Web
Analytics
Ινομυαλγία: Κλινική και Νευροψυχολογική Αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία

Ινομυαλγία: Κλινική και Νευροψυχολογική Αντιμετώπιση

Η ινομυαλγία είναι μια μορφή ρευματισμού που εμφανίζεται με έντονους πόνους στους μύες και περιγράφεται ως χρόνιο σύνδρομο γενικευμένου ιδιοπαθούς μυοσκελετικού πόνου. Τα αίτια εκδήλωσης δεν είναι απολύτως γνωστά. Κάποιες θεωρίες εμπλέκουν για την εμφάνιση του έναν συνδυασμό κυρίως περιβαλλοντολογικών, γενετικών αλλά και ψυχολογικών παραγόντων που ευθύνονται και συμβάλλουν στην ανάπτυξη του. Ο ασθενής παρουσιάζει μυοσκελετικούς πόνους που συνυπάρχουν συχνά με κόπωση και διαταραχές στον ύπνο. Επιπρόσθετα, συνήθη συμπτώματα είναι το άλγος, η δυσκαμψία, το πρήξιμο, οι ημικρανίες και η αδυναμία. Οι διαταραχές του ύπνου σε ασθενείς με ινομυαλγία οφείλονται κατά κύριο λόγο στο γεγονός ότι το σώμα δεν μπορεί να χαλαρώσει λόγω της διακοπής του σταδίου IV (βαθύ στάδιο ύπνου) της nonREM (Rapid Eye Movement), από άλφα κύματα. Επιπλέον τα άτομα με ινομυαλγία υποφέρουν συχνά από κατάθλιψη και άγχος. Εμφανίζεται πιο συχνά στις γυναίκες ενώ είναι πιο σύνηθες ως σύνδρομο στους ηλικιωμένους παρά στους νεότερους πληθυσμούς.

Άλλα συμπτώματα της ινομυαλγίας είναι το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου, σύνδρομο χρόνιας κόπωσης και μείωση σωματικών ικανοτήτων, πόνος και στις δύο πλευρές του σώματος, στα άνω και κάτω άκρα και εκτεταμένο πόνο στους ιστούς των μυών, κεφαλαλγία, μούδιασμα και διαταραχές των γνωσιακών λειτουργιών όπως η μνήμη, η προσοχή, ο λόγος και η γενικότερη διανοητική κατάσταση.

Ερευνητικά δεδομένα εμπλέκουν την δυσλειτουργία νευροδιαβιβαστών όπως τα χαμηλά επίπεδα σεροτονίνης και νοραδρεναλίνης που σχετίζονται με την αντίληψη του πόνου, την σωστή ρύθμιση του ύπνου, της διάθεσης και τα επίπεδα άγχους. Μεταβολές εμφανίζονται επίσης και στην νευροενδοκρινική δραστηριότητα ενώ κοινή είναι και η ανεπαρκής ροή αίματος σε μέρη του εγκεφάλου που ελέγχουν τον πόνο. Η υψηλή συγκέντρωση της ουσίας P στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό των ασθενών με ινομυαλγία σχετίζεται με τα υψηλά επίπεδα πόνου αλλά και την ευαισθησία στο δέρμα και τους μυς.

Δεν υπάρχει οριστική θεραπεία για την ινομυαλγία και θεωρείται δύσκολο για τον ασθενή να αναρρώσει πλήρως. Η ιδανική θεραπεία αποτελείται από φαρμακευτική αγωγή, ψυχολογική υποστήριξη (πιο αποτελεσματική είναι η Γνωστική Συμπεριφορική Θεραπεία που θα αναφερθεί αναλυτικά παρακάτω) και ήπια καθοδηγούμενη φυσική δραστηριότητα ή άσκηση. Στους ασθενείς χορηγούνται αντιεπιληπτικά φάρμακα με αναλγητική δράση ή αντικαταθλιπτική αγωγή για την εξισορρόπηση της σεροτονίνης. Για την αντιμετώπιση της γνωστικής δυσλειτουργίας που επίσης είναι κοινή στους ασθενείς με ινομυαλγία μπορεί να συστηθεί κάποιο πρόγραμμα Γνωστικής Αποκατάστασης προκειμένου να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικότερα η διανοητική σύγχυση που αναλύεται αμέσως μετά.

Τα άτομα με ινομυαλγία συχνά εμφανίζουν μια διανοητική σύγχυση και περιλαμβάνει μεταξύ άλλων συμπτωμάτων που αναφέρθηκαν παραπάνω απώλεια μνήμης, διάσπαση προσοχής, δυσκολίες στην έκφραση και το λόγο και μειωμένη ικανότητα μάθησης καινούριων πληροφοριών. Η σύγχυση αυτή συχνά περιγράφεται ως fibrofog (fibromyalgia-symptoms.org) και διαφέρει σε ένταση και συχνότητα από τον έναν ασθενή στον άλλον. Πιο συγκεκριμένα οι ασθενείς μπορεί να έχουν βραχυπρόθεσμη απώλεια μνήμης για πράγματα που έχουν πει ότι θέλουν να κάνουν (π.χ. το ημερήσιο πρόγραμμα, ραντεβού κτλ), που έχουν βάλει κάποιο αντικείμενο μέσα στο σπίτι (π.χ. κλειδιά) ή να θυμηθούν κάτι που είπαν κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης. Ο χρόνιος πόνος εμποδίζει κατά κάποιο τρόπο την ικανότητα του εγκεφάλου να λειτουργήσει κανονικά και κατά συνέπεια επηρεάζει και την ικανότητα της μνήμης. Η συνοσηρότητα της ινομυαλγίας με υψηλά επίπεδα στρες, άγχους αλλά και κατάθλιψης επιβαρύνει περαιτέρω τη λειτουργία της προσοχής που ευθύνεται κατά ένα μεγάλο ποσοστό για την σωστή διεργασία της μνήμης. Επίσης η έλλειψη ποιοτικού αλλά και ποσοτικού ύπνου που επίσης είναι ένα από τα κύρια συμπτώματα της ινομυαλγίας επηρεάζει την παραγωγή της σεροτονίνης που συμβάλλει επιπρόσθετα στις μνημονικές λειτουργίες.

Η χρήση φασματοσκοπίας μαγνητικού συντονισμού πρωτονίων (Magnetic Resonance Imaging, MRI) δείχνει δυσλειτουργία στους ιππόκαμπους των ασθενών με ινομυαλγία, μια περιοχή του εγκεφάλου που σχετίζεται με τη μνήμη ενώ χημικές ουσίες όπως το N-ακετυλοασπαρτικού άλας (ΝΑΑ) βρίσκεται σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με την ομάδα ελέγχου και στο δεξιό αλλά και τον αριστερό ιππόκαμπο. Επιπρόσθετα, τα επίπεδα της χολίνης είναι συνήθως υψηλότερα στο δεξιό ιππόκαμπο μόνο στην ομάδα των ασθενών με ινομυαλγία και όχι στη συγκριτική ομάδα ελέγχου υγιών ατόμων. Οι ασθενείς με ινομυαλγία μπορεί επίσης να εμφανίσουν σημαντικά χαμηλότερη ΝΑΑ ως προς τη χολίνη και ΝAΑ ως προς την κρεατίνη πάλι σε σύγκριση με τα άτομα της ομάδας ελέγχου. Η γνωστική ικανότητα εξαρτάται άμεσα από την εύρυθμη λειτουργία του ιππόκαμπου και τα επίπεδα της χολίνης και κρεατίνης σε αυτό το σημείο. Ο ιππόκαμπος εκτός από τη μνήμη, συμμετέχει και στη ρύθμιση του ύπνου αλλά και τα επίπεδα του πόνου. Ως συμπέρασμα από την παραπάνω μελέτη η δυσλειτουργία του ιππόκαμπου συμβάλλει στην εμφάνιση των συμπτωμάτων της ινομυαλγίας.

 Παράλληλα, οι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν δυσκολία στη ροή της γλώσσας (π.χ. στην εύρεση μιας λέξης που θέλουν να χρησιμοποιήσουν). Σε ανώτερο γνωστικό επίπεδο τα άτομα με ινομυαλγία σε κάποιο επεισόδιο σύγχυσης μπορεί να δυσκολευτούν στην κρίση, το σχεδιασμό, την οργάνωση ή να εμφανίσουν άρση αναστολών. Συχνά εμφανίζουν δυσκολία στη συγκέντρωση και την προσοχή και κατά συνέπεια στην εκμάθηση και συγκράτηση νέων οπτικών ή ακουστικών ερεθισμάτων.

Μιας βραχείας μορφής παρέμβαση Γνωστικής Αποκατάστασης (8-12 συνεδρίες) μπορούν να βοηθήσουν τους ασθενείς με ινομυαλγία να ξεπεράσουν τα επίπεδα διανοητικής σύγχυσης. Ο χρόνος παρέμβασης μπορεί να διαφέρει από άτομο σε άτομο και βασίζεται κατά ένα μεγάλο ποσοστό στην επίδοση που θα έχει ο ασθενής κατά το λεπτομερή Νευροψυχολογικό Έλεγχο όπου θα αξιολογηθούν όλες οι παραπάνω νοητικές λειτουργίες. Η Γνωστική Αποκατάσταση περιλαμβάνει δομημένες ασκήσεις προσοχής και επεξεργασίας της πληροφορίας με κλιμακωτά επίπεδα δυσκολίας αλλά και στρατηγικές και τεχνικές ενδυνάμωσης των μνημονικών λειτουργιών.

Οι ασθενείς με ινομυαλγία επωφελούνται και από ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις και κυρίως αυτής της Γνωστικής Συμπεριφορικής Θεραπείας (ΓΣΘ). Αποτελέσματα ερευνών δείχνουν ότι η ΓΣΘ συμβάλλει στην κατανόηση των συνεπειών της ινομυαλγίας στην καθημερινότητα των ασθενών. Μέσω της ΓΣΘ οι ασθενείς μαθαίνουν να διαχειρίζονται καλύτερα τις καταστάσεις υψηλού κινδύνου που συμβάλλουν στην αύξηση του στρες και του άγχους αλλά και να τις αναγνωρίζουν. Παράλληλα, γνωστικές αλλά κυρίως συμπεριφορικές τεχνικές μπορούν να συμβάλλουν στην βελτίωση της ποιότητας αλλά και της ποσότητας του ύπνου που σχετίζεται άμεσα με την διάθεση, την κόπωση και το νοητικό επίπεδο.

Η ΓΣΘ έχει ως βασικό στόχο να τροποποιήσει τις δυσλειτουργικές και αρνητικές σκέψεις γύρω από τον πόνο και την κόπωση στους ασθενείς με ινομυαλγία ώστε να "σπάσει" τον φαύλο κύκλο που μπορεί να οδηγήσει σε μια χαοτική ή αυτοκαταστροφική συμπεριφορά. Η αποτελεσματική διαχείριση του πόνου αλλά και η κατανόηση της αντίληψης ότι ο πόνος δεν ελέγχει τη ζωή του πάσχοντα γίνεται μέσω ανάθεσης δουλειάς για το σπίτι (π.χ. ημερολόγιο) αλλά και αυτοπαρατήρησης (κάτω από ποιες συνθήκες ο πόνος γίνεται αντιληπτός ή αφόρητος) όπως επίσης και επίλυσης προβλημάτων (τι μπορεί ο ασθενής να κάνει για τον πόνο).

Η ΓΣΘ μπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς με ινομυαλγία να αποκτήσουν μια δομή στην καθημερινότητα τους έτσι ώστε να φροντίζουν τη φυσική τους κατάσταση αλλά και να αποφεύγουν συμπεριφορές ή συνήθειες που είχαν μέχρι τώρα που μπορεί να συνέβαλλαν στην επιδείνωση της. Επίσης αντιμετωπίζει δυσλειτουργικές σκέψεις και πεποιθήσεις που σχετίζονται με την ικανότητα αλλά και την αντίληψη της αναπηρίας που έχουν πολλοί ασθενείς και υιοθετούν μια πιο ευέλικτη στάση. Πολύ σημαντικό επίσης είναι να καταλάβουν οι ασθενείς τη σημασία της ένταξης μιας χαμηλής ενεργειακά δραστηριότητας στην καθημερινή τους ρουτίνα και τις ευεργετικές της συνέπειες στη διάθεση.

Τέλος οι ασθενείς κατανοούν ότι ο κίνδυνος της υποτροπής είναι πάντα υπαρκτός αλλά η συχνότητα και η ένταση του μπορεί να ελεγχθεί κατά ένα πολύ μεγάλο ποσοστό. Εκτός από τεχνικές αναγνώρισης οι ασθενείς μαθαίνουν και την αποτροπή εφόσον η υπερβολική προσπάθεια ολοκλήρωσης πολλών πραγμάτων οδηγεί σε ψυχική και νοητική κόπωση άρα θα πρέπει να υπάρχει οργάνωση και ιεράρχηση. Ακόμα και σε περιπτώσεις υποτροπής ο ασθενής δεν πρέπει να θεωρεί ότι απέτυχε να ακολουθήσει το πρόγραμμα του ή ότι κάτι έκανε λάθος. Η αποδοχή είναι ένα αρκετά σημαντικό κομμάτι της ΓΣΘ που συμβάλλει στην απενοχοποίηση και αυξάνει την αυτοπεποίθηση και το αίσθημα της ευθύνης στον ασθενή.

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

Κολύμβηση

Video

O Δρόμος για την Θεραπεία αποτελεί το site στον χώρο της υγείας, που απευθύνεται σε ασθενείς, ενημερώνοντάς τους για θέματα κλασικής ιατρικής αλλά και εναλλακτικών θεραπειών.

Η ιστοσελίδα περιέχει πληροφορίες και άρθρα, με σκοπό την ενημέρωση και μόνο. Στην περίπτωση που θέλετε να εφαρμόσετε μία θεραπεία που αναγράφεται στο dromostherapeia.gr, επιβάλλεται να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. Η πληροφόρηση που δίνεται εδώ δεν είναι, δεν μπορεί και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σαν βάση για διάγνωση ή επιλογή θεραπείας.
Ο dromostherapeia.gr δεν φέρει καμία ευθύνη για τυχόν λάθη ή παραλείψεις ή οποιοδήποτε πρόβλημα προκύψει που να έχει σχέση με υλικό που περιλαμβάνεται σ’ αυτήν.