Web
Analytics
Είναι δικαιολογημένος ο φόβος για τη Γενική Αναισθησία; - Ο Δρόμος για την Θεραπεία

Είναι δικαιολογημένος ο φόβος για τη Γενική Αναισθησία;

  Συνέντευξη με τον Αντώνιο Χατζηζήση, Αναισθησιολόγο

 

Είναι πολύ συνηθισμένο όταν κάποιος πρόκειται να χειρουργηθεί να αντιμετωπίζει την αναισθησία με ανησυχία ή και φόβο. Όμως στην πραγματικότητα, αυτή η διαδικασία της βαθιάς ύπνωσης σώζει ζωές, είτε σε επείγοντα περιστατικά είτε σε προγραμματισμένα μεγάλα ή μικρά χειρουργεία. Σίγουρα το συναίσθημα του φόβου δεν μπορεί εύκολα να εξαλειφθεί αφού είναι έντονη η αγωνία για την έκβαση της επέμβασης, για το τι θα συμβεί στο σώμα όσο διαρκεί η αναισθησία και το χειρουργείο. Όλα αυτά όμως είναι σαφώς φυσιολογικές αντιδράσεις, αδικαιολόγητες όμως, όταν σήμερα η επιστήμη διαθέτει και τα μέσα και την εμπειρία για ασφαλείς επεμβάσεις. Για αυτό το εξαιρετικά ενδιαφέρον θέμα μιλήσαμε με τον αναισθησιολόγο Αντώνιο Χατζηζήση.

- Κύριε Χατζηζήση είναι γεγονός ότι η γενική αναισθησία αγχώνει πολλούς ασθενείς που πρόκειται να μπουν στο χειρουργείο. Πριν αναφερθούμε στο αν είναι δικαιολογημένη αυτή η ανησυχία ή όχι, πως αλήθεια επέρχεται η αναισθησία στο ανθρώπινο σώμα;

- Ο ασθενής χάνει τις αισθήσεις πριν τη χειρουργική επέμβαση συνήθως με ενδοφλέβια αναισθητικά, μερικές φορές και με εισπνευστικά. Μόλις λοιπόν του χορηγήσουμε υπνωτικά από τη φλέβα του, μέσα σε 30 δευτερόλεπτα με 1 λεπτό αυτός έχει κοιμηθεί και μπορούμε να προχωρήσουμε στην επέμβαση.

- Τα 30 δευτερόλεπτα με ένα λεπτό είναι ο προβλεπόμενη διάρκεια; Υπάρχει περίπτωση να χρειαστεί κάποιος περισσότερο χρόνο μέχρι να χάσει τις αισθήσεις του;

- Πολύ σπάνιο. Τα σύγχρονα ενδοφλέβια αναισθητικά επιτυγχάνουν ύπνο μέσα σ'αυτούς τους χρόνους.

- Και τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια της αναισθησίας στο σώμα που κάνει τον ασθενή να μην αντιλαμβάνεται τι του συμβαίνει από τους γιατρούς;

- Τα φάρμακα που χρησιμοποιούμε επιδρούν έτσι στον εγκέφαλο, προκαλώντας αμνησία και ύπνο, οπότε ο ασθενής δεν έχει ανάμνηση του γεγονότος. Αυτός είναι άλλωστε ο σκοπός μας, να μην θυμάται και να μην πονέσει. Σε μερικές επεμβάσεις χορηγούνται επιπλέον μυοχαλαρωτικά φάρμακα για να αποκτήσουν οι χειρουργοί τις ιδανικές συνθήκες για το χειρουργείο.

- Δηλαδή υπάρχουν περιπτώσεις ασθενών που θα χρειαστούν κάποια φάρμακα πριν τους γίνει η αναισθησία;

- Πολλοί ασθενείς είναι πράγματι αγχωμένοι, οπότε σ'αυτούς πριν το χειρουργείο θα πρέπει να δοθούν αγχολυτικά. Αυτό όμως που αποτελεί το καλύτερο αγχολυτικό είναι η προεγχειρητική συζήτηση, προκειμένου ο ασθενής να καταλάβει τι ακριβώς θα του συμβεί και να του λυθούν όλες οι απορίες. Συνήθως αυτή η διαδικασία βοηθάει πάρα πολύ, αλλά σε περιπτώσεις ασθενών που χρειάζονται επιπλέον βοήθεια τους δίνουμε κάποια φάρμακα έτσι ώστε να αποβάλουν το άγχος.

