Η βαριατρική χειρουργική, χρόνια τώρα, αποτελεί την πιο αποτελεσματική λύση στη χρόνια νόσο της παχυσαρκίας. Καμιά άλλη αντιμετώπιση της νόσου δεν έχει τόσο άμεσα και, πιο σημαντικό, μακροπρόθεσμα σταθερά αποτελέσματα. Μπορεί κανείς να χάσει κιλά με διάφορες δίαιτες, όμως η απώλεια βάρους είναι περιορισμένη και βραχυπρόθεσμη. Επιπλέον με τη διακοπή της δίαιτας, είναι βέβαιη η αύξηση του βάρους με παραπανήσια κιλά.

Η νόσος της παχυσαρκίας είναι άρρηκτα συνυφασμένη με μια σειρά άλλων συνοδών νόσων, όπως η υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπνική άπνοια και πολλών άλλων. Νόσοι που με τη σειρά τους αυξάνουν τον κίνδυνο ξαφνικού θανάτου, ή άλλων επιπλοκών, όπως για παράδειγμα το καρδιακό επεισόδιο, το εγκεφαλικό επεισόδιο, τη νεφρική ανεπάρκεια, και την κύρρωση του ήπατος.

Τα τελευταία 15 χρόνια οι βαριατρικές επεμβάσεις γίνονται λαπαροσκοπικά με αποτέλεσμα ο ασθενής να έχει λιγότερο πόνο, μικρότερο κίνδυνο επιπλοκών, και να επιστρέφει στους κανονικούς ρυθμούς της ζωής του πολύ πιο γρήγορα. Μάλιστα μετά από τη γαστρική παράκαμψη (ή γαστρικό bypass), την πιο συνηθισμένη βαριατρική επέμβαση σε Αμερική και Ευρώπη, ο ασθενής σηκώνεται από το κρεββάτι μέσα σε 6 ώρες και επιστρέφει σπίτι του μετά από δύο βράδυα παραμονής στο νοσοκομείο.

Μετεγχειρητικά, οι ασθενείς έχουν μια καλύτερη ποιότητα ζωής όχι μόνο λόγω της απώλειας βάρους όσο και γιατί πολλές από τις συνοδούς νόσους εξαλείφονται. Οι ασθενείς αποκτούν, όπως οι ίδιοι περιγράφουν, «μια νέα δεύτερη, ζωή», ή «αποκτούν ξανά τη χαμένη τους ζωή».

Μια απρόσμενη ανακάλυψη

Όπως αναφέρθηκε, οι νόσοι που συνυπάρχουν με την παχυσαρκία εξαλείφονται μετά το γαστρικό bypass καθώς ο ασθενής χάνει βάρος. Υπάρχει όμως μια εξαίρεση, και αυτή είναι του σακχαρώδη διαβήτη. Μέσα στις πρώτες μετεγχειρητικές μέρες, πολύ πριν δηλαδή συντελεστεί κάποια σημαντική απώλεια βάρους, ο διαβήτης μυστηριωδώς εξαλείφεται. Δε συμβαίνει σε όλους αλλά στους περισσότερους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2. Κανένας επιστήμονας δε έχει καταφέρει μέχρι σήμερα να εξηγήσει πως γίνεται αυτό, παρόλη την ερευνητική προσπάθεια. Και κανείς δε υποπτευόταν πως κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμβεί μετά από μια χειρουργεική επέμβαση. Είναι χαρακτηριστική η περιγραφή των αμερικανών χειρουργών που διαπίστωσαν πρώτοι πως οι τιμές του σακχάρου στους διαβητικούς ασθενείς τους ήταν απρόσμενα χαμηλές μετεγχειρητικά. Πεπεισμένοι πως είχε συμβεί κάποιο σοβαρό λάθος, διαμαρτύρονταν έντονα στο εργαστήριο του νοσοκομείου, απαιτώντας να γίνει σωστή αναφορά των αποτελεσμάτων. Και τα αποτελέσματα κάθε φόρα επέστρεφαν ξανά με τις ίδιες χαμηλές τιμές σακχάρου. Η ιστορία επανελήφθηκε με αρκετούς ασθενείς. Η επιστήμη βρέθηκε ξαφνικά μπροστά σε μια νέα ανακάλυψη. Οι ασθενείς πέταξαν τα αντιδιαβητικα χάπια και την ινσουλίνη στο καλάθι των αχρήστων και η επιστημονική κοινότητα απέκτησε νέο ερευνητικό πεδίο.

Μια μελέτη, στην οποία συγκεντρώθηκαν στοιχεία για πάνω απο 7.000 ασθενείς, έδειξε πως ο διαβήτης εξαλείφεται στο 84 % των ασθενών με γαστρικό bypass, ενώ 91% αυτών διαπίστωσαν εξάλειψη ή βελτίωση της νόσου.

Τι είναι η γαστρική παράκαψη;

Στη γαστρική παράκαμψη το στομάχι διαιρείται και δημιουργείται ένα μικρότερο στο μέγεθος αβγού. Το υπόλοιπο στομάχι παραμένει στο σώμα, εξακολουθεί να λειτουργεί κανονικά με τη διαφορά ότι μετά την εγχείρηση παρακάμπτεται (εξού και το όνομα γαστρική παράκαμψη) και δεν λαμβάνει πλέον τροφή. Το φαγητό εισέρχεται στο νέο και πολύ μικρότερο στομάχι για να καταλήξει στο λεπτό έντερο το οποίο συνδέεται τώρα με αυτό. Η σύνδεση γίνεται με τέτοιο τρόπο ώστε εκτός από το στομάχι, να παρακάμπτεται και η αρχή του λεπτού εντέρου.

Πόσο ασφαλής είναι η επέμβαση;

Η λαπαροσκοπική βαριατρική χειρουργική είναι πολύ πιο ασφαλής από άλλες χειρουργικές επεμβάσεις όπως για παράδειγμα καρδιακό bypass, οισοφαγεκτομή, ανεύρυσμα αορτής. Σε μια Αμερικανική μελέτη στην οποία συμπεριλήφθησαν πάνω από 15.000 βαριατρικοί ασθενείς η θνησιμότητα ήταν μόλις 0.01% , δηλαδή 1 στους 1000! Συγκεκριμένα για το γαστρικό bypass ο αριθμός είναι 1:714 που μπορεί να συγκριθεί με τον κίνδυνο που διατρέχει κανείς να πεθάνει από εγκεφαλικό επεισόδιο 1:24, καρκίνο 1:7, καρδιακό νόσημα 1:5 ή σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα 1:84.

Επιπλέον μελέτες δείχνουν πως αυτή καθεαυτή η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο των παραπάνω ασθενειών (καρδιακό/εγκεφαλικό επεισόδιο, καρκίνο) και πως ο κίνδυνος ελαττώνεται σε όσους επιλέγουν τη λύση του χειρουργείου. Για παράδειγμα σε μια άλλη αμερικανική μελέτη στην οποία συγκρίθηκε η θνησιμότητα σε 8000 ασθενείς που υποβλήθηκαν σε γαστρικό bypass με αυτήν άλλων 8000 ασθενών που επέλεξαν συντηρητική (μη χειρουργική) θεραπεία τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: Σε ασθενείς γαστρικού bypass η θνησιμότητα μειώθηκε κατά 40 % και πιο συγκεκριμένα κατά 56 % από καρδιακό επεισόδιο, κατά 60 % από καρκίνο, κατά 92 % από διαβήτη! Και άλλες μελέτες έχουν καταλήξει σε ανάλογα συμπεράσματα.

Συμπερασματικά λοιπόν, η λαπαροσκοπική βαριατρική χειρουργική έχει μακροπρόσθεσμα τα καλύτερα αποτελέσματα όχι μόνο στην απώλεια βάρους αλλά και στην βελτίωση ή την ολοκληρωτική εξάλειψη συνοδών νόσων. Επιπλέον η ποιότητα ζωής βελτιώνεται σημαντικά. Είναι δε ασφαλής. Η νοσηλεία διαρκεί μόνο 2 βράδυα και ο ασθενής επιστρέφει στην εργασία του μέσα σε 2-3 εβδομάδες.