Ενθαρρυντικά είναι τα νέα για τους περίπου 250.000 Έλληνες, που πάσχουν από κολπική µαρµαρυγή και κινδυνεύουν να πάθουν εγκεφαλικό επεισόδιο.
Χάρη σε νέες θεραπείες, που ήδη είναι διαθέσιµες, ο κίνδυνος για εγκεφαλικό µειώνεται περίπου κατά 30%. Αυτό πρακτικά σηµαίνει ότι περίπου 1.000 Έλληνες λιγότεροι το χρόνο θα υποστούν εγκεφαλικό!
Παράλληλα, αναπτύσσονται επαναστατικές καρδιακές συσκευές, οι οποίες έχουν το εντυπωσιακό χαρακτηριστικό ότι εµφυτεύονται υποδόρια στον ασθενή και λειτουργούν ως ασπίδα προστασίας έναντι του Αιφνίδιου Καρδιακού Θανάτου. Στην Ελλάδα εκτιµάται ότι κάθε χρόνο πεθαίνουν από αιφνίδιο καρδιακό θάνατο περίπου 25.000 άνθρωποι!
Οι νεώτερες εξελίξεις στη διάγνωση και θεραπεία των αρρυθµιών συζητήθηκαν στο Παγκόσµιο Συνέδριο Αρρυθµιών (ICPES 2011), το οποίο φιλοξενήθηκε στην Αθήνα από τις 11 έως 14 ∆εκεµβρίου, µε τη συµµετοχή 320 ξένων επιστηµόνων.
Πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής του συνεδρίου είναι ο καθηγητής Καρδιολογίας του πανεπιστηµίου της Κρήτης και εκλεγµένος πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας κ. Παναγιώτης Βάρδας.
ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΟΤΕΡΑ ΤΟΥ ΣΥΝΕ∆ΡΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΠΑΝ. ΒΑΡ∆Α
Νέα αντιπηκτικά φάρµακα. Είναι πλέον διαθέσιµες νέες, φαρµακευτικές ουσίες (νταµπικαντράνη) και αναµένονται και νέες (ριβαροξαµπάνη και απιξαµπάνη), που υπόσχονται να µειώσουν σηµαντικά τον κίνδυνο ενός εγκεφαλικού επεισοδίου, που διατρέχουν οι ασθενείς µε κολπική µαρµαρυγή. Σηµειώνεται ότι η νόσος ευθύνεται για το 1/3 των αγγειακών, ισχαιµικών εγκεφαλικών.
Το βασικό πλεονέκτηµα των νέων ουσιών είναι ότι δεν έχουν στενό θεραπευτικό εύρος όπως οι ανταγωνιστές της βιταµίνης Κ (Warfarin), που χρησιµοποιούνταν µέχρι σήµερα. Τα νέα φάρµακα δεν απαιτούν συνεχή εργαστηριακό έλεγχο ή προσαρµογή της δόσης και δεν παρουσιάζουν µείζονες αλληλεπιδράσεις µε τρόφιµα και άλλα φάρµακα.
Μεγάλες κλινικές µελέτες έχουν δείξει ότι η χρήση των νέων ουσιών προστατεύει αποτελεσµατικά από το αγγειακό, ισχαιµικό επεισόδιο, µειώνοντας τον σχετικό κίνδυνο κατά 25-35%.
Καρδιοπηξία (Ablation). ∆ιεθνώς, έχει βελτιωθεί η αντίληψη των επιστηµόνων για τις δυνατότητες που προσφέρει η τεχνική αυτή στη θεραπευτική αντιµετώπιση της κολπικής µαρµαρυγής. Στην Ελλάδα, η τεχνική εφαρµόζεται σε ελάχιστα κέντρα µε ικανοποιητικά αποτελέσµατα, αλλά δυστυχώς δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της µεθόδου. Έτσι, πολλοί Έλληνες συχνά αναγκάζονται να ταξιδέψουν στο εξωτερικό, όπως συνέβαινε στη δεκαετία του '80 µε τις καρδιοχειρουργικές επεµβάσεις.
Νέες καρδιακές συσκευές. Πρόκειται ουσιαστικά για απινιδωτές, οι οποίοι έχουν το µοναδικό χαρακτηριστικό ότι εµφυτεύονται υποδόρια στον ασθενή και όχι ενδοκαρδιακά. Ήδη, σε παγκόσµιο επίπεδο, έχουν εµφυτευτεί περίπου 300 συσκευές και το µέλλον στο συγκεκριµένο πεδίο προβλέπεται λαµπρό. Η διάδοση στη χρήση των συσκευών αυτών αναµένεται να µειώσει τον αριθµό των θανάτων από αιφνίδιο καρδιακό θάνατο.
Τηλεπαρακολούθηση (Telemonitoring). Ένας άλλος τοµέας, που παρατηρούνται ραγδαίες εξελίξεις είναι εκείνος των συσκευών, οι οποίες εµφυτεύονται στον ασθενή και παρέχουν συνεχή παρακολούθηση και καταγραφή του ηλεκτροκαρδιογραφήµατος. Οι νέες ανακαλύψεις στην πληροφορική και στις τηλεπικοινωνίες έχουν επιτρέψει πλέον την εξ αποστάσεως παρακολούθηση της καρδιάς του ασθενή και την αποστολή δεδοµένων µέσω του διαδικτύου. Τα δεδοµένα αποστέλλονται σε κέντρο συλλογής δεδοµένων, το οποίο µπορεί να βρίσκεται σε ένα νοσοκοµείο ή ακόµη και στο κινητό τηλέφωνο του θεράποντος γιατρού.
Όταν υπάρχει κολπική µαρµαρυγή, το αίµα δεν εξωθείται πλήρως από τους καρδιακούς κόλπους και µπορεί να λιµνάσει σχηµατίζοντας θρόµβους.
Εάν σχηµατισθεί θρόµβος στον κόλπο της καρδιάς, µπορεί να εξέλθει από την καρδιά και να φράξει κάποια από τις αρτηρίες του εγκεφάλου, προκαλώντας αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.
Γενικά, υπολογίζεται ότι το 20% των αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων οφείλονται στην κολπική µαρµαρυγή. Μάλιστα, οι ασθενείς µε κολπική µαρµαρυγή έχουν 4-6 φορές µεγαλύτερη πιθανότητα να πάθουν επεισόδιο και το χειρότερο όλων είναι ότι η πρόγνωση των ασθενών, που παθαίνουν εγκεφαλικό εξαιτίας κολπικής µαρµαρυγής, είναι δυσµενής.
Το εγκεφαλικό επεισόδιο σε ασθενείς µε κολπική µαρµαρυγή είναι βαρύτερο, έχει µεγαλύτερη νοσοκοµειακή θνητότητα (σχεδόν διπλάσια) συγκριτικά µε ασθενείς χωρίς κολπική µαρµαρυγή. Ακόµη, η νευρολογική εικόνα και η λειτουργική αποκατάσταση είναι χειρότερες. Επίσης, οι υποτροπές στον πρώτο χρόνο µετά το πρώτο επεισόδιο είναι συχνότερες στην οµάδα µε κολπική µαρµαρυγή.
ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ
Η κολπική µαρµαρυγή αποτελεί ιδιαίτερα δαπανηρό πρόβληµα για τη δηµόσια υγεία, στοιχίζοντας περίπου 3.000 ευρώ ετησίως για κάθε ασθενή. Η συνολική οικονοµική επιβάρυνση φτάνει τα 13,5 δισ. ευρώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση! Μία αντίστοιχη µελέτη στις ΗΠΑ έδειξε ότι το ετήσιο άµεσο κόστος περίθαλψης υγείας των ασθενών µε κολπική µαρµαρυγή, που αντιµετωπίσθηκαν µε τις κλασικές θεραπείες, ανερχόταν σε 4.000–5.000 δολάρια, ποσό που αυξάνεται σηµαντικά σε ασθενείς µε πολλαπλές υποτροπές της κολπικής µαρµαρυγής.
Περίπου 4,5 εκατ. άτοµα στην Ευρωπαϊκή Ένωση πάσχουν από κολπική µαρµαρυγή, η οποία αποτελεί µια αυξανόµενη απειλή για τη δηµόσια υγεία, εξαιτίας της γήρανσης του πληθυσµού. Η κολπική µαρµαρυγή θεωρείται µία από τις τέσσερις παθήσεις που εκτιµάται ότι θα εξελιχθούν σε καρδιαγγειακές επιδηµίες κατά τον 21ο αιώνα, παράλληλα µε την καρδιακή ανεπάρκεια, τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και το µεταβολικό σύνδροµο.
ΠΡΟΛΗΨΗ
Ακρογωνιαίο λίθο στην πρόληψη των εγκεφαλικών αποτελεί η έγκαιρη αναγνώριση των ασθενών µε κολπική µαρµαρυγή, που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο, ώστε να ληφθούν προληπτικά µέτρα. Σύµφωνα µε τις οδηγίες της Αµερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας, συνιστάται η χορήγηση αντιπηκτικής αγωγής σε όλους τους ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε όλους τους ασθενείς που έχουν περισσότερους από έναν παράγοντες κινδύνου, εκτός αν υπάρχει αντένδειξη (π.χ. έλκος στοµάχου ή οποιαδήποτε αιµορραγική τάση).
Το πρόβληµα είναι ότι µε τα υπάρχοντα αντιπηκτικά φάρµακα χρειάζεται στενή παρακολούθηση της πηκτικότητας του αίµατος (δείκτης INR). Αρχικά πρέπει να µετράται το ΙΝR κάθε εβδοµάδα µέχρι να επιτευχθεί η επιθυµητή τιµή (INR: 2,0-3,0 µε στόχο το 2,5) και µετά, αφού σταθεροποιηθεί, πρέπει να επανεκτιµάται κάθε µήνα. Ακόµη, η δράση των φαρµάκων επηρεάζεται σηµαντικά από τη διατροφή, τη λήψη αλκοόλ ακόµη και από άλλα φάρµακα, όπως αντιβιοτικά.
∆υστυχώς, πολλοί ασθενείς, που έχουν κολπική µαρµαρυγή, είτε δεν παίρνουν αντιπηκτική αγωγή είτε δεν συµµορφώνονται µε τις οδηγίες των γιατρών. Στοιχεία από µελέτες στην Ελλάδα έχουν δείξει ότι µόνο ένας στους δέκα ασθενείς µε κολπική µαρµαρυγή και παθαίνουν εγκεφαλικό, έπαιρναν αντιπηκτική αγωγή.
Iasis