- Τα φάρμακα αυτά δίνονται αρκετές μέρες πριν το χειρουργείο;

- Δίνουμε τα αγχολυτικά είτε το προηγούμενο βράδυ είτε μερικές ώρες πριν το χειρουργείο.

- Όσο διαρκεί η αναισθησία «παραλύουν» όλες οι αισθήσεις; Υπάρχει δηλαδή περίπτωση να ακούει ο ασθενής;

- Από μελέτες που έχουν γίνει η πιθανότητα ο ασθενής να έχει ανάμνηση του γεγονότος, είναι ένα με δύο περιστατικά ανά χίλιες αναισθησίες. Όμως τα τελευταία χρόνια έχουν εξελιχθεί τόσο πολύ τα φάρμακα της αναισθησίας που γίνονται ακόμη πιο σπάνια αυτά τα περιστατικά που μπορούν να ανακαλέσουν κάτι κατά τη διάρκεια του χειρουργείου.

- Σας έχει τύχει κάτι ανάλογο;

- Στα έξι χρόνια που εργάζομαι σαν αναισθησιολόγος μου έχει συμβεί δύο φορές.

- Και πως σας το περιγράφουν;

- Ως μια δυσάρεστη εμπειρία, ότι ακούγανε αλλά δεν μπορούσαν να κουνηθούν, όμως ευτυχώς δεν πονούσαν.

- Όταν ο ασθενής ξυπνήσει πια από την αναισθησία ενδέχεται να αντιμετωπίσει κάποιες επιπλοκές;

- Υπάρχει η πιθανότητα να αντιμετωπίσει ο ασθενής κάποιες επιπλοκές, αναπνευστικές και καρδιαγγειακές δυσλειτουργίες, κατά τη διάρκεια της εισαγωγής, της αναισθησίας αλλά και όταν ξυπνήσει. Όμως επειδή τα φάρμακα έχουν εξελιχθεί πολύ και η παρακολούθηση του ασθενούς γίνεται διαρκώς μέσα από το μόνιτορ, είμαστε δηλαδή από πάνω του συνέχεια, σπάνια επέρχονται σοβαρές επιπλοκές.

-  Και όταν προκύπτουν, συνήθως πόσο διαρκούν αυτές οι επιπλοκές; Αναφέρεται ως συνηθέστερη επιπλοκή ο εμετός .

- Το αν θα κάνει ή όχι ο ασθενής εμετούς εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Για παράδειγμα οι γυναίκες και οι μη καπνιστές είναι πιο επιρρεπείς. Δηλαδή είναι ένας συνδυασμός αιτιών που προκαλούν τους εμέτους μετά το χειρουργείο. Τα τελευταία χρόνια όμως, με τα εξελιγμένα αντιεμετικά, έχει περιοριστεί σε αρκετά μεγάλο βαθμό αυτό το πρόβλημα.

- Πριν ο ασθενής μπει στο χειρουργείο και υποβληθεί σε αναισθησία, χρειάζεται να γίνει κάποια προετοιμασία;

- Χρειάζεται σίγουρα προεγχειρητικός έλεγχος. Δηλαδή θα πρέπει να συζητήσει με τον αναισθησιολόγο το είδος της επέμβασης που θα πραγματοποιήσει και αν έχει συνοδά προβλήματα έτσι ώστε να ακολουθήσουν συγκεκριμένες εργαστηριακές εξετάσεις. Κατά τ'άλλα έξι ώρες πριν το χειρουργείο θα πρέπει να μην έχει φάει κάτι και δύο ώρες νωρίτερα να έχει σταματήσει την πρόσληψη νερού ή άλλων διάφανων υγρών.

- Υπάρχουν άτομα που δεν πρέπει για κάποιους λόγους να υποβληθούν σε αναισθησία;

- Όχι, δεν υπάρχει ασθενής που να μην μπορεί να πάρει αναισθησία. Όλο το βάρος όμως σίγουρα πέφτει στην προετοιμασία του ατόμου, όπου υπάρχει ασφαλώς ο απαιτούμενος χρόνος, προκειμένου αυτό να βρίσκεται στην καλύτερη φυσική κατάσταση για να ανταπεξέλθει σωστά στο χειρουργείο.

- Υπάρχει αλήθεια ενδεχόμενο εθισμού από το φάρμακο που χρησιμοποιείται για την νάρκωση;

- Όχι, αν και μετά από μεγάλες επεμβάσεις τα αλλεργικά που δίνουμε είναι οπιοειδή, παρόλα αυτά επειδή τα χορηγούμε για λίγες μέρες, πρακτικά ο κίνδυνος εθισμού είναι μηδαμινός.

- Υπάρχουν παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν την αναισθησία, όπως για παράδειγμα όταν ο ασθενής είναι καπνιστής;

- Από μελέτες έχει προκύψει ότι οι καπνιστές έχουν περισσότερες πιθανότητες επιπλοκών από το αναπνευστικό σύστημα, οπότε για ένα προγραμματισμένο χειρουργείο ιδανικά ο ασθενής πρέπει να έχει διακόψει το κάπνισμα γύρω στις έξι εβδομάδες πριν την εισαγωγή. Αλλά και 12 με 24 ώρες να έχει σταματήσει το κάπνισμα πριν το χειρουργείο, βοηθάει εξίσου γιατί μειώνεται η ποσότητα μονοξειδίου του άνθρακα που έχει στο αίμα και έτσι μεταφέρεται καλύτερα το οξυγόνο.

- Και τι γίνεται με εκείνους που φοβούνται είτε τη μάσκα είτε τις ενέσεις;

- Για εκείνους που έχουν τέτοιου είδους φοβίες φροντίζουμε να τοποθετούμε, στο σημείο που θα γίνει η ένεση, ένα τοπικό αναισθητικό σε κρεμώδη μορφή, 20 με 30 λεπτά πριν τη φλεβοκέντριση, οπότε ο ασθενής δεν θα αντιληφθεί την ένεση της αναισθησίας. Τώρα όσο αφορά τη μάσκα, πλέον πολύ σπάνια χορηγούμε εισπνεόμενα αναισθητικά σε ασθενείς, συνήθως δηλαδή η αναισθησία γίνεται ενδοφλέβια. Όσο για το οξυγόνο που χορηγείται και αυτό με μάσκα, μπορούμε να του το διοχετεύσουμε και με άλλο τρόπο οπότε ο ασθενής δεν θα βρεθεί αντιμέτωπος με τη φοβία του.

- Που διαφέρει ο ύπνος από την αναισθησία;

- Θα έλεγα ότι ο ύπνος είναι υποσύνολο της αναισθησίας αφού ο ασθενής την ίδια στιγμή που κοιμάται θα πρέπει να μην πονάει, να μην κουνιέται και να είναι αρκετά χαλαρός για να μπορούν οι χειρουργοί να επέμβουν.

- Υπάρχει περίπτωση να ξυπνήσει ο ασθενής κατά τη διάρκεια της αναισθησίας;

- Όπως είπαμε και νωρίτερα, κατά τη διάρκεια της αναισθησίας υπάρχει περίπτωση ο ασθενής να έχει ανάμνηση του γεγονότος. Η αναισθησία διαρκεί όσο η επέμβαση με κάποια επιπλέον λεπτά, περίπου 10 λεπτά.

- Μπορεί κάποιος να αποχωρήσει την ίδια μέρα όταν έχει υποβληθεί σε αναισθησία; Φαντάζομαι βέβαια ότι αυτό εξαρτάται από το είδος του χειρουργείου.

- Ναι, εξαρτάται αποκλειστικά από το είδος του χειρουργείου και από την αναισθησιολογική τεχνική που έχει εφαρμοστεί. Όπως προανέφερα, στις μέρες μας πλέον επειδή έχουν εξελιχθεί τόσο τα αναισθησιολογικά φάρμακα όσο και οι χειρουργικές τεχνικές με τις περισσότερες επεμβάσεις να απαιτούν μόνο μία μέρα νοσηλεία. Απαραίτητες προϋποθέσεις πάντως για να αποχωρήσει κανείς μετά το χειρουργείο είναι να μην αιμορραγεί, να είναι αιμοδυναμικά σταθερός, να μην πονάει ιδιαίτερα και να μην εκδηλώνει εμέτους.

- Σε ποιο σημείο του σώματος γίνεται η ενδοφλέβια ένεση για την αναισθησία;

- Συνήθως γίνεται στις φλέβες των άνω άκρων. Σε περίπτωση όμως που αυτό δεν είναι εφικτό τότε επεμβαίνουμε σε φλέβες του τραχήλου ή των μηρών.

- Μιλήστε μας και για την επισκληρίδιο.

- Είναι μία ένεση που γίνεται στη σπονδυλική στήλη όπου χορηγείται ένα τοπικό αναισθητικό ή άλλα φάρμακα επιτυγχάνοντας αναισθησία από αυτό το σημείο και κάτω. Έτσι αποκλείονται τα ερεθίσματα που διέρχονται από τον νωτιαίο μυελό. Εφαρμόζεται μεταξύ άλλων σε επεμβάσεις γενικής χειρουργικής και ορθοπεδικής, κυρίως όμως για τον τοκετό, προκειμένου να μην πονάει η έγκυος.

- Είναι ξύπνιος δηλαδή ο ασθενής.

- Είναι πράγματι ξύπνιος ο ασθενής χωρίς όμως να αντιλαμβάνεται την περιοχή από τη μέση και κάτω.

- Περίεργο συναίσθημα φαντάζομαι;

- Πράγματι. Όμως είναι πολλοί εκείνοι που το προτιμούν γιατί φοβούνται να κοιμηθούν.

- Είναι επικίνδυνη η επισκληρίδιος;

- Η κυριότερη επιπλοκή της επισκληριδίου είναι ένας πονοκέφαλος μετά το χειρουργείο, αλλά ακόμη και αυτό είναι σε ποσοστό 2% και ακόμα λιγότερο όταν ο αναισθησιολόγος είναι έμπειρος. Δεν υπάρχει κίνδυνος παραλυσίας, όπως κάποιες φορές έχουμε ακούσει, έχει βέβαια αναφερθεί αλλά είναι εξαιρετικά σπάνιος.

- Ολοκληρώνοντας και με βάση όλα όσα μας είπατε, δεν υπάρχει λόγος να ανησυχεί κανείς όταν πρόκειται να υποβληθεί σε αναισθησία;

- Ο φόβος είναι ένα αναπόφευκτο συναίσθημα όταν κάποιος γνωρίζει ότι θα μπει στο χειρουργείο, με μία καλή όμως προεγχειρητική εκτίμηση και προετοιμασία, έχοντας την ίδια στιγμή τη συνεργασία από την πλευρά του ασθενούς, εξασφαλίζεται η ασφάλεια για όλη τη διαδικασία.

 

Αντώνιος Χατζηζήσης
Aναισθησιολόγος
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(4 ψήφοι)
.

Κολύμβηση

Video

O Δρόμος για την Θεραπεία αποτελεί το site στον χώρο της υγείας, που απευθύνεται σε ασθενείς, ενημερώνοντάς τους για θέματα κλασικής ιατρικής αλλά και εναλλακτικών θεραπειών.

Η ιστοσελίδα περιέχει πληροφορίες και άρθρα, με σκοπό την ενημέρωση και μόνο. Στην περίπτωση που θέλετε να εφαρμόσετε μία θεραπεία που αναγράφεται στο dromostherapeia.gr, επιβάλλεται να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. Η πληροφόρηση που δίνεται εδώ δεν είναι, δεν μπορεί και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σαν βάση για διάγνωση ή επιλογή θεραπείας.
Ο dromostherapeia.gr δεν φέρει καμία ευθύνη για τυχόν λάθη ή παραλείψεις ή οποιοδήποτε πρόβλημα προκύψει που να έχει σχέση με υλικό που περιλαμβάνεται σ’ αυτήν.