Τα παραπάνω ανέφερε ο Αναπληρωτής Καθηγητής Κωνσταντίνος Σ. Γεννατάς, Πρόεδρος του Συμπόσιου Κλινικής Ογκολογίας 2010 «Ορμόνες & Καρκίνος του Μαστού», που έλαβε χώρα 7 & 8 Μαΐου 2010 στο ξενοδοχείο Divani Caravel.

Ο κ. Γεννατάς, εξήγησε ότι γενικά ο καρκίνος οφείλεται σε συνδυασμό εξωτερικών και εσωτερικών παραγόντων. Στους εξωτερικούς παράγοντες περιλαμβάνονται το κάπνισμα, λοιμώδεις παράγοντες, χημικές ουσίες και η ακτινοβολία. Στους εσωτερικούς παράγοντες περιλαμβάνονται κληρονομικές μεταλλάξεις και oρμόνες.

Παράγοντες που συνδέονται με τον κίνδυνο ανάπτυξης Καρκίνου είναι:

• Κάπνισμα – Οινόπνευμα

• Παχυσαρκία, έλλειψη άσκησης, κακή διατροφή.

• Λοιμώδεις παράγοντες

• Ιός της ηπατίτιδας B και C,

• human papilloma virus -HPV, (ιός του θηλώματος του ανθρώπου).

• human immunodeficiency virus - HIV, (ιός του AIDS).

• Helicobacter pylori -H.pylori, (Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού).

• Η έκθεση στην ηλιακή ακτινολογία.

Με τις σημερινές γνώσεις και δυνατότητες ο καρκίνος μπορεί, να προληφθεί ή να διαγνωσθεί εγκαίρως σε πολλές περιπτώσεις.

Όσον αφορά στις ομάδες που κινδυνεύουν περισσότερο να εμφανίσουν κάποιας μορφής καρκίνο, ο κ. Γεννατάς, ανέφερε ότι κάθε άνθρωπος κινδυνεύει να πάθει καρκίνο ανεξάρτητα από το ιστορικό της υγείας του. Περισσότερο κινδυνεύουν οι άνθρωποι μεγάλης ηλικίας. Το 77% των Καρκίνων διαγιγνώσκονται σε ηλικία άνω των 55 ετών. Ο «κίνδυνος» να αναπτύξει ένας άνδρας Καρκίνο κατά τη διάρκεια της ζωής του είναι λίγο λιγότερο από 1 στους 2. Για τις γυναίκες είναι λίγο πάνω από 1 στις 3.

Συγκεκριμένα για τον καρκίνο του Μαστού ο κ. Γεννατάς ανέφερε στην ομιλία του ότι αποτελεί τη δευτέρα αιτία θανάτου από Καρκίνο στις γυναίκες μετά από τον Καρκίνο του Πνεύμονος. Οι θάνατοι από Καρκίνο του Μαστού ελαττώνονται από το 1990, περισσότερο στις νέες γυναίκες κάτω των 50 ετών σε σχέση με τις γυναίκες άνω των 50 ετών (3.2% ετησίως και 2.0% αντιστοίχως). Η ελάττωση των θανάτων από Καρκίνο του Μαστού αποδίδεται στην έγκαιρη διάγνωση και στη βελτίωση της θεραπείας.

Στις ΗΠΑ υπήρχε μια συνεχής αύξηση της συχνότητας του Καρκίνου του Μαστού για περισσότερο από δύο δεκαετίες. Από το 1999 όμως μέχρι το 2005 παρατηρείται ελάττωση της συχνότητας κατά 2.2%. Η ελάττωση αυτή αποδίδεται στον περιορισμό της θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης μετά την εμμηνόπαυση μετά τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων της Women's Health Initiative το 2002, που συνδέουν τη θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης με αυξημένο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων και Καρκίνο του Μαστού. Μπορεί επίσης να οφείλεται στον περιορισμό των μαστογραφιών που καθυστερεί τη διάγνωση σε ορισμένες περιπτώσεις. Σύμφωνα με το National Health Interview Survey, οι μαστογραφίες σε γυναίκες άνω των 40 ετών έπεσαν από 70.1% το 2000 στο 66.4% in 2005.

Παράγοντες που συνδέονται με τον κίνδυνο ανάπτυξης Καρκίνου του Μαστού είναι:

• Το γυναικείο φύλο.

• Η ηλικία – ο πλέον σημαντικός.

• Η παχυσαρκία μετά την εμμηνόπαυση, η οποία έχει αρνητική επίδραση και στην επιβίωση των μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών με Καρκίνο του Μαστού.

• Η χορήγηση ορμονών. (Κυρίως ο συνδυασμός οιστρογόνων και προγεστερόνης).

• Η έλλειψη σωματικής άσκησης.

• Η κατανάλωση ενός ή περισσοτέρων αλκοολούχων ποτών ημερησίως.

• Οι πυκνοί μαστοί (μαστογραφία).

• Υψηλή οστική πυκνότητα.

• Ιστολογικά τεκμηριωμένη υπερπλασία, κυρίως άτυπη υπερπλασία.

• Το ιστορικό ακτινοθεραπείας στο θώρακα.

• Η έναρξη της περιόδου σε μικρή ηλικία και/ή διακοπή της σε μεγάλη ηλικία.

• Η πρόσφατη χρήση αντισυλληπτικών.

• Όχι παιδιά. Πρώτο παιδί μετά τα 30.

• Το ατομικό ή οικογενειακό ιστορικό Καρκίνου Μαστού. (Μεταλλάξεις BRCA1 και BRCA2 γονίδια).

Ο κ. Γεννατάς παρότρυνε τις γυναίκες με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης Καρκίνου του Μαστού να επισκέπτονται τακτικά τον Γιατρό τους για παρακολούθηση με κλινική εξέταση και απεικονιστικό έλεγχο. Γενετικός έλεγχος χρειάζεται μόνο σε γυναίκες με σαφές οικογενειακό ιστορικό Καρκίνου του Μαστού. Οι γενετικοί παράγοντες ευθύνονται για το 5%-10% περίπου των περιπτώσεων Καρκίνου του Μαστού αλλά είναι σπάνιες στο γενικό πληθυσμό (κάτω του 1%). Δεν συνιστάται λοιπόν έλεγχος στο γενικό πληθυσμό, αλλά μόνον σε άτομα με σαφές οικογενειακό ιστορικό Καρκίνου του Mαστού και/ή των ωοθηκών. Χρειάζεται η παροχή των απαραιτήτων πληροφοριών πριν από την διεξαγωγή γενετικών δοκιμασιών και για το λόγο αυτό απαιτείται η δημιουργία της κατάλληλης υποδομής.

Με την προφυλακτική αμφοτερόπλευρη μαστεκτομή αφαιρείται σε πολύ μεγάλο βαθμό ο μαζικός ιστός. Η εγχείρηση αυτή ελαττώνει πολύ τον κίνδυνο ανάπτυξης Καρκίνου του Μαστού. Σύμφωνα με την American Cancer Society χρειάζεται πολύ ισχυρή ένδειξη για να γίνει η εγχείρηση αυτή και συνιστάται μια δεύτερη γνώμη πριν αποφασίσει μια γυναίκα να χειρουργηθεί.

Η πρόοδος στη βασική έρευνα και οι κλινικές μελέτες που βρίσκονται σε εξέλιξη ελπίζουμε να αυξήσουν στο μέλλον τις δυνατότητες πρόληψης του Καρκίνου του Μαστού. Σήμερα όμως πρέπει να αξιοποιήσουμε στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό τις γνώσεις που έχουμε στη διάθεσή μας.