Στην Ελλάδα, μολονότι ο εμβολιασμός είναι υποχρεωτικός, υπάρχουν περίπου 200.000 άτομα τα οποία είναι χρόνιοι φορείς, ενώ τα περισσότερα έχουν μολυνθεί από τον ιό της ηπατίτιδας Β ενδοοικογενειακώς. Ο ιός μεταδίδεται μέσω της επαφής με το αίμα και με άλλα σωματικά υγρά όπως σπέρμα, κολπικά υγρά και λιγότερο με το σάλιο – όσων πάσχουν από οξεία και χρόνια ηπατίτιδα Β. Άλλοι συχνοί τρόποι μετάδοσης συμπεριλαμβάνουν την κοινή χρήση προσωπικών αντικειμένων – όπως οδοντόβουρτσες ή ξυραφάκια – με μολυσμένο άτομο, ενώ έγκυοι με ηπατίτιδα Β μπορούν κατά την κύηση και τον τοκετό να μεταδώσουν τον ιό στα μωρά τους.

Στο Ετήσιο Συνέδριο της Αμερικανικής Ένωσης Μελέτης Νόσων του Ήπατος, που πραγματοποιήθηκε στη Βοστώνη με την υποστήριξη της Bristol – Myers Squibb, συναντήσαμε τον νομπελίστα δρα Baruch Blumberg επίτιμο επιστήμονα του Fox Chase Cancer Center της Φιλαδέλφεια και καθηγητή Ιατρικής και Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια.

Είναι ο άνθρωπος που τιμήθηκε με το βραβείο Νομπέλ Ιατρικής το 1976 για την ανακάλυψη του ιού της ηπατίτιδας Β κα τη συνεισφορά του στη δημιουργία του εμβολίου ενάντια στη λοίμωξη.

Όπως εξηγεί αποκλειστικά στο "P.M.", ο ιός της ηπατίτιδας Β αποτελεί παγκοσμίως την κύρια αιτία χρόνιας ηπατικής νόσου και θανάτου περίπου 2.000 με 4.000 ατόμων ετησίως από βλάβες στο συκώτι εξαιτίας του ιού.

Εκτός από την κίρρωση (αντικατάσταση φυσιολογικού ηπατικού ιστού με μη ζώντα ουλώδη ιστό) που οδηγεί σε ηπατική ανεπάρκεια, η ηπατίτιδα Β ευθύνεται για το 80% των περιπτώσεων καρκίνου του ήπατος, ο οποίος είναι σχεδόν πάντοτες θανατηφόρος. Κατά τον δρα Blumberg, το πιο επικίνδυνο είναι ότι οι ηπατικές νόσοι συχνά δεν παρουσιάζουν προειδοποιητικά σημάδια ή συμπτώματα, οπότε τα μολυσμένα άτομα – μη γνωρίζοντας – συνεχίζουν να μεταδίδουν τον ιό, ενώ για τα ίδια οι επιπλοκές παραμένουν χωρίς να διαγνωσθούν για πολλά χρόνια.

Στην Αφρική, την Ασία και τη Νότια και Ανατολική Ευρώπη έως το 15% του πληθυσμού μπορεί να είναι χρόνιοι φορείς της ηπατίτιδας Β, ωστόσο στη Βόρεια Αμερική και τη Βόρεια Ευρώπη το ποσοστό είναι μικρότερο, διότι οι περισσότεροι έχουν εμβολιαστεί κατά του ιού όταν γεννήθηκαν.

Ο εμβολιασμός κατά της ηπατίτιδας Β αποτελεί τον κύριο τρόπο πρόληψης της λοίμωξης αλλά και του καρκίνου στο ήπαρ, υπογραμμίζει ο νομπελίστας.

Και τονίζει ότι η αναχαίτιση της εξάπλωσης της ηπατίτιδας Β προϋποθέτει την κατανόηση των παραγόντων κινδύνου και την αποφυγή καταστάσεων που θα μας εκθέσουν στον ιό.

Τα νεότερα θεραπευτικά δεδομένα

Σύμφωνα με έναν από τους βασικούς ομιλητές του συνεδρίου στη Βοστώνη, τον Hugo Cheinquer, επικεφαλής του τμήματος Γαστρεντερολογίας και Ηπατολογίας του Πανεπιστημίου Federal Do Rio Grande Do Sul στο Porto Alegre της Βραζιλίας, σε ένα άτομο με χρόνια ηπατίτιδα Β ο οργανισμός του παράγει καθημερινά δισεκατομμύρια νέα αντίγραφα του ιού.

Ωστόσο, ο ιός αναδιπλασιάζεται με υψηλό ποσοστό λαθών, γεγονός που οδηγεί στη μετάλλαξή του. Επομένως, η παρακολούθηση της ιικής αντοχής συνιστά βασικό στοιχείο στη διαχείριση του θεραπευτικού σχήματος του ασθενούς.

Φάρμακα που μπορεί να δρούσαν αρκετά καλά στη μείωση της αντιγραφής του ιού και στον έλεγχο του ιικού φορτίου (ποσότητας του ιού στο αίμα) μπορεί, μετά από ένα χρονικό διάστημα, να μην έχουν καμία επίδραση στους μεταλλαγμένους ιούς.

Άρα, καθώς το ιικό φορτίο μπορεί και πάλι να αυξηθεί ταχύτατα, είναι σημαντικό να επιλεχθεί ισχυρή αντι-ιιική αγωγή που μπορεί να καταστείλει γρήγορα τον ιό, ενώ παράλληλα θα παρέχει υψηλό γενετικό φραγμό στην ανάπτυξη αντοχής (όταν δηλαδή ο ιός πρέπει να αποκτήσει πολλαπλές μεταλλάξεις προκειμένου να υπερβεί την αναστολή λόγω του φαρμάκου). Για άτομα που νοσούν από την ηπατίτιδα Β, υπάρχουν θεραπείες που μπορούν να συντελέσουν στην πρόληψη της ανάπτυξης βαρύτερων ή απειλητικών για τη ζωή επιπλοκών, αναφέρει ο κ. Cheinquer. Ορισμένα φάρμακα να δρουν ενισχύοντας την ανταπόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος στη λοίμωξη, ενώ άλλα – παρεμβαίνοντας με άμεσο τρόπο στις διεργασίες που χρησιμοποιεί ο ιός για να πολλαπλασιάζονται – μειώνουν την ποσότητά του στο αίμα.

Αυτό συνιστά βασικότατο στόχο της θεραπευτικής αντιμετώπισης, όπως και η προσπάθεια διατήρησης του ιού στα χαμηλότερα δυνατά επίπεδα στο αίμα κατά τη διάρκεια του χρόνου.
Όπως επισήμαναν στο συνέδριο, οι John Ward, MD, διευθύνων του προγράμματος Ελέγχου και Πρόληψης Ιογενών Ηπατίτιδων των ΗΠΑ και Pietro Lampertico, MD, καθηγητής της μονάδας Γαστρεντερολογίας του Πανεπιστημίου του Μιλάνου, οι έρευνες έδειξαν πως με την πρώτη γενιά αντι – ιικών φαρμάκων, όπως η λαμιβουδίνη, ποσοστό μεγαλύτερο του 60% των ασθενών ενδεχομένως να αναπτύξουν αντοχή στο φάρμακο. Όμως, νέα ισχυρά σκευάσματα, όπως η εντεκαβίρη, έχουν καταδείξει χαμηλά ποσοστά αντοχής σε πρωτοθεραπευόμενους ασθενείς.
Αυτό το φάρμακο φαίνεται πως από τη μία μπορεί να βοηθήσει τα άτομα που νοσούν από ηπατίτιδα Β να διατηρήσουν τα ιικά τους φορτία σε μη ανιχνεύσιμα επίπεδα και από την άλλη είναι σε θέση να παρέχει μια θεραπευτική στρατηγική για αποτελεσματική διαχείριση της νόσου. Από τη στιγμή που οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη ανακαλύψει έναν τρόπο για την οριστική απαλλαγή του οργανισμού από τον ιό, σημαντικό ρόλο έχει η συνεργασία του ασθενούς με τον θεράποντα γιατρό.

Και αυτό γιατί μαζί θα διαχειριστούν καλύτερα τη νόσο, αφού, μέσω των εργαστηριακών ελέγχων, θα είναι ενήμεροι για την ποσότητα του ιού στο αίμα και για το εάν το ιικό φορτίο είναι ελεγχόμενο.

Με άλλα λόγια, θα γνωρίζουν το κατά πόσον η φαρμακευτική αγωγή που λαμβάνουν λειτουργεί και, εάν όχι, θα μπορούν να επανεξετάσουν με τον γιατρό τους την προοπτική άλλων θεραπευτικών επιλογών.

Τα «όχι» στην ηπατίτιδα Β:

Τι πρέπει να ξέρω:

4 + 1 ΜΥΘΟΙ & ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Β.

1. Η ηπατίτιδα Β είναι μια σπάνια ασθένεια με την οποία είναι δύσκολο να έρθουμε σε επαφή – ΜΥΘΟΣ.

Ο ιός της ηπατίτιδας Β είναι 50 έως 100 φορές πιο μολυσματικός σε σχέση με τον ιό HIV που προκαλεί το AIDS. Στην Ευρώπη, ο αριθμός των ατόμων με χρόνια ηπατίτιδα Β είναι περίπου 15 εκατομμύρια και συναντάται κυρίως σε άτομα ηλικίας 25-44 ετών, ενώ ακολουθούν οι ηλικίες των 15-24. Επιπλέον, οι άντρες έχουν τρεις φορές μεγαλύτερη πιθανότητα από τις γυναίκες να μολυνθούν από ηπατίτιδα Β. Περίπου το 10% των ατόμων που έχουν μολυνθεί από τον ιό θα έχουν χρόνια ηπατίτιδα Β. Αυτή είναι η πλέον επικίνδυνη μορφή της μόλυνσης και μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές ασθένειες του ήπατος, ακόμη και σε καρκίνο του ήπατος.
Ένα 15% με 25% των μολυσμένων ατόμων, με χρόνια ηπατίτιδα Β, θα πεθάνουν τελικά από τον ιό.

2. Πολλοί άνθρωποι με ηπατίτιδα Β δεν αισθάνονται άρρωστοι – ΑΛΗΘΕΙΑ.

Τα συνήθη συμπτώματα είναι: κούραση, ανορεξία, ναυτία ή τάση προς έμετο, πόνος στο στομάχι, απώλεια βάρους, κίτρινη χροιά στο δέρμα ή στο λευκό των ματιών (ίκτερος), σκουρόχρωμα ούρα, υπόλευκα κόπρανα, πόνος στις αρθρώσεις.
Όμως, οι μισοί άνθρωποι που έχουν μολυνθεί από τον ιό δεν εμφανίζουν κανένα σημάδι ή σύμπτωμα της ηπατίτιδας Β. Ο μόνος τρόπος για να μάθει κάποιος εάν έχει μολυνθεί από τον ιό, είναι να κάνει μια εξέταση αίματος για ηπατίτιδα Β.

3. Μπορούμε να κολλήσουμε ηπατίτιδα Β από μολυσμένη τροφή – ΜΥΘΟΣ.

Άλλοι τύποι ηπατίτιδας και συγκεκριμένα η Α και η Ε, μπορούν να μεταδοθούν από μολυσμένο φαγητό και πόσιμο νερό. Όμως, η Β μεταδίδεται μόνο από το αίμα και τα υγρά του σώματος.
Επιπροσθέτως, οι έγκυοι γυναίκες μπορούν να μεταδώσουν τον ιό στα βρέφη τους κατά τη διάρκεια του τοκετού.

4. Το εμβόλιο για την ηπατίτιδα Β είναι αποτελεσματικό μόνο για όσους δεν έχουν μολυνθεί από τον ιό της ηπατίτιδας Β – ΑΛΗΘΕΙΑ.

Πολλές χώρες έχουν πρόσβαση στα εμβόλια για την ηπατίτιδα Β και συχνά το εμβόλιο γίνεται στα μωρά μόλις γεννηθούν. Στην Ελλάδα από το 1998 ο εμβολιασμός είναι υποχρεωτικός για τα νεογέννητα και τα παιδιά. Στα άτομα που έχουν ήδη μολυνθεί, το εμβόλιο δεν παίζει κανένα ρόλο και επομένως θα πρέπει να επισκεφτούν τον γιατρό τους ώστε να ενημερωθούν για τις υπάρχουσες θεραπευτικές αγωγές, προκειμένου να ελεγχθεί ο ιός.

5. Κάποιος με ηπατίτιδα Β μπορεί να εμφανίσει και άλλους τύπους ηπατίτιδας λόγω μετατροπής του ιού – ΜΥΘΟΣ.

Η ηπατίτιδα Β δεν θα μετατραπεί σε άλλον τύπο ηπατίτιδας. Ο κάθε διαφορετικός τύπος ηπατίτιδας προκαλείται από ιό. Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου, οι φορείς του ιού της ηπατίτιδας Β εξακολουθούν να κινδυνεύουν να μολυνθούν από κάποιον διαφορετικό ιό της ηπατίτιδας.

ΧΡΗΣΙΜΟ ΛΕΞΙΚΟ

Ηπαρ (συκώτι): Είναι ένα από τα σημαντικότερα όργανα του σώματος. Αποθηκεύει λιπαρά, σάκχαρα, βιταμίνες και άλλα διατροφικά συστατικά που χρειάζεται το σώμα για να λειτουργήσει, ενώ παίζει σημαντικό ρόλο ενάντια στις τοξίνες και τις μολύνσεις.
Ιός: Είναι ένας μολυσματικός παράγοντας που αναπαράγεται ή δημιουργεί αντίγραφα του εαυτού μέσα στα κύτταρα του σώματος, προκαλώντας ασθένεια.
Ιικό φορτίο: Είναι η ποσότητα του ιού μέσα στο αίμα. Μικρότερη ποσότητα ιού σημαίνει μικρότερος κίνδυνος για σοβαρή ηπατική ασθένεια.
Ηπατίτιδα Α:  Προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α. Μεταδίδεται όταν κάποιος έρθει σε επαφή με περιττώματα ενός μολυσμένου ατόμου. Αυτό συμβαίνει λόγω κακών υγειονομικών συνηθειών, όπως το να μην πλένουμε τα χέρια μας μετά την τουαλέτα.
Ηπατίτιδα Β:  Προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Β. Μεταδίδεται από ένα μολυσμένο άτομο σε άλλο μέσω του αίματος και των σωματικών υγρών.
Οξεία ηπατίτιδα Β: 90% των ανθρώπων με ηπατίτιδα Β θα παρουσιάσουν οξεία μόλυνση. Σχεδόν όλοι θα αυτοιαθούν χωρίς μόνιμα προβλήματα υγείας.
Χρόνια ηπατίτιδα Β:  Περίπου το 10% των ανθρώπων που μολύνονται από ηπατίτιδα Β θα έχουν τον ιό για πάντα. Εάν δεν ακολουθηθεί θεραπεία, μπορεί να εξελιχθεί σε μια πολύ σοβαρή ηπατική ασθένεια.
Φαρμακευτική αγωγή για την ηπατίτιδα Β: Για τους ανθρώπους με χρόνια ηπατίτιδα Β, υπάρχουν δύο είδη φαρμακευτικής αγωγής, τα αντι-ιικά, που εμποδίζουν τον ιό να αναπαραχθεί ή να παράγει αντίγραφά του, και οι ιντερφερόνες, που βοηθούν το ανοσοποιητικό σύστημα να καταπολεμήσει τη μόλυνση.
Αντίσταση:  Εμφανίζεται όταν μια φαρμακευτική αγωγή σταματά να λειτουργεί ως αποτέλεσμα της ανάπτυξης ανοσίας του ιού στο φάρμακα.
Ηπατίτιδα C:  Προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας C. Μεταδίδεται μέσω μεταγγίσεων αίματος. Στις περισσότερες χώρες, το αίμα, που δωρίζει κάποιος ελέγχεται πλέον για τον ιό, προτού δοθεί σε κάποιον άλλο.
Ηπατίτιδα D:  Προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας D και χρειάζεται τον ιό της ηπατίτιδας Β για να επιζήσει. Και οι δύο μεταδίδονται μέσω του αίματος και των σωματικών υγρών.
Ηπατίτιδα Ε:  Προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Ε. Μεταδίδεται παρόμοια με τον ιό της ηπατίτιδας Α.
Ηπατίτιδα G:  Δεν υπάρχουν πολλές πληροφορίες για τον ιό της ηπατίτιδας G, δεν είναι καν γνωστό εάν προκαλεί ασθένεια. Μπορεί να μεταδοθεί μέσω μολυσμένου αίματος κατά τη διάρκεια μεταγγίσεων.

Από: Ιατρικό Περιοδικό "Popular Medicine"