπορεί και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σαν βάση για διάγνωση ή επιλογή θεραπείας.
Ο dromostherapeia.gr δεν φέρει καμία ευθύνη για τυχόν λάθη ή παραλείψεις ή οποιοδήποτε πρόβλημα προκύψει που να έχει σχέση με υλικό που περιλαμβάνεται σ’ αυτήν.