Web
Analytics
Αναπηρία: Πώς αντιμετωπίζεται; - Ο Δρόμος για την Θεραπεία

Αναπηρία: Πώς αντιμετωπίζεται;

Η αναπηρία ως έννοια είναι δύσκολο να οριστεί, καθώς υπάρχουν πολλοί και διαφορετικοί τρόποι να την προσεγγίσει κανείς, ανάλογα με το θεωρητικό του υπόβαθρο, αλλά και την επιστήμη από την οποία προέρχεται.

Το σίγουρο είναι ότι η αναπηρία δεν θεωρείται πια η κατάσταση ενός ατόμου, αλλά το αποτέλεσμα της σχέσης των ικανοτήτων του και των απαιτήσεων του περιβάλλοντος. Άλλωστε, ο βαθμός αναπηρίας δεν καθορίζεται μόνο από το πρόβλημα που υπάρχει, αλλά επηρεάζεται από την προσωπικότητά του ίδιου του ατόμου και από τις συνθήκες στις οποίες ζει.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, αναπηρία είναι το αποτέλεσμα οργανικών ή περιβαλλοντολογικών αιτίων που δημιουργούν ένα σύνολο εμποδίων σε σημαντικές περιοχές της ζωής του ατόμου, όπως η αυτοεξυπηρέτηση, η απασχόληση, η εκπαίδευση, η ψυχαγωγία και η γενικότερη κοινωνική συμμετοχή.

Οι αναπηρίες διακρίνονται σε τέσσερα είδη: κινητικές ή σωματικές, αισθητηριακές, νοητικές, γνωστικές και συναισθηματικές. Ταξινομούνται και ως προς το χρόνο εκδήλωσης σε εκείνες με τις οποίες γεννιέται το βρέφος, σε αναπηρίες οι οποίες μπορούν να προκληθούν ξαφνικά σε κάποια χρονική στιγμή από κληρονομική αιτία, ασθένειες, ατυχήματα και σ' εκείνες που εμφανίζονται στη ζωή του ατόμου βαθμιαία, όπως π.χ. από την εξέλιξη κάποιας χρόνιας ασθένειας. Η μειονεξία του ατόμου, άσχετα από την μορφή και τον χρόνο που εκδηλώνεται, προκαλεί μερική ή ολική απώλεια της ικανότητας του ατόμου να καλύπτει τις ανάγκες του.  ΤΟ

ΑΤΟΜΟ

Η αντιμετώπιση της αναπηρίας για το άτομο που την φέρει είναι δύσκολη, ανάλογα βέβαια και με τη σοβαρότητα της και το βαθμό λειτουργικότητας του ατόμου. Σε πρακτικό επίπεδο, υπάρχουν διάφορες μέθοδοι που διευκολύνουν τη ζωή του και το βοηθούν να έχει ένα καλό βιοτικό επίπεδο. Ο καθένας ανάλογα με το πρόβλημα που αντιμετωπίζει και το περιβάλλον στο οποίο ζει, καλείται να βρει λύσεις για τα προβλήματα της καθημερινότητας που πηγάζουν από την αναπηρία. Χρειάζεται να παρακολουθεί τις τεχνολογικές και ιατρικές εξελίξεις για οποιαδήποτε βοηθήματα θα κάνουν τη ζωή του πιο εύκολη και να είναι ανοιχτό στη χρησιμοποίησή τους, χωρίς να ντρέπεται.

Ο ψυχολογικός παράγοντας παίζει βασικό ρόλο, αφού διευκολύνει ή δυσχεραίνει τη λειτουργικότητα του ατόμου, συχνά πολύ περισσότερο από την ίδια την αναπηρία. Όταν το πρόβλημα εμφανίζεται ξαφνικά, το άτομο περνάει μια περίοδο πένθους που ξεκινά με σοκ και άρνηση της πραγματικότητας που ακολουθείται από θυμό και στεναχώρια μέχρι να φτάσει στην αποδοχή. Πρόκειται για μια μεγάλη απώλεια και τα άτομα αυτά προσπαθούν να συμφιλιωθούν με την αναπηρία για να μπορέσουν να συνεχίσουν τη ζωή τους με τον καλύτερο και πιο λειτουργικό τρόπο. Ακόμα κι αν είναι σταδιακή η έκπτωση της λειτουργικότητας, είναι δύσκολο να γίνει η αποδοχή. Δίνεται, ωστόσο, ο χρόνος και η ευκαιρία στο άτομο να προετοιμαστεί ψυχικά και πρακτικά για την αλλαγή στη ζωή του.

Τα άτομα που γεννιούνται με αναπηρία μπορούν ευκολότερα να αποδεχτούν το πρόβλημά τους ως κομμάτι τους, αφού στην εικόνα που σχηματίζουν για τον εαυτό τους εξαρχής περιλαμβάνεται και η αναπηρία. Δεν έχουν αυτό το αίσθημα της απώλειας και δεν μπορούν να κάνουν συγκρίσεις με άλλες καταστάσεις, αφού δεν τις έχουν ζήσει. Ωστόσο, καθώς αυτά τα παιδιά συνειδητοποιούν ότι είναι διαφορετικά από τα υπόλοιπα, επηρεάζεται η αυτοπεποίθησή τους. Το περιβάλλον βέβαια παίζει σημαντικό ρόλο, αφού μπορεί να βοηθήσει από πολύ νωρίς το παιδί να αναπτύξει μια υγιή προσωπικότητα που δεν θα έχει ως κύριο χαρακτηριστικό την αναπηρία.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, για να αντιμετωπίσει κανείς την αναπηρία του, χρειάζεται χρόνο και ψυχικά αποθέματα. Η αποδοχή της αναπηρίας είναι το πρώτο βήμα για μια καλύτερη ζωή. Αυτό σημαίνει ότι το άτομο δεν λυπάται τον εαυτό του γι' αυτό που του έχει συμβεί, ούτε πέφτει σε κατάθλιψη με αποτέλεσμα να εντείνεται το πρόβλημα. Σαφώς και θα υπάρξουν στιγμές που θα νιώθει έντονη στεναχώρια και είναι ανθρώπινο. Αρκεί να μην κυριαρχεί ως συναίσθημα και τελικά ακινητοποιεί το άτομο. Άλλωστε, αν το ίδιο το άτομο αισθάνεται άσχημα για τον εαυτό του, το ίδιο θα κάνουν και οι γύρω του, γεγονός που δεν βοηθάει στην ψυχολογία του.

Επίσης, ο εγωκεντρισμός και η απαίτηση οι άλλοι να τους υπηρετούν γιατί πιστεύουν ότι τους χρωστάνε είναι κάποιες φορές χαρακτηριστικό των ατόμων με αναπηρία που δεν έχουν φτάσει σε σημείο συναισθηματικής ωριμότητας ώστε να αποδεχτούν την ιδιαιτερότητά τους. Η πίκρα και ο θυμός τούς κάνουν να αντιδρούν με τέτοιο τρόπο και μάλιστα σ' αυτές τις περιπτώσεις υπάρχει αρνητική αντιμετώπιση ακόμα και προς τα άλλα άτομα με αναπηρία.

Η ενημέρωση γύρω από το πρόβλημα και τις εκφάνσεις του είναι σημαντική για το ίδιο το άτομο, αφού κάνει πιο σαφές το πρόβλημα, απομυθοποιώντας το και τοποθετώντας το στις πραγματικές του διαστάσεις. Έτσι, μαθαίνει κανείς τι ακριβώς έχει να αντιμετωπίσει και συχνά με ποιον τρόπο και δεν επιδίδεται σε σενάρια που πιθανόν να είναι εσφαλμένα και προκαλούν φόβο ή ενοχές.

Η αναπηρία είναι ακόμα πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί, αν υπάρχουν αρνητικές αντιδράσεις από άλλους ανθρώπους. Κάποιοι δυσκολεύονται να αποδεχτούν το γεγονός, άλλοι αντιδρούν ούτως ή άλλως αρνητικά σαν να πρόκειται να «μολυνθούν», άλλοι υποτιμούν ή κοροϊδεύουν το άτομο με αναπηρία. Είναι σημαντικό να προετοιμάζεται κανείς για τέτοιες αντιδράσεις που οφείλονται κυρίως σε άγνοια, στο φόβο του διαφορετικού και στην ανησυχία μήπως συμβεί και στους ίδιους. Το άτομο χρειάζεται να οπλιστεί με υπομονή και κατανόηση, γιατί μπορεί να ακούσει σχόλια και να υποστεί συμπεριφορές που θα το πληγώσουν. Σ' αυτές τις περιπτώσεις, καλό είναι να ενημερώσει τους άλλους για το πώς έχει η πραγματικότητα, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να δουν από άλλη οπτική το θέμα, να προστατέψει τον εαυτό του και να διεκδικήσει το ρόλο του στην κοινωνία ή απλά να αδιαφορήσει.

Αν το άτομο καταφέρει να αποδεχτεί την αναπηρία του και δεν την έχει ως ταμπέλα ή ως δικαιολογία για το τι μπορεί ή δεν μπορεί να κάνει, θα δώσει την ευκαιρία και στους άλλους να δουν πέρα απ' αυτήν και να εκτιμήσουν άλλα χαρακτηριστικά του ατόμου. Δεν θα είναι κοντά του επειδή τον λυπούνται, δεν θα τον υποτιμούν και θα τον αποδέχονται ως ισότιμο μέλος της κοινωνίας που έχει βέβαια κάποιες ιδιαίτερες ανάγκες για να είναι λειτουργικό.

Είναι, τέλος, απαραίτητο το άτομο με αναπηρία να ζητά τη βοήθεια της οικογένειας και των φίλων προκειμένου να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες που του παρουσιάζονται. Είναι αναγκαία συχνά η πρακτική βοήθεια και σίγουρα η συναισθηματική στήριξη. Το άτομο με αναπηρία χρειάζεται να είναι ενταγμένο σε ένα κοινωνικό σύνολο, ώστε να μην περιθωριοποιείται λόγω της ιδιαιτερότητάς του, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά την ψυχολογία του.   

ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Είναι κατανοητό λοιπόν ότι το περιβάλλον και κυρίως η οικογένεια παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην στήριξη των ατόμων με αναπηρία. Η οικογένεια μπορεί να νιώθει υπεύθυνη για το πρόβλημα και να έχει ενοχές, οι γονείς να αισθάνονται αποτυχημένοι για ένα παιδί που γεννήθηκε με αναπηρία. Τα μέλη της οικογένειας μπορεί να απορρίψουν ένα τέτοιο άτομο είτε ανοιχτά είτε υποσυνείδητα. Και στις δύο περιπτώσεις είναι εξίσου καταστροφικό και σκληρό. Αντιμετωπίζουν το άτομο σαν να είναι ένα πρόβλημα, ένα βάρος, το περιθωριοποιούν και δεν του δίνουν τη δυνατότητα να αναπτύξει μια καλή εικόνα για τον εαυτό του, να αποδεχτεί την αναπηρία του και να πιστέψει ότι μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα της ζωής του.

Αντίθετα, μπορεί η οικογένεια να αντιμετωπίσει το πρόβλημα με υπερπροστατευτισμό και να επενδύσει όλη της την ενέργεια στο να βοηθήσει και να συμπαρασταθεί στο μέλος με την αναπηρία. Σ' αυτή την περίπτωση, τα μέλη της οικογένειας κάνουν πράγματα για το άτομο με αναπηρία που και το ίδιο θα μπορούσε, γίνονται χαριστικά απέναντί του, το αντιμετωπίζουν ως το «καημένο» και δεν πιστεύουν ότι μπορεί να λειτουργήσει μακριά τους. Δημιουργούν έτσι στο άτομο με αναπηρία την εντύπωση ότι είναι ανίκανο και έχει απόλυτη ανάγκη από τους άλλους για να λειτουργήσει κι έτσι δεν αναλαμβάνει τον έλεγχο της ζωής του μέχρι του σημείου που η αναπηρία του θα του επέτρεπε.

Είναι βασικό και για την οικογένεια να αποδεχτεί την αναπηρία του μέλους της, ώστε να μην έχει απαιτήσεις στις οποίες το άτομο δεν μπορεί να ανταποκριθεί, αλλά και να μην εκδηλώνει αρνητικά συναισθήματα που επιδεινώνουν το πρόβλημα. Χρειάζεται να υπάρχει σεβασμός για το άτομο και να αντιμετωπίζεται ως ισότιμο μέλος της οικογένειας με δικαιώματα και υποχρεώσεις, οι οποίες βέβαια θα προσαρμόζονται ανάλογα με μια ρεαλιστική εκτίμηση των περιορισμών του.

Είναι σημαντικό η οικογένεια να επικεντρώνεται σ' αυτά που το άτομο μπορεί να κάνει και όχι σε όσα δεν μπορεί, επισημαίνοντας την προσπάθεια, την συνεργασία και τη συνεισφορά. Είναι απαραίτητο να δεχτεί η οικογένεια το άτομο με αναπηρία όπως είναι και όχι όπως θα ήθελε να είναι, ώστε να μην έχει προσδοκίες τις οποίες το άτομο δεν μπορεί να εκπληρώσει, αλλά να του δίνει ώθηση να κάνει κάτι παραπάνω και να βελτιώσει τη ζωή του.

Το άτομο με αναπηρία έχει ανάγκη από συμπαράσταση από την οικογένεια, ψυχολογική και πρακτική, αλλά και η ίδια οικογένεια χρειάζεται αντίστοιχα να έχει ένα υποστηρικτικό περιβάλλον μέσα στο οποίο θα νιώθει ασφάλεια και στήριξη. Το κοινωνικό στίγμα που ακολουθεί συχνά κάποιες αναπηρίες δημιουργεί ένα αίσθημα ντροπής στην οικογένεια και τάση να αποκρύψουν το πρόβλημα. Μια τέτοια στάση, σαφώς και δημιουργεί αισθήματα κατωτερότητας και ντροπής και στο ίδιο το άτομο με την αναπηρία και δεν βοηθά και το ίδιο να την αποδεχτεί.

Η στάση της κοινωνίας απέναντι στα άτομα με αναπηρία μπορεί να είναι αντιφατική έως και τελείως απορριπτική. Υπάρχει άγνοια του κατάλληλου τρόπου συμπεριφοράς απέναντί τους. Συχνά πολλοί τα θεωρούν κάτι το αξιοπερίεργο, κοιτούν παρατεταμένα ή κάνουν αδιάκριτες ερωτήσεις και δείχνουν με διάφορους τρόπους μια υποτίμηση, αφού δεν θεωρούν αυτά τα άτομα ισότιμα μέλη της κοινωνίας. Μερικές φορές, παρότι υπάρχει καλή πρόθεση, κάποιοι τείνουν να προσφέρουν τη βοήθειά τους στα άτομα με αναπηρίες, χωρίς να τους έχει ζητηθεί, με αποτέλεσμα να προσβάλλουν το άτομο αυτό.

Χρειάζεται καλύτερη ενημέρωση και εκπαίδευση στο σεβασμό για τη διαφορετικότητα προκειμένου να αλλάξει η νοοτροπία της κοινωνίας μας. Αν και έχουν γίνει αρκετά βήματα τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, ακόμα βρισκόμαστε πολύ πίσω ως προς την ένταξη των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνία και τις αντιλήψεις των πολιτών για τα συγκεκριμένα άτομα.

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Κολύμβηση

Video

O Δρόμος για την Θεραπεία αποτελεί το site στον χώρο της υγείας, που απευθύνεται σε ασθενείς, ενημερώνοντάς τους για θέματα κλασικής ιατρικής αλλά και εναλλακτικών θεραπειών.

Η ιστοσελίδα περιέχει πληροφορίες και άρθρα, με σκοπό την ενημέρωση και μόνο. Στην περίπτωση που θέλετε να εφαρμόσετε μία θεραπεία που αναγράφεται στο dromostherapeia.gr, επιβάλλεται να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. Η πληροφόρηση που δίνεται εδώ δεν είναι, δεν μπορεί και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σαν βάση για διάγνωση ή επιλογή θεραπείας.
Ο dromostherapeia.gr δεν φέρει καμία ευθύνη για τυχόν λάθη ή παραλείψεις ή οποιοδήποτε πρόβλημα προκύψει που να έχει σχέση με υλικό που περιλαμβάνεται σ’ αυτήν.