Κάθε χρόνο στις 10 Οκτωβρίου γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας. Το θέμα της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας είναι «Ψυχική Υγεία και χρόνια Σωματικά Νοσήματα», δηλ. μια παραλλαγή του μηνύματος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας: «Δεν υπάρχει Υγεία χωρίς Ψυχική Υγεία». Το θέμα επιλέχθηκε γιατί η ψυχική και η σωματική υγεία πάνε χέρι-χέρι. Αυτό το γνώριζαν οι αρχαίοι Έλληνες, αλλά ο σύγχρονος κόσμος (μη εξαιρουμένων και των σύγχρονων Ελλήνων) δεν φαίνεται να το γνωρίζει.

Όπως ανέφερε ο Πρόεδρος της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας, καθηγητής Γιώργος Χριστοδούλου σε Συνέντευξη Τύπου που δόθηκε με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ψυχικής Υγείας, ο σύγχρονος κόσμος πρέπει να γνωρίζει ότι μια ψυχική διαταραχή που δεν έχει αναγνωρισθεί (και δεν έχει θεραπευθεί) παρακωλύει την ικανότητα ενός σωματικά άρρωστου ανθρώπου να αναρρώσει. Δεν συνεργάζεται καλά, δεν βοηθάει το γιατρό, δεν βοηθάει τον εαυτό του. Αυτό ισχύει κατά μείζονα λόγο ως προς την κατάθλιψη που, όπως ξέρουμε, έχει χίλια πρόσωπα και δεν αναγνωρίζεται εύκολα.

Ωστόσο, ξέρουμε σήμερα ότι οι ασθενείς που έχουν κατάθλιψη κινδυνεύουν περισσότερο να νοσήσουν από καρδιαγγειακά νοσήματα, διαβήτη, καρκίνο και αναπνευστικά νοσήματα, δηλαδή, τα τέσσερα νοσήματα που ευθύνονται για το 60% των θανάτων διεθνώς. Αν δεν ληφθούν μέτρα, υπολογίζεται ότι 388 εκατομμύρια ανθρώπων θα βρουν πρόωρο θάνατο μέσα στα προσεχή δέκα χρόνια.

Από την άλλη πλευρά, η σωματική νόσος μπορεί να ΠΡΟΚΑΛΕΙ ψυχοπαθολογία- κυρίως κατάθλιψη και άγχος.

Ενώ στο γενικό πληθυσμό η πιθανότητα να πάθει κανείς κατάθλιψη είναι 10-25% για τις γυναίκες και 5-12% για τους άνδρες, σε αυτούς τους ανθρώπους που πάσχουν από ένα χρόνιο σωματικό νόσημα η πιθανότητα αυτή ανεβαίνει στο 25-33%. Υπάρχουν ερευνητικά δεδομένα που δείχνουν ότι η κατάθλιψη πολύ συχνά επιδεινώνει το σωματικό νόσημα μέσα από διάφορους μηχανισμούς κι έτσι μπαίνουμε σε ένα φαύλο κύκλο που μπορεί να είναι καταστροφικός αν δεν παρέμβουμε.

Η παρέμβαση αυτή συνίσταται στην αντιμετώπιση της σωματικής πάθησης με μια συνολική («ολιστική», ψυχοσωματική ) προσέγγιση που να αντιμετωπίζει τόσο τον σωματικό όσο και τον ψυχολογικό (ή ψυχοπαθολογικό) συντελεστή.

Στο εξωτερικό ο γιατρός που θα αναλάβει την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης είναι ο Γενικός Γιατρός (General Practitioner). Στην Ελλάδα, που οι Γενικοί Γιατροί είναι λίγοι, ο Αγροτικός γιατρός ή ο παθολόγος, ή ακόμη και ο ειδικός γιατρός (αν ο ασθενής πάει κατευθείαν σε αυτόν αν η πάθησή του αφορά συγκεκριμένο σύστημα ή όργανο, όπως μάτια, αυτιά, συμπτώματα από το γαστρεντερικό κ.λ.π.). Είναι επομένως απαραίτητο όλοι αυτοί οι γιατροί να έχουν εκπαιδευθεί κατάλληλα ώστε α) να αναγνωρίζουν τους ψυχολογικούς συντελεστές μίας σωματικής πάθησης και β) να αντιμετωπίζουν τον ασθενή συνολικά («ολιστικά») ως βιο-ψυχο-κοινωνική οντότητα.

Στο σημείο αυτό ο κ. Χριστοδούλου τόνισε : «όπως μας δίδαξε ο Ιπποκράτης, δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε ΠΑΘΗΣΕΙΣ αλλά ΠΑΣΧΟΝΤΕΣ, όχι νοσολογικές οντότητες αλλά ανθρώπους που νοσούν. Εκφράσεις, πολύ συνηθισμένες στην ιατρική πράξη, όπως «περίπτωση» (case), «θα χειρουργήσω ένα στομάχι» κ.λ.π. είναι ενδεικτικές του κλίματος κατακερματισμού και από-ανθρωπισμού της ιατρικής που χαρακτηρίζει την εποχή μας. Αυτή η τάση οφείλεται στην υπερβολική εξάρτηση του γιατρού από τη σύγχρονη τεχνολογία, στην έλλειψη χρόνου και στην υποβάθμιση της σημασίας της διαπροσωπικής σχέσης στη θεραπεία».

Επίσης, σημείωσε με έμφαση ότι για την προαγωγή της ψυχικής υγείας δεν είναι απαραίτητη μόνο η εκπαίδευση των γιατρών αλλά και η ενημέρωση των πολιτών που πρέπει να απαλλαγούν από ορισμένες λανθασμένες αντιλήψεις.

Δειγματοληπτικά ανέφερε μερικές απ' αυτές:

Πηγή: www.e-hospital.gr