Για περισσότερα από 5.000 χρόνια, βότανα και φυσικά προϊόντα χρησιμοποιούνται για την καταπολέμηση ασθενειών. Σήμερα, οι άνθρωποι χρησιμοποιούν συμπυκνωμένα φυσικά προϊόντα ως συμπληρώματα για να καταπολεμήσουν διάφορες ασθένειες, από την κατάθλιψη μέχρι τον καρκίνο, όπως και για να ενισχύσουν την υγεία τους με το να βελτιώνουν το ανοσοποιητικό σύστημα και την μνήμη τους.

Σε έρευνα που πραγματοποίησε η Αρχή Natural Standard, μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες 40 δισεκατομμύρια δολάρια ξοδεύονται ετησίως για τα προϊόντα αυτά. Όμως, το γεγονός ότι τα φυτικά προϊόντα προέρχονται από φυτά δε σημαίνει ότι δεν μπορούν να βλάψουν την υγεία μας. Όπως τα συνταγογραφούμενα φάρμακα, έτσι και τα βότανα και τα συμπληρώματα μπορεί να έχουν ανεπιθύμητες παρενέργειες όταν αλληλεπιδράσουν με φάρμακα ή με φαγητό ή με άλλα φυσικά προϊόντα, μπορεί ακόμα και να αλλάξουν τα διαγνωστικά και εργαστηριακά αποτελέσματα.

Σε αντίθεση με τα φάρμακα, τα συμπληρώματα διατροφής μπορούν να κυκλοφορήσουν στην αγορά χωρίς την έγκριση της Αμερικάνικης Υπηρεσίας Τροφίμων και Φαρμάκων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, τα φυτικά προϊόντα να μην μπορούν να ελεγχθούν προσεχτικά από την Υπηρεσία, εκτός αν υπάρχει συγκεκριμένη γνώση και καταγγελία για την επικινδυνότητα ενός προϊόντος. Κατ'επέκταση, αυτή η ελευθερία σε συνδυασμό με την έλλειψη δυνατότητας συχνού εργαστηριακού ελέγχου έχουν ως αποτέλεσμα την παράβλεψη της αλληλεπίδρασης βοτάνων και συμβατικών φαρμάκων.

Βότανα και φάρμακα μπορούν να αλληλεπιδράσουν φαρμακοδυναμικά με μηχανισμούς που μπορεί να είναι αθροιστικοί, συνεργιστικοί ή ανταγωνιστικοί. Για παράδειγμα, η ταυτόχρονη χρήση ενός αντιπηκτικού/αιμοπεταλιακού φαρμάκου και φυσικών συστατικών που διαθέτουν αντιαιμοπεταλιακή δράση, όπως είναι το σκόρδο, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο της αιμορραγίας. Βότανα και φάρμακα μπορούν επίσης να έχουν φαρμακοκινητικές αλληλεπιδράσεις, που σημαίνει ότι τα βότανα μπορούν να αλλάξουν την απορρόφηση, κατανομή, μεταβολισμό ή απέκκριση του φαρμάκου, οδηγώντας σε αλλαγμένες επιδράσεις. Για παράδειγμα, βότανα που μεταβάλλουν την γαστρεντερική λειτουργία, μπορούν να επηρεάσουν την απορρόφηση του φαρμάκου, όπως και αυτά που επάγουν ή αναστέλλουν τα μεταβολικά ένζυμα και τις πρωτεΐνες μεταφοράς.

Πολλές από αυτές τις αλληλεπιδράσεις θα μπορούσαν να προληφθούν απλώς με τη λήψη του φαρμάκου πολλές ώρες πριν ή μετά το συμπλήρωμα, για παράδειγμα. Επιπλέον, δεν είναι όλες οι αλληλεπιδράσεις κακές. Έτσι, ο συνδυασμός συμπληρωμάτων διατροφής με συνταγογραφούμενα φάρμακα δεν πρέπει κατ 'ανάγκη να αποθαρρύνεται, αλλά οι κλινικοί γιατροί πρέπει να είναι ενήμεροι για τους πιθανούς κινδύνους. Πράγματι, περισσότερο από το 75% των γιατρών και νοσηλευτών τώρα αναζητούν πληροφορίες σχετικά με τη συμπληρωματική και εναλλακτική ιατρική κάθε χρόνο, και αυτοί οι αριθμοί αυξάνονται.

Πάντως, μέχρι οι πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης αρχίσουν να έχουν επίγνωση των πιθανών αλληλεπιδράσεων φαρμάκων και βοτάνων και να αρχίσουν να χρησιμοποιούν τους πόρους που έχουν στη διάθεσή τους για να αποφευχθούν βλαβερές παρενέργειες, η μίξη συμπληρωμάτων διατροφής και φαρμάκων θα παραμένει προβληματική.

Πηγή: The Scientist

Πασχάλης Ρετζέπης - Stagiaire ΕΕΒ

Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής