Το ερώτημα που τέθηκε στη συμβουλευτική επιτροπή της Υπηρεσίας Τροφίμων & Φαρμάκων (FDA) των ΗΠΑ την περασμένη εβδομάδα ήταν αιρετικό: θα συνιστούσε να γίνει τροποποίηση στις ετικέτες δύο φαρμάκων, ώστε να προστεθεί ότι μπορούν να ελαττώσουν τον κίνδυνο ενός άντρα να εκδηλώσει καρκίνο του προστάτη;
Εάν τα δύο φάρμακα λάμβαναν έγκριση για τον σκοπό αυτόν, θα αποτελούσαν τη δεύτερη οικογένεια φαρμάκων για πρόληψη του καρκίνου – η πρώτη είναι φάρμακα, όπως η ταμοξιφαίνη, που δεσμεύουν τα οιστρογόνα και ελαττώνουν τον κίνδυνο αναπτύξεως καρκίνου του μαστού.
Η απάντηση της επιτροπής, όμως, ήταν αρνητική. Υπάρχουν πολλές αβεβαιότητες για τις μακροχρόνιες συνέπειες, είπε, ιδίως εάν τα φάρμακα αρχίσουν να χρησιμοποιούνται από εκατοντάδες χιλιάδες υγιείς ανθρώπους.
Τα φάρμακα είναι η δουταστερίδη, που παράγεται από την εταιρεία GlaxoSmithKline, και η φιναστερίδη, που παράγεται από την εταιρεία Merck. Και τα δύο διατίθενται για την καλοήθη υπερπλασία του προστατικού αδένα, που κάνει δύσκολη τη ζωή των ανδρών μετά τα 55.
Την άδεια να προστεθεί στην ετικέτα η μείωση του κινδύνου καρκίνου την είχε ζητήσει η GSK. Στα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην επιτροπή συμπεριλαμβάνονταν τα ευρήματα από δύο μεγάλες μελέτες. Η μελέτη της GSK με τη δουταστερίδη συμπεριέλαβε 8.000 άντρες με υψηλό κίνδυνο αναπτύξεως καρκίνου, επειδή είχαν αυξημένα τα επίπεδα της πρωτεΐνης PSA στο αίμα τους. Οι άντρες είχαν επίσης υποβληθεί σε βιοψίες προστάτη, αλλά κατά την έναρξη της μελέτης ουδείς είχε διαγνωστεί με καρκίνο.
Η μελέτη με τη φιναστερίδη χρηματοδοτήθηκε από το Εθνικό Ιδρυμα Καρκίνου (NCI) των ΗΠΑ και συμπεριέλαβε 18.800 υγιείς άντρες ηλικίας άνω των 55 ετών, άλλοι εκ των οποίων έπαιρναν το φάρμακο και άλλοι μια ανενεργή ουσία (ψευδοφάρμακο). Και οι δύο μελέτες έδειξαν ότι τα φάρμακα μειώνουν τον συνολικό κίνδυνο αναπτύξεως καρκίνου του προστάτη κατά 25%. Ωστόσο, και οι δύο έδειξαν κάποια σχετική αύξηση στη συχνότητα πιο επικίνδυνων καρκίνων στους άντρες που έπαιρναν τα φάρμακα αυτά.
Οι εταιρείες και ανεξάρτητοι ερευνητές είχαν εξήγηση επ' αυτού. Οπως είπαν, τα φάρμακα μειώνουν το μέγεθος του προστάτη, οπότε είναι πιο εύκολο να εντοπιστούν στις βιοψίες μικροσκοπικοί αλλά επικίνδυνοι καρκίνοι. Αν ο προστάτης ενός άντρα είναι μικρότερος, ο γιατρός που τυχαία βάζει μια βελόνα για να βρει έναν μικροσκοπικό όγκο έχει περισσότερες πιθανότητες να τον εντοπίσει. Συνεπώς, είπαν οι αναλυτές, τα δύο φάρμακα δεν αυξάνουν τον κίνδυνο να αναπτύξει ένας άντρας καρκίνο, αλλά αντιθέτως διευκολύνουν την ανίχνευση των καρκίνων όταν αυτοί αναπτύσσονται.
«Δεν πιστεύω πως υπάρχει αμφιβολία ότι η φιναστερίδη αυξάνει την ανίχνευση του υψηλής κακοήθειας καρκίνου», δήλωσε πριν από τη συνεδρίαση ο δρ Χάουαρντ Πάρνς από το NCI. Τα μέλη της επιτροπής, όμως, δεν πείστηκαν. «Δεν θα μπορούσα να το κάνω», δήλωσε ο δρ Πάτρικ Τζ. Λέρερ, μέλος της επιτροπής από το Πανεπιστήμιο της Ιντιάνας, εξηγώντας την αρνητική ψήφο του.
Οι αμφιβολίες δεν αφορούσαν μόνο τα φάρμακα αυτά καθαυτά, αλλά και τον τρόπο χρήσης τους στον γενικό πληθυσμό και από γενικούς ιατρούς. Ο δρ Ρίτσαρντ Παζντούρ, επικεφαλής Ογκολογίας στη FDA, εξήγησε στην επιτροπή, πριν από την έναρξη της συνεδρίασης, ότι καλείται να αποφασίσει τι μπορεί να συμβεί εάν αρχίσουν τα δύο φάρμακα να χορηγούνται μαζικά και προληπτικά για τη μείωση του κινδύνου καρκίνου του προστάτη.
«Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι θα τα παίρνουν και δεν θα τους τα χορηγεί κάποιος ογκολόγος, διότι δεν θα είναι ογκολογικοί ασθενείς», δήλωσε. Ο δρ Ιαν Τόμπσον, ουρολόγος στο Κέντρο Επιστημών Υγείας του Πανεπιστημίου του Τέξας, στο Σαν Αντόνιο, ο οποίος ηγήθηκε της μελέτης με τη φιναστερίδη, δήλωσε βαθιά απογοητευμένος από την απόφαση της επιτροπής.
«Ο πήχυς έχει τεθεί τόσο ψηλά, ώστε αμφιβάλλω εάν θα δω τη χημειοπροφύλαξη στη ζωή μου», είπε. «Η ανάγκη γι' αυτήν, όμως, είναι μεγάλη. Ενας στους έξι άντρες αναπτύσσει καρκίνο του προστάτη. Προσωπικά το θεωρώ μη αποδεκτό. Ενας άντρας με πολλές πιθανότητες να πάθει καρκίνο του προστάτη πρέπει τουλάχιστον να ενημερώνεται ότι υπάρχει τρόπος να ελαττωθεί ο κίνδυνος που διατρέχει».
Επιμέλεια: Ρούλα Τσουλέα
Πηγή: ΤΑ ΝΕΑ Ένθετο Υγεία